Ինչ մեսիջ է ուղարկում Կրեմլը Հայաստանին` ընդունելով Մեհրիբան Ալիևային

Շատ վերլուծաբաններ այս առիթով սկսեցին նշել, որ Մոսկվան փոխում է իր հարաբերությունների որակը Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ: Իսկ հարևան երկրում արդեն սկսել են  խոսել «ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների նոր որակի մասին»:

Դրանից  անմիջապես հետո Ադրբեջանի  նախագահ Ալիևը Բաքվի համալսարանի 100-ամյակին նվիրված իր ելույթում նոր շեշտադրումներ դրեց  իր երկրի արտաքին քաղաքականության հետագա ուղենիշներում: Մասնավորապես նա նշեց, որ «...այն Եվրոպայում որտեղ իսլամը հայտարարվում է թշնամի, Ադրբեջանը անելիք չունի...»: Հասկանալի է, որ իսլամը այստեղ պատրվակի դեր էր կատարում: Նա ցույց էր տալիս Կրեմլին, որ Ադրբեջանը պատրաստ է թեքվել Եվրոպայից դեպի հյուսիս:

Սակայն, որպեսզի չզայրացնի ամերիկացիներին,  քողարկված քննադատեց  նաև Իրանին:  Իսկ դա անհրաժեշտ էր, որպեսզի Մոսկվայում գիտակցեն, որ, եթե իրենց պահանջները չբավարարվեն, ապա Բաքուն ունի կողմնորոշվելու այլ տարբերակ:

Ադրբեջանին սինխրոն Թուրքիան հրաժարվեց մասնակցել հակառուսական արշավին արդեն NATO-ի շրջանակներում, երբ մերժեց միանալ Լեհաստանի և Բալթյան երկրների դեմարշին ընդդեմ Մոսկվայի:

Այլ կերպ ասաց Բաքու-Անկարա-Մոսկվա եռանկյունում նոր անդրկուլիսային գործընթացներ են ընթանում, ինչը չի կարող չանհանգստացնել Հայաստանին: Հաշվի առնելով այդ անհանգստությունը՝  Պեսկովը հայտարարեց, որ հայ-ռուսական հարաբերությունները զարգանում են  բնական հունով:

Սակայն ակնհայտ է, որ այս հարաբերություններում առկա է լուրջ անորոշություն, որն էլ իր հերթին երկու երկների միջև հանգեցնում է անվստահության մթնոլորտին: Եվ ինչքան էլ  որ կողմերը պնդեն, որ այդ հարաբերությունները «հիանալի բնույթ ունեն» միևնույն է բոլորի համար էլ տեսանելի է, թե ինչ խորքային բնույթի հակասություններ կան երկու երկրների միջև:

Առաջինը իհարկե Քոչարյանի խնդիրն է: Վերջինս համարվում է Մոսկվայում ամենավստահելի գործիչը Հայաստանում: Միայն նրա պարագայում Մոսկվան լայնամաշտաբ  աջակցություն ցույց կտա Հայաստանին թե  ռազմական ուղղությամբ, և թե տնտեսական զարգացման հարցում:

Մյուս գործիչների պարագայում Մոսկվայում կա անվստահություն, իսկ Փաշինյանն այս շարքում համարվում է ուղղակի անվստահելի գործիչ:

Մյուս կյողմից Մոսկվան չի ուզում կորցնել  Հայաստանը և այդ իսկ պատճառով  ցանկանում է պահպանել Փաշինյանի հետ լավ և «աշխատանքային» հարաբերություններ: Միաժամանակ հույս ունենալով, որ ինչ-որ  ժամանակ հետո Հայաստանում իրավիճակը կփոխվի, և, օրինակ, «սորոսականները» կզրկվեն իշխանական իրենց փայաբաժնից:

Մոսկվայում շատ լավ են հասկանում, որ Հայաստանում նրանք շատ բան են բաց  թողել և ամերիկացիների դերը երկրի ներքին կյանքում էապես մեծացել է: Ճիշտ է դա հրապարակային բնույթ չունի ինչպես Վրաստանում, սակայն գործնականում նրանք արդեն մասնակի կառավում են իրականացնում Երևանում:

Ցանկացած ջղաձիք քայլ Մոսկվայի կողմից կարող է հակառակ էֆեկտը տալ, և դա այսօր շատ լավ են հասկանում Կրեմլում, այդ իսկ պատճառով էլ ամեն ինչ փորձում եմ անել քողարկված ձևով:

Ինչ վերաբերվում է Փաշինյանին, ապա նրան ոչ միայն ռուսներն, այլև ամերիկացիներն են համարում «ժամանակավոր», քանզի իրավիճակն է այդպիսին դարձել  և բոլորը ժպտալով Փաշինյանի երեսին փորձում են քողարկված իրականացնել իրենց ուղենիշը:

Ինչ վերաբերվում է մեզ, ապա աշխարհաքաղաքական այս հակամարտության մեջ մենք մանևելու մեծ լյուֆտ չունենք:

Մանավանդ, որ Անկարան և Բաքուն իրենց փոխարաբերություններում Մոսկվայի և Վաշինգտոնի հետ ավելի մեծ գործոններ ունեն այսօր, քան մենք:

Այդ իսկ պատճառով մեր կողմից ցանկացած սխալ քայլ, կամ ժամանակի ավելորդ կորուստ կարող է ճակատագրական լինել մեր երկրի համար:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան