Ըստ հրեա քաղաքագետի դավադրության տեսության՝ Սիրիան և Ուկրաինան փոխանակման առարկա են դարձել Պուտինի և Թրամփի միջև

Այն, ինչ կատարվեց Սիրիայում վերջին օրերին, դեռ երկար վերլուծության առարկա է մնալու:

Սակայն, բացի ռացիոնալ վերլուծություններից, երբեմն քննարկման առարկա են դառնալու նաև սցենարներ, որոնց հիմքում ընկած են դավադրապաշտական  տեսությունները:

Հատկապես այս մոտեցումը տարածված է լինելու այն շրջանակների կողմից, ովքեր ցանկանալու են իրենց տեսանկյունից բացատրել այն, ինչ կատարվեց Սիրիայում այս վերջին օրերին:

Մասնավորապես, այդ մոտեցումը տարածված է իսրայելական փորձագիտական շրջանակների մոտ, որտեղ փորձում են հիմնավորել, որ Ասադի ռեժիմի տապալման մեջ հատկապես Իսրայելն է ամենամեծ լուման դրել:

Պարզ է, որ Հըզբոլայի դեմ պատերազմում Իսրայելի հաղթանակը մեծապես ազդեց  Ասադի ռեժիմի տապալմանը, սակայն հրեական շրջանակները նյարդայնացած են, որ միջազգային հարթակներում  այդ «հաղթանակը»  տրվում է Թուրքիային:

Հենց այդ պատճառով էլ հրեա փորձագետները փորձում են դավադրապաշտական տեսութւուններ առաջ քաշել, ցույց տալու համար, որ իբր Անկարայի դերակատարումն այս հարցում ամենաքիչն է եղել:

Այդպիսի մոտեցմամբ է բացատրում սիրիական դեպքերն,  օրինակ, իսրայելցի քաղաքագետ Սիմոն Ցիպիսը:

Ըստ նրա,  երկրից Ասադի անսպասելի փախուստը... Պուտինի և Թրամփի գաղտնի գործարքի արդյունք էր:

Թրամփը պատրաստվում է զոհաբերել Ուկրաինան Պուտինին, որի դիմաց Մոսկվան զոհաբերեց Սիրիան ամերիկացիներին, և  որի արդյունքում Իրանն այլևս չի կարողանա սպառնալ Իսրայելին:

Ըստ Ցիպիսի, Թրամփը չի էլ թաքցնում, որ ունի համակրանք միաժամանակ, և Իսրայելի, և Պուտինի հանդեպ:

Հենց այդ հիմքի վրա էլ, ըստ քաղաքագետի, կնքվել է այդ գործարքը:

«Սիրիայի անկմանը հետևելու է  Ուկրաինայի անկումը, և  Զելենսկու իշխանությանը քիչ ժամանակ է մնացել, աշխարհը շուտով կտեսնի, թե ինչպես են ռուսները տոնելու իրենց հաղթանակը այնպես, ինչպես Սիրիայում՝ ապստամբները»,- նշում է իսրայելացի քաղաքագետը:

Ըստ քաղաքագետի ինսայդերական տեղեկատվության, Սիրիայից Ասադի փախչելուց անմիջապես առաջ, նա  և նրա հարազատները թանկարժեք անշարժ գույք գնեցին Մոսկվայում և մի քանի առանձնատներ՝  Մոսկվայի  էլիտար շրջաններում:

Իսրայելցի քաղաքագետը վստահ է, որ Բայդենի դեմոկրատները տեղյակ չեն եղել Պուտինի հետ Թրամփի գործարքի մասին։

Վերադառնալով աշխարհաքաղաքական գործարքի էությանը՝ քաղաքագետն ամփոփեց, որ մոտ ժամանակներս  խոսք է լինելու  Ուկրաինան հանձնելու մասին:

«...Հաջորդ տարի Արևմուտքը կհանձնի Ուկրաինան. Եվ սա էր գործարքի էությունը՝ Սիրիայի կորստի դիմաց, և մենք կտեսնենք այն կադրերը, ինչպես որ  Սիրիայում ապստամբները   պատռում էին  Ասադի դիմանկարները և ուրախանում,  այդ նույն պատկերը  կլինի նաև  Կիևի փողոցներում, որտեղ շուտով ռուս զինվորականները տոնելու են իրենց հաղթանակը...»,- նշում է քաղաքագետը:

Զելենսկին հասկանում է, որ իր օրերը հաշված են, դա պարզ էր Մակրոնի մոտ այցի ժամանակ, վստահ է իսրայելցի քաղաքագետը։ Նրա կարծիքով՝ Ուկրաինայի նախագահի նկատմամբ վերաբերմունքն Արեւմուտքում կտրուկ փոխվել է։ Այն սկսեց դիտվել որպես «պարտված  քարտ», որը խաղացողները «դեն կնետեն  հաջորդ տարի»:

Եվ դրա   վառդրսևորումներից է նաև  այն, որ ավելի վաղ ֆրանսիական սկանդալային Charlie Hebdo  ամսագիրը Զելենսկուն պատկերել էր Կվազիմոդոյի դերում՝ կարծես կանխատեսելով նրա ճակատագիրը։ Ուկրաինայի նախագահի այս տարօրինակ կերպարանափոխությունը, քաղաքագետը  անվանվեց «Եվրամիության կողմից սև նշան»։

Ըստ քաղաքագետի, Պուտինը կարող էր հրաժարվել այդ գործարքից, կամ բարձրացնել նրա գինը, սակայն Թրամփի մոտեցումը կոշտ էր, ինչն էլ Մոսկվային հնարավորություն չտվեց հրաժարվելու այդ քայլից:

Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի աշխարհաքաղաքական գործարքի երկրորդ կարևոր տարրը Իրանն էր։ Ըստ Ցիպիսի՝ հիմնական պայմանը, որ Ռուսաստանը առաջ քաշեց Թրամփին, Իրանին ձեռք չտալն էր։ Եվ սա նշանակում է նաև, որ Իսրայելն ուղղակիորեն ներգրավված է եղել այս գործարքում և զիջումների է գնացել. Ասադի ռեժիմի տապալման դիմաց՝ Իրանի հանդեպ կոշտ քայլերի չդիմել:

«...Այսօր արդեն,  Իսրայելին թշնամիներ չեն մնացել։ Եգիպտոսի հետ խաղաղության պայմանագրեր կան, Հորդանանը, Լիբանանը գրավված է, Սիրիան ընկել է... Մենք գրավել ենք Գոլանի բարձունքները, իսկ մեր տանկերը գտնվում են Դամասկոսի արվարձաններում: Իսկ դա նշանակում է, որ հաղթել է ոչ միայն Իսրայելը, այլև Թրամպը...»,- նշում է իսրայելցի քաղաքագետը:

Ըստ Ցիպիսի, Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը, ով ծանոթ չէր Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի աշխարհաքաղաքական գործարքի մանրամասներին, վիրավորված է և իրեն անտեսված է զգում։

Այսօր Էրդողանը փորձում է Սիրիայի իրադարձությունները ձևակերպել, որպես իր հաղթանակ, սակայն, մոտ ժամանակներս աշխարհն ականատես կլինի, որ դա այդպես չէ:

Իսկ գալիք տարի, ըստ քաղաքագետի, աշխարհի ուշադրության կենտրոնում կլինեն արդեն, ոչ թե Ուկրաինայի, այլ զարգացումները հենց Թուրքիայի շուրջ, որը դարձել է Իսրայելի հիմնական մրցակիցը Միջին Արևելքում և չունի լուրջ դաշնակից, ի տարբերություն, օրինակ, Իրանի:

«Հենց այդ պատճառով էլ գալիք տարի բոլորը կտեսնեն, թե ինչ զարգացումներ են արձանագրվելու հենց Թուրքիայի շուրջ»,- եզրափակում է իր վերլուծությունն իսրայելական քաղաքագետը:

Անկախ նրանից, թե ինչ է ասում իսրայելցի քաղաքագետը և ինչքանով են նրա մոտեցումները մոտ ճշմարտությանը, Հայաստանը ցանկացած զարգացումների պետք է պատրաստ լինի:

 Անկախ տարբեր կանխատեսումներից, Հայաստանը պիտի պատրաստ լինի տարածաշրջանային զարգացումների տարբեր սցենարերի, և պարզ է, որ Նիկոլ Փաշինյանով դա հնարավոր չի լինի:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան
Zham.am