Ադրբեջանում և Թուրքիայում Փաշինյանը համարվում է միակ պրագմատիկ գործիչը, բայց ...

Նիկոլ Փաշինյանի վերջին խոսքերն այն մասին, որ նա «դրական ազդակներ է ստանում Անկարայից», ինչպես պարզվում է, ադրբեջանական և թուրքական մամուլում լայն քննարկման առարկա է դարձել:

Հիշեցնենք, որ Էրդողանը բառացիորեն հայտարարել էր հետևյալը. «Նույնիսկ եթե տարաձայնություններ կան, միևնույն է, հարևան երկրները պետք է զարգացնեն հարաբերություններ՝ հարգելով միմյանց տարածքային ամբողջականությունն ու ինքնիշխանությունը: Մենք կարող ենք կարգավորել մեր հարաբերությունները Հայաստանի հետ, մանավանդ որ Հայաստանը հայտարարել է, որ պատրաստ է գնալ նույն ճանապարհով»:

Պարզվում է՝ Էրդողանի հենց այս խոսքերն են ոգեշնչել Փաշինյանին: Ավելին, Փաշինյանի ոգեշնչումից հետո Էրդողանը կրկին հանդես եկավ նոր հայտարարությամբ՝ Հայաստանին հրավիրելով միանալ «3+3» բանաձևով անվտանգության պլատֆորմ ստեղծելու թուրքական նախաձեռնությանը (Ռուսաստան-Թուրքիա-Իրան, Վրաստան-Հայաստան-Ադրբեջան): Միեւնույն ժամանակ, Էրդողանը հատկապես շեշտեց, որ եթե Վրաստանը չմիանա այս առաջարկին` հաշվի առնելով Ռուսաստանի հետ ունեցած բարդ հարաբերությունները, ապա ոչինչ չի խանգարում պաշտոնական Երեւանին ընդունել Անկարայի առաջարկը:

Պաշտոնական Երևանը դեռ չի արձագանքել Էրդողանի վերջին առաջարկին, և Թուրքիայում և Ադրբեջանւմ վերլուծում են՝ կարո՞ղ է Փաշինյանը վճռականություն հավաքել և դրական պատասխանել Էրդողանին: Ադրբեջանում այս հարցի շուրջ կարծիքները կիսվել են:

Մի մասը կարծում է, որ Փաշինյանն այլևս չի կարող ընդունել Թուրքիայի և Ադրբեջանի պայմանները, քանի որ Մոսկվան դեմ է այդ պայմաններին: Ադրբեջանում ընդգծում են, որ Ռուսաստանը դեռ չի հաշտվել Ադրբեջանի հաղթանակի հետ, և որ, օրինակ, ռուսական լրատվամիջոցներն անընդհատ հայտարարում են, որ «թուրքական Բայրաքթարի հարցն արդեն լուծված է», և որ Ռուսաստանի Դաշնությունն ունի ավելի ժամանակակից սպառազինություն:

Վերջերս Ղարաբաղում ռուս խաղաղապահները զորավարժություններ անցկացրեցին, որտեղ նրանք «պայմանական թշնամուց պաշտպանել են Լաչինի միջանցքը»: Ադրբեջանում նշում են, որ հենց ադրբեջանական կողմն է ընկալվում որպես Ռուսաստանի համար «պայմանական թշնամի», ինչպես նաև նշում են, որ պարզ է նաև, որ «Ադրբեջանում» Ռուսաստանը ցուցադրում է «մկանները», որպեսզի տեղի հայերն իրենց ավելի ապահով զգան և չլքեն Ղարաբաղը:

Ավելին, Մոսկվան որոշել է Հայաստանին տրամադրել լայնածավալ ռազմական օգնություն՝ տարածաշրջանում ուժերի հավասարակշռությունը վերականգնելու համար: Այս տեսանկյունից, ըստ ադրբեջանական ԶԼՄ-ների, «Փաշինյանի ձեռքերն ու ոտքերը կապված են», և նա լայն հնարավորություն չունի համաձայնելու թուրքական առաջարկներին՝ միաժամանակ անտեսելով Մոսկվայի շահերը: Ավելին, նույնիսկ Հայաստանի ԱԳՆ ղեկավար նշանակելու հարցում Փաշինյանը չկարողացավ դիմադրել ռուսներին և հրաժարվեց իր թեկնածուից և այս պաշտոնում նշանակեց «մոսկվայի մարդ» Արարատ Միրզոյանին:

Սակայն, ադրբեջանցի վերլուծաբանների մեկ այլ խմբի կարծիքով, Նիկոլ Փաշինյանը «ինչ -որ պահի» կարող է կտրվել ռուսներից եւ առանձին հարաբերությունների մեջ մտնել պաշտոնական Անկարայի հետ: Սակայն դրա համար անհրաժեշտ է, որ նրա դիրքերը Հայաստանի ներքաղաքական կյանքում կտրուկ ամրապնդվեն: Ադրբեջանցիները նշում են, որ չնայած Փաշինյանը հաղթեց վերջին ընտրություններում, նա, այնուամենայնիվ, չի կարող պաշտոնական երկխոսության գնալ պաշտոնական Բաքվի հետ, քանի որ վստահ չէ, որ թուլացնելով իր կապերը Մոսկվայի հետ, նա կկարողանա միաժամանակ վերականգնել հարաբերությունները Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ, ինչպես նաև պահել սեփական իշխանությունը:

Արտակ Հակոբյան