Արտահերթ ընտրություններ, հանդուրժողականության մթնոլորտի հաստատում. Վազգեն Մանուկյանի առաքելությունը հայտնի է

Եվ այսպես, ընդդիմությունը «բացահայտեց խաղաքարտերը», և հասարակությունն իմացավ այն մասին, որ վարչապետի պաշտոնում ընդդիմության միասնական թեկնածուն է ՀՀ առաջին վարչապետ, պաշտպանության նախկին նախարար Վազգեն Մանուկյանը: Ավելին, մոտ օրերս ընդդիմությունը հասարակությանը կներկայացնի այն ճանապարհային քարտեզը, որով կընտրվի ոչ միայն նոր վարչապետ, այլ նաև երկիրը դուրս գբերվի հետկապիտուլյացիոն ճգնաժամից:

Ընդդիմության գործողութունները և ներկայացվելիք ճանապարհային քարտեզը խիստ տրամաբանական բնույթ են ունենալու: Նիկոլ Փաշինյանի կողմից ձախողած պատերազմի և դրա հետևանքով ստորագրված կապիտուլյացիոն ակտի հետևանքներով ոչնչացվել են պետական բոլոր ինտիտուտները, որոնք քիչ թե շատ հանրային լեգիտիմություն ունեին` Նախագահի ինստիտուտը, Կառավարությունը, Վարչապետի ինտիտուտը:

Ցավով պետք է նշենք նաև, որ Հայաստանի անկախության տարիներին ձևավորված միակ ինստիտուտը, որը կայացած էր և միշտ ունեցել է լեգիտիմություն, նույնպես փլուզված է: Խոսքը բանակի մասին է: Փաշինյանը 2,5 տարվա ընթացքում քարը քարի վրա չթողեց այն ամենից, ինչը ծանր պայմաններում տասնամյակներ շարունակ, կրելով բազում զրկանքներ, կառուցում էր հայ հանրությունը:

Տրամաբանական է, որ այս պայմաններում պետականության հիմունքները պետք է կառուցվեն գրեթե 0-ից, և այդ ամենը պետք է սկսի իրականացնել հանրային վտահություն ունեցող իշխանությունը, որն եկած կլինի հանրային վստահություն ներշնչող ընտրությունների արդյունքում: Դրանով մենք նաև կվերականգնենք հանրության մոտ կոտրված ընկալումը, ըստ որի` ընտրությունների ինստիտուտը մեզանում նույնպես կայացած չէ:

Տրամաբանական է, որ Երկրորդ հայկակակն պետականությունը կործանած անձը և իր թիմը չեն կարող այնպիսի ընտրություններ կազմակերպել, որոնք հանրության մոտ կասկած չեն առաջացնի:  Ավելին, հենց 1996-ի նախագահական ընտրությունների կեղծմամբ ներդրվեց կեղծիքների «ավանդույթը», որը շատ առումներով ոչնչացրեց մեր պետականությունը: Վազգեն Մանուկյանն առաջինը զգաց, թե ինչ է նշանակում հաղթող թեկնածուից «հաղթանակ գողանալ»: Այս առումով տրամաբանական կլիներ, եթե Մանուկյանը փակեր մեր պատմության այս էջը՝ ապահովելով արդար, մրցակցային ընտրություններ:

Իսկ ինչու՞ ընտրվեց Վազգեն Մանուկյանի թեկնածությունը: Այս հարցի պատասխանը բաղկացած է բազում նրբություններից: Վազգեն Մանուկյանն այն վարչապետն էր, ով 1990-ականների բարդ փուլում կարողացավ ապահովել պետական ապարատի տրանֆորմացիան և սովետական կառավարման համակարգն անցնցում վերափոխվեց անկախ Հայաստանի պետական համակարգի: Հետագայում ՀՀՇ-ի և Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հետ ունեցած գաղափարական հակասությունների պատճառով Մանուկյանը ստիպված եղավ լքել իր պաշտոնը, սակայն Արցախյան պատերազմի ծանրագույն փուլում` վերցնելով պատասխանատվության մեծ բեռը, նա ստանձնեց ՀՀ պաշտպանության նախարարի դերը, և մենք ոչ միայն կարողացանք հետագա գործընթացների արդյունքում հաղթանակ ապահովել, այլ մի աննախադեպ բան արեցինք, և պատերազմի ընթացքում զանազան ֆիդայական ջոկատներից Արցախում նաև պարտիզանական բնույթի պայքար իրականացնող խմբերից ձևավորեցինք կանոնավոր բանակ: Ավելին, երկու բանակ ձևավորեցինք. Արցախում և Հայաստանում:

Այսինքն, անգամ պատմական փորձը ցույց է տալիս, որ Մանուկյանն ունի այն անհրաժեշտ հմտությունները, որոնք կարևոր են ճգնաժամային իրավիճակներում:

Իսկ ի՞նչ առաքելությամբ է գալիս Վազգեն Մանուկյանը, ի՞նչ նա պիտի անի իր կառավարման փուլում:

Նախ, հստակ ընդգծենք, որ Մանուկյանը գալիս է իշխանության` իր վրա պարտավորություն վերցնելով գալիք արտահերթ ընտրություններում ոչ մի ֆորմատով չմասնակցել (ոչ նա, ոչ իր ղեկավարած կուսակցությունը): Սա կարևոր է այն բանի համար, որ քաղաքական ուժերը հստակ իմանան, որ վարչապետի պաշտոնն ու լիազորությունները չեն օգտագործվելու սեփական նպատակների համար (ինչպես եղավ 2018 թվականին էյֆորիայի ֆոնին անցկացված արտահերթ ընտրությունների ժամանակ):

Սա կարևոր է նաև հասարակության համար, որպեսզի մարդիկ տեսնեն ու գիտակցեն, որ պաշտոնը կարելի է ու պետք է ծառայեցնել ոչ թե սեփական շահին, այլ հանուն պետության զարգացման: Գալով իշխանությանը, Մանուկյանը իր թիմում հավաքելու է բարձր որակավորում ունեցող անձանց` անկախ իրենց կուսակցական պատկանելիությունից: Նոր կառավարությունը լինելու է իրապես վերկուսակցական մարմին, որում ընդգրկված են լինելու մարդիկ, ովքեր կենսագրություն ունեն, և ովքեր իրենց «նախորդ կյանքում» հաջողություններ են գրանցել:

Մանուկյանն այս թիմով նախապատրաստելու է արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ (խոսքը 1 տարվա կտրվածքի մասին է), վերացնելու է «ֆեյքերի ֆաբրիկաները», դրանով իսկ հասարակությունից դուրս մղելով թույնն ու ատելությունը, ինչպես նաև քայլեր է ձեռնարկելու Հայաստանի խաթարված միջազգային վարկանիշը վերականգնելու, և մեր ռազմավարական դաշնակցի հետ փոխվտահելի հարաբերությունների վերականգնման հայացեկարգ է ներկայացնելու:

Սրանք քայլեր են, որոնք անհրաժեշտ է կատարել, եթե մենք ուզում ենք անկախ պետության ֆորմատով շադունակել ապրել այս տարածաշրջանում:

Սևակ Դանիելյան