«Բժշկի թղթի» ժամանակները. կրվիր, որ կրենք Քաղաք Ստեփանավան. գազազած ոստիկանները ընդդեմ թոշակառու, տարեց մարդկանց. Տեսանյութ Ադրբեջանցիները էս երեք օրը կոնկրետ մեզ ձեռ են առնում, ինչ փաստաթուղթ ասես չեն լցնում ցանց Հայաստանից
8
Նարեկ Սամսոնյանը բերման է ենթարկվել. LIVE Սոլովյովը պատասխանել է Նավալնու՝ «Հայաստանը դադարել է լինել Սոլովյովի համար բարեկամական երկիր» արտահայտությանը. Տեսանյութ, լուսանկար Այս թեմայով ՀՀ նախագահի հետ չեմ խոսել, իսկ օրենքը սիրով կստորագրեմ, երբ այդ հնարավորությունը բացվի. Արարատ Միրզոյան. Տեսանյութ Ոսկու գինը նոր ռեկորդային թռիչք է արձանագրել Վրաստանում կտուգանեն և կազատազրկեն «սխալ» քարտեզների համար. Ադրբեջանի հետ կոնֆլիկտը շարունակվում է. Լուսանկարներ Իմքայլական պատգամավորները դիվերսիա՞ են փորձում իրականացնել Փաշինյանի կառավարության դեմ ԱԺ-ն արտահերթ նիստում քննարկում է ԿԲ խորհրդի թափուր հաստիքում Հովհաննես Խաչատրյանի թեկնածության հարցը. ուղիղ Արտակարգ դրությունը չի օգնել Սերբիայի իշխանություններին. Ո՞ր ճանապարհն են ընտրելու հայրենի իշխանությունները. Լուսանկարներ, Տեսանյութ ԱՄՆ քաղաքական կյանքը «հայկականացվում» է. հաճախորդության տեխնոլոգիան Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 535 , մահվան՝ 18 նոր դեպք․ վարակվածների ընդհանուր թիվը 29820 է Գլխավորը Կորոնավիրուսի մասին
Ընտանեկան կարգավիճակի մասին տեղեկանքը այսուհետ կարելի է ստանալ էլեկտրոնային տարբերակով Արարատ Միրզոյանն արդարացի է համարում 132 պատգամավորներին 580 մլն դրամ պարգևավճար տալը ԿԸՀ -ն մերժեց ի դիմումը Փաշինյան, կերար ժողովրդին, հերիք ա, հեռացիր Այս իշխանությունը մի ոտքով արդեն անցյալում է, նրանք ձախողել են այն ամենը, ինչ հնարավոր է. Սպարտակ Սեյրանյան. Տեսանյութ Վերջը` մնալու է Արսինեի, մեկ էլ Սերժի հույսին Ոստիկանության ներկայացուցիչը բանավոր պարզաբանեց, որ Նարեկը ենթարկվել է վարչական ձերբակալման Նարեկ Սամսոնյանը բերման է ենթարկվել. LIVE Ֆրանսիայում ուղևորները ծեծելով սպանել են ավտոբուսի վարորդին, որը պահանջել է դիմակ դնել Պետդումայի արձագանքը՝ Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու Էրդողանի մտադրությանը «Հայոց լեզու և հայ գրականություն», «Կենսաբանություն», «Ֆիզիկա» առարկաների քննության պատասխանները «Բժշկի թղթի» ժամանակները. կրվիր, որ կրենք Սոլովյովը պատասխանել է Նավալնու՝ «Հայաստանը դադարել է լինել Սոլովյովի համար բարեկամական երկիր» արտահայտությանը. Տեսանյութ, լուսանկար Սպասվում են ամպրոպային բնույթի ինտենսիվ անձրևներ, տեղ-տեղ կարկուտ Փանջունու մերօրյա ժառանգները ՆԶՊ-ն ու ֆիզկուլտը միավորելով՝ վարի կտան և՛ առաջինը, և՛ երկրորդը Սրանք որոշել են մեզ կտրել մեր ազգային արժեքներից Նաիրա Զոհրաբյանը դիմում է Սփյուռքին Պարզվում է՝ վարակակիրն իր ոտքով պետք է գնա թոքերի КТ անելու․ իսկ դուք դեռ զարմանում եք, թե ինչի է էսքան շատ վարակի դեպքերը Ստեփանավանում ոստիկանության ծառայողների և քաղաքացիների միջև տեղի ունեցած միջադեպի կապակցությամբ Ոստիկանությունը պարզաբանում է ներկայացրել. Տեսանյութ Ձեզ միայն մնում է կառավարությանն առընթեր ստեղծել «Նիսիայի գիրք» ՊՈԱԿ Պարետի նոր որոշումը՝ քրոնիկ շնչառական հիվանդություններ ունեցող անձանց դիմակ չկրելու մասին Մոտ 300 հայաստանցիների` ադրբեջանցիների ձեռքն ընկած անձնագրային տվյալները հավանաբար վարկային կազմակերպության մեյլից են ձեռք բերվել, օրենսդրական կարգավորում է պետք. Սամվել Մարիտիրոսյան ԱՄՆ վարաչակազմի քաղաքականությունը Մեծ Եղեռնի հարցում փոփոխության չի ենթարկվել. Սպիտակ տուն ՍԴ նախկին անդամներն իրավունք ունեին դիմել ՄԻԵԴ, ինչը արել են, բայց միջանկյալ որոշման մասին տեղյակ չեմ. Արարատ Միրզոյան. Տեսանյութ Ինչ իրավիճակում են Հայաստանում ապրող հայրենադարձները. Տեսանյութ Դա ի՞նչ հարց է․Իմ ապառիկները և վարկերը շարունակում եմ մուծել. Արարատ Միրզոյան. Տեսանյութ Սպասվում են ամպրոպային բնույթի ինտենսիվ անձրևներ Հրդեհ՝ «Զվարթնոց» օդանավակայանի մոտակայքում. դեպքի վայր է մեկնել 2 մարտական հաշվարկ Նիկոլին էլ պետք չի, որ ժողովուրդն իրեն սիրի, հիմա ուզում ա, որ ժողովուրդն իրենից վախենա, բայց մեր ժողովուրդը չի վախենալու, այլ սկսելու է ատել Գումարը չի բավարարում... ԲԴԽ-ն հնարավորություն ունի ցույց տալու՝ իշխանությունների կամակատա՞րն է, թե՞ ոչ. օրինական որոշման պայմաններում դատավոր Ալ. Ազարյանը չի կարող ենթարկվել պատասխանատվության. Լուսինե Սահակյան ՄԻԵԴ-ը դատավորների հարցում արձանագրելու է կոպտագույն խախտում. Արծվիկ Մինասյան. Տեսանյութ Ինչու եք ընտրողաբար լրատվամիջոցներին հարցաշար ուղարկել. պատգամավորը՝ ՏՄՊՊՀ անդամին. Տեսանյութ Շարունակաբար բողոքներ ենք ստանում ձվի շուկայից և անգամ նշվում է, որ հակամրցակցային որոշակի համաձայնության խնդիր կա. Նազելի Բաղդասարյան. Տեսանյութ Դիմակ չկրելու համար տուգանքների բարձրացման նախագիծը կրկի՞ն կբերվի խորհրդարա. Նաիրա Զոհրաբյան. Տեսանյութ «Կյանքի խոսք» կրոնական կազմակերպությունը կդիմի՞ Կառավարությանը՝ եկեղեցում հավաքներ կազմակերպելու համար Այս թեմայով ՀՀ նախագահի հետ չեմ խոսել, իսկ օրենքը սիրով կստորագրեմ, երբ այդ հնարավորությունը բացվի. Արարատ Միրզոյան. Տեսանյութ Ոսկու գինը նոր ռեկորդային թռիչք է արձանագրել Կարգին Հայկոյի ստեղծած կառավարման ճգնաժամի հետևանքները դեռ շատ է բկներիդ կանգնելու, պարոնայք պողոսներ «Կադիլակ», «Բենթլի» և առանձնատներ. նախագահի և տիկնոջ հայտարարագիրը Վրաստանում կտուգանեն և կազատազրկեն «սխալ» քարտեզների համար. Ադրբեջանի հետ կոնֆլիկտը շարունակվում է. Լուսանկարներ Ավինյանը ներկայացրել է երեխաներ ունեցող ընտանիքների բնակապահովության պետական աջակցության նոր ծրագրերը «Տարվա քավոր» Վահե Ղալումյանը հատկապես շաբաթ-կիրակի օրերին գնում է Իջևան և փողոցներում գաղտնի շրջում` նկարելով բոլոր նրանց, ովքեր դիմակ չեն դնում․ «Իրավունք» Իմքայլական պատգամավորները դիվերսիա՞ են փորձում իրականացնել Փաշինյանի կառավարության դեմ ԱԺ-ն արտահերթ նիստում քննարկում է ԿԲ խորհրդի թափուր հաստիքում Հովհաննես Խաչատրյանի թեկնածության հարցը. ուղիղ Հայ եկեղեցու պատմությունն ամբողջական արժեհամակարգ է. Բագրատ եպիսկոպոս Գալստանյան. Տեսանյութ Արցախում կորոնավիրուսի ևս 5 դեպք է հաստատվել Արտակարգ դրությունը չի օգնել Սերբիայի իշխանություններին. Ո՞ր ճանապարհն են ընտրելու հայրենի իշխանությունները. Լուսանկարներ, Տեսանյութ Գաբրիել Բալայանը վարակվել է կորոնավիրուսային հիվանդությամբ Վարակման 535, մահվան՝ 18 նոր դեպք

Հեղափոխականների օլիգարխացման երկաթյա օրենքը

Հայաստանում «հեղափոխության» հիմնական թեզը «Սերժիկ հեռացիր»-ն էր, որի բուն իմաստը, եթե փորձենք այն ավելի հասկանալի կերպով շարադրել, հետևյալն է․ «Վատ մարդկանց հեռացնում ենք, որպեսզի իշխանության գան լավ՝ ազնիվ մարդիկ»։ Սա կամայական մեկնաբանություն չէ։

Եթե ուշադիր հետևենք իրենցքայլական պատգամավորների ելույթներին, ապա այդ միտքն, այս կամ այն փաթեթավորմամբ, պարբերաբար հնչում է։ Այլ, ավելի հեղափոխական տեսակետ, ապագա անելիքների իմաստով, ըստ էության չի հնչել, եթե հաշվի չառնենք վեթինգը, անցումային արդարադատությունը և այլ տապալված նախաձեռնությունները։

Փորձենք հասկանալ՝ արդյոք «լավը» կամ «վատը», «ազնիվն» ու «անազնիվը» քաղաքակա՞ն կատեգորիաներ են և արդյոք նման գաղափարի վրա հնարավո՞ր է երկարատև քաղաքականություն կառուցել։

«Հեղափոխության» մյուս թեզն այն է, որ իրենք ներկայացնում են ժողովրդին և ի դեմս իրենց՝ ժողովուրդը եկել է իշխանության։ Այդ թեզի վրա է կառուցված նաև ապրիլին նշանակված հանրաքվեի նպատակը, այսինքն, ի դեմս իրենց՝ ժողովուրդը եկել է իշխանության և հիմա ժողովրդին է պետք հանձնել Սահմանադրական դատարանը՝ հակաժողովրդական ուժերի վերջին բաստիոնը։

Պատմության ընթացքում նման թեզերի վրա հռետորաբանություն կառուցած բազմաթիվ «ժողովրդի» իշխանություններ են եղել։ Այդ երևույթն է ուսումնասիրել «էլիտաների տեսության» վրա մեծ ազդեցություն ունեցած Ռոբերտ Միխելսը։

Ինչո՞ւ Միխելսը հրաժարվեց իր սոցիալիստական հայացքներից

Հայկական նորաթուխ «հեղափոխականները» հայտնի պատճառներով հրաժարվելով գաղափարախոսություններից՝ «իզմերից» (քանի որ ձախ սոցիալիստների գաղափարախոսությունները ժամանակակից աշխարհում հարգի չեն), իրականում հենց նմանատիպ թեզերով են հանդես գալիս․ «ժողովրդի իշխանություն», «պայքար ժողովրդի արյունը ծծողների դեմ», «ժողովրդին վերադարձնել թալանածը», «մեր երազանքի Սահմանադրական դատարան» և այլն։ Բնական է, հստակ գաղափարախոսության բացակայության պարագայում միայն նման ընդհանուր ֆրազներով է կարելի հանրությանը ներկայանալ, սակայն դա չէ այս հոդվածի խնդիրը։

Գերմանացի սոցիոլոգ Ռոբերտ Միխելսը (1876-19362թթ․) սկզբնական շրջանում սոցիալիստական գաղափարներով էր տարված, սակայն, հետագայում, սոցիալիստների հետ խզում է կապերը և 1911-ին գրում իր հռչակավոր «Քաղաքական կուսակցության սոցիոլոգիան՝ ժամանակակից դեմոկրատիայի պայմաններում» աշխատությունը, որտեղ առաջ է քաշում «օլիգարխիայի երկաթյա օրենքը», ըստ որի՝ զանգվածների, այսինքն «ժողովրդի իշխանություն» ունենալը, տեխնիկական պատճառներով, հնարավոր չէ և արդյունքում ցանկացած ռեժիմ վերածվում է քչերի իշխանության՝ օլիգարխիայի։ Խոսքը կուսակցական օլիգարխիային է վերաբերում։

Միխելսը այդ եզրակացությանն է հանգել ուսումնասիրելով եվրոպական կուսակցությունների զարգացման և փոխակերպումների ընթացքը։ Նույն եզրակացությանն է կարելի հանգել հետևելով իրենցքայլական ակտիվիստների փոխակերպումներին, սակայն շարունակենք հետևել Միխելսի մտքերի ընթացքին։

Ըստ նրա, զանգվածը երբեք էլ ի վիճակի չէ կառավարել, սակայն, ցանկացած անհատ, եթե ունի համապատասխան ունակություններ, կարող է վեր բարձրանալ և դառնալ առաջնորդ։ Անգամ ամենաապադասակարգային մարդկանց խումբը, եթե այդպիսին կա բնության մեջ, էլիտայի կարիք ունի։ Միխելսը համոզված էր, որ մարդկության մեծամասնությունը երբեք ունակ չի եղել ու չի էլ լինի ինքնակառավարվել, և ցանկացած պարագայում առաջանում է մի որևէ կազմակերպություն, որը, թեկուզ ժողովրդի անունից, իր վրա է վերցնում իշխող դասի դերակատարումը։ Ըստ նրա, իշխող դասը համաշխարհային պատմության ընթացքում միշտ գերիշխող դիրք է զբաղեցնելու, եթե անգամ ժողովրդի աջակցությամբ է իշխանության եկել՝ հեղափոխության միջոցով և հանուն ժողովրդի։

Միխելսի կարծիքով դեմոկրատիան միշտ վերածվում է օլիգարխիայի, և դա ցանկացած «ժողովրդական հեղափոխության», «սոցիալական հեղաշրջման» բնականոն արդյունքն է։

Միխելսի «օլիգարխիայի երկաթյա օրենքը»

Միխելսի օլիգարխիայի երկաթյա օրենքի էվոլյուցիայի ընթացքն է․

1․ ղեկավարության ձևավորում,

2․ պրոֆեսիոնալ ղեկավարության ձևավորում,

3․ բյուրոկրատիայի ձևավորում,

4․ իշխանության կենտրոնացում,

5․ հայտարարված նպատակների փոխարինումը ընթացիկ խնդիրներով,

6․ գաղափարախոսության ամրապնդում,

7․ առաջնորդների և ժողովրդի շահերի տարանջատման վիհի մեծացում,

8․ որոշումների ընդունման գործում իշխող կուսակցության անդամների դերի նվազեցում,

9․ ընդդիմության լիդերների ներգրավումը գործող օլիգարխիայի շարքեր (եթե հայերեն թարգմանենք՝ հաճախորդների ինստիտուտի ձևավորում),

10․ իշխող կուսակցության ձգտումը տիրել բոլոր ընտրողների ձայներին։

Միխելսի օրենքը մեծ ազդեցություն է ունեցել ժամանակակից սոցիոլոգիայի վրա և ժամանակի ընթացքում ապացուցել է իր իրավացիությունը։

«Սերժ Սարգսյանի համակարգն» անցել էր այդ բոլոր փուլերով և արդյունքում հասել իր տրամաբանական ավարտին՝ փլուզվել է, հիմա հերթը նոր իշխող էլիտայինն է, որը փորձում է կրկնել նույն ճանապարհը։ Սահմանադրական դատարանի հանրաքվեն վերը նշված 4-րդ քայլի շատ կարևոր բաղկացուցիչ մասն է։

Ստեփան Դանիելյան

Աղբյուրը՝ politeconomy.org

Հետևեք մեզ Telegram-ում
Հետևեք մեզ YouTube-ում
Websiite by Sargssyan