Թուրքիան ցանկանում է դառնալ դեպի Եվրոպա գազի գլխավոր մատակարարը՞

Թուրքիայի նախագահի պաշտոնական ներկայացուցիչ Իբրահիմ Կալինը հայտարարել է, որ անդրանատոլիական TANAP գազատարը կարող է դառնալ ռուսական գազի այլընտրանք Եվրոպայի համար։ Այս մասին նա ասել է Haber հեռուստաալիքին:

Ավելի վաղ Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը հայտարարել էր, որ Ռուսաստանը մասամբ կրճատել կամ ամբողջությամբ դադարեցրել է գազի մատակարարումը ԵՄ անդամ 12 երկրներին։ Նրա խոսքով, ԵՄ-ն մատակարարումների ռեկորդային ծավալներ է ստանում ԱՄՆ-ից, Նորվեգիայից, Պարսից ծոցի երկրներից, Ալժիրից և Կասպից ծովի տարածաշրջանից:

Ինչպես հայտնի է, վերջերս ԵԽ-ի նախագահն Բաքվում հանդիպել էր Իլհամ Ալիևի հետ և կողմերը համաձայնվել եին, որ Ադրբեջանը կմեծացնի իր գազի մատակարարման ծավալները երկու անգամ:

Սակայն փորձագետների կարծիքով, Եվրոպայի համար ադրբեջանական գազի ծավալների մեծացումը երկու անգամ, գրեթե առ ոչինչ է: Թուրքիան հույս ունի, որ իսրայելական գազամուղն էլ կանցնի իր տարածքով, սակայն նույնիսկ այդ պարագայում Եվրոպայի պահանջները չի բավարարվի:

Ըստ փորձագետների, եթե մինջ այսօր ռուսական գազի գլխավոր սպառողը Գերմանիան էր, ապա հնարավոր է, որ մոտ ժամանակներս այդ դերակատարումն անցնի Անկարային: Բանն այն է, որ Մոսկվան վաճառելու է իր գազը միայն ռուբլով, իսկ եվրոպական երկրները, գոնե գաղափարական իմաստով չեն համաձայնվում բավարարել Մոսկվայի պահանջը: Բացի այդ ռուս-ուկրաինական պատերազմը իր կնիքն է թողել եվրոպացիների վրա և վերջիններս ուղակի ամաչում են գազ գնել Մոսկվայից: Օրինակ, այսօր Լատվիան ռուսական գազը գնում է միջնորդների միջոցով, որպեսզի չնկալվի, որ այդ երկիրը գազը գնում է Ռուսաստանից: Նույն վիճակում է գտնվում Լեհաստանը: Այստեղ գազը ռեվերսով գալիս է Գերմանիայից, որն էլ իր հերթին գազը գնել էր ավելի էժան նույն Ռուսաստանից: Իսկ ահա, երբ դեպի Գերմանիա ռուսական գազի մատակարարումը կրճատվել է մոտ 80 տոկոսով, դա կարող է նշանակել, որ այս տարվա ձմեռը Եվրոպան կհայտնվի այն իրավիճակում, ինչի մեջ հայտնվել եին հետխորհրդային երկրները 90-ականների սկզբին:

Նորվեգիայի, ԱՄն-ի և Ադրբեջանի գազը հերիք չի անի, որպեսզի Եվրոպան խուսափի էներգետիկ ճգնաժամից: Այստեղ կա երկու ելք, կամ ռուս-ուկրաինական պատերազմը արագ կարող է ավարտվել և ռուս-արևմտյան հարաբերությունների ճգնաժամը ավարտվի, որի հետևանքով Եվրոպան կարող է խուսափել էներգետիկ ճգնաժամից, կամ էլ պատերազմի շարունակման դեպքում, Եվրոպան ռուսական գազը կգնի Թուրքիայի միջոցով, որպեսզի կարողանա պահպանել իր քաղաքական կուսությունը:

Հենց այդ սցենարին էլ սպասում է Անկարան, որպեսզի կարողանա միջնորդի դեր կատարել Մոսկվայի և եվրոպացիների միջև:

Եթե շատերին թվում է, թե մանկապարտեզային երեխաների խաղերը շատ են տարբերվում այսօրվա Եվրոպայի մեծահասակների քաղաքական խաղերից, ապա չարաչար սխալվում են: Պարզվում է 21 դարում եվրոպական քաղաքական միտքը կարող է հայտնվել նաև երազախափության մեջ իրենց գործիչների մանկամտության պատճառով: Պարզապես նրանց այդ մանկամտությունից կարող են տուժվել ոչ միայն շարքային եվրոպացիները, այլև, օրինակ նաև մենք: Քանզի Թուրքիայի դերի նման արհեստական բարձրացումը ոչ մի լավ բան չի խոստանում մեզ՝ հայերիս համար:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան