ՀՐԱՏԱՊ-ԴԻՏԱՐԿՈՒՄ-ԳՆԱՀԱՏԱԿԱՆ. Կուտակային կենսաթոշակային ֆոնդի 2 կառավարիչներն էլ մեր միջոցները կառավարում են անարդյունավետ. Փաստաթուղթ

ՀՐԱՏԱՊ-ԴԻՏԱՐԿՈՒՄ-ԳՆԱՀԱՏԱԿԱՆ

1. Կուտակային կենսաթոշակային ֆոնդի 2 կառավարիչներն էլ մեր միջոցները կառավարում են անարդյունավետ: Մասնավորապես, ֆոնդի կառավարչից ինձ ներկայացված իմ անձնական 2022թ. տարեկան հաշվետվության մեջ արձանագրված է «-496897 դրամ եկամուտ», կամ որ նույնն է՝ վնաս, իսկ տարեկան եկամտաբերությունը կազմել է «-8,2%»: Այսինքն, այդքան չափով կորուստ եմ ունեցել:

2. Կուտակային կենսաթոշակի ակամայից մասնակից ՀՀ քաղաքացիներից գերակշիռ մասի մոտ առկա է նույն փաստը՝ կրել են վնասներ, ինչն ընդհանուր առմամբ միայն 2022թ.-ին կարող է հասնել հարյուրավոր միլիարդ դրամների (տվյալ տեղեկատվությանն ամբողջապես և ավելի ճշգրիտ թվերով տիրապետում է ՀՀ ԿԲ-ը, հետևաբար պետք է պահանջենք, որպեսզի հրապարակի ֆոնդի կառավարիչների անարդյունավետ կառավարմամբ բոլոր քաղաքացիներին հասցված վնասների ընդհանուր չափը):

3. Նույն 2022թ.-ին ֆոնդի 2 կառավարիչների մոտ արձանագրվել է ինչպես շահույթի, այնպես էլ շահութաբերության աճ: Նշվածն օրինաչափությունից դուրս է այն պարագայում, երբ նրանց կողմից կառավարվող միջոցները բացասական շահութաբերություն են արձանագրում (հղման մեջ տեղադրում եմ ֆոնդի կառավարիչների կողմից հրապարակված ֆինանսական հաշվետվությունները):

4. ԿԲ-ն ներկայացնելով ՀՀ քաղաքացիների շահերը և իր գործողությունները կառուցելով դրա հենքի վրա, պետք է ֆոնդերի անարդյունավետ կառավարման առաջին իսկ փաստերից հետո կատարեր համարժեք քայլեր, հրավիրեր մասնագիտական քննարկումներ, արտաքին անկախ աուդիտ, միջոցներ ձեռնարկեր ֆոնդի կառավարիչների գործողությունների վերահսկելիությունը մեծացնելու և հետագա կորուստների մեխանիզմները բացառելու ուղղությամբ: Սակայն, ԿԲ ներկայացուցիչների պաշտոնական ելույթները միտված են ֆոնդի կառավարիչների գործողությունները հասարակության քննադատությունից պաշտպանելուն, ինչը մեղմ ասած տրամաբանված չէ, քանի որ պետք է կատարեր լրիվ հակառակը:

5. Ֆոնդերի անարդյունավետ կառավարումը ոչ թե տեղային, կարճաժամկետ խնդիր է, այլ այն արդեն արտացոլվում է երկարաժամկետ ինտերվալում. վերջին 3 տարում արձանագրվում է եկատաբերության կորի անկում (ԿԲ-ի կողմից ներկայացվող աճող կորը ոչ թե եկամտաբերության, այլ կուտակվող ակտիվների աճող կորն է, ինչը հաճախ հասարակությանը թյուրիմացության մեջ է գցում), իսկ 5 եռամսյակում արձանագրվել են վնասներ: Այսինքն, հասարակության կողմից կուտակվող միջոցների աճին զուգահեռ ձևավորվում է ֆոնդերում միջոցների եկամտաբերության անկում:

6. Կենսաթոշակային կուտակային ֆոնդերի կառավարման համալիրում առկա է նաև կասկածելի մեխանիզմ. պետությունը հավաքագրելով կենսաթոշակային վճարները տրամադրում է ֆոնդի կառավարիչներին, որպեսզի նրանք ավելի լավ կառավարեն դրանք և աճ արձանագրեն, ինչի համար կառավարիչներին պետությունը վճարում է տոկոսներ: Բայց կառավարիչներն այդ նույն միջոցների զգալի մասը (մոտ 40%-ը) հետ են վերադարձնում պետությանը՝ պետությունից գնելով պարտատոմսեր, ինչի դիմաց պետությունը նրանց կրկին վճարում է տոկոսներ: Ավելի պատկերավոր լինելու համար բերեմ պարզ օրինակ. պատկերացրեք, Դուք ունեք դրամական միջոցներ, վախենում եք դրանք կորցնել և տալիս եք հարևանին, որ անվտանգ պահի, որի համար նրան վճարում եք տոկոսներ: Բայց քանի որ Ձեր կյանքն ապահովելու համար անհրաժեշտ են ֆինանսներ՝ հաջորդ օրը դիմում եք նույն հարևանին և այդ նույն միջոցները նա տոկոսով տալիս է Ձեզ: Գտեք տրամաբանությունը, ես չգտա: ԻՆՉՈ՞Ւ: Ի՞ՆՉ ՄԵԽԱՆԻԶՄ Է ՍԱ: Ո՞ՒՄ Է ՁԵՌՆՏՈՒ:

7. Եվ վերջապես, ո՞ր գործարարն իր կազմակերպությունը կվստահի այն մենեջերին, ով պարբերաբար կազմակերպությունը տանում է վնասի և յուրաքանչյուր անգամ փորձում է արդարանալ՝ մեղքը գցելով արտաքին պատճառների վրա: Եթե նույնիսկ այլընտրանք չկա՝ գործարարները հենց իրենց ձեռքն են վերցնում ֆինանսական ռեսուրսների կառավարումը: Բազմիցս եմ ասել, որ կուտակային կենսաթոշակների կառավարման պարագայում կառավարումը պետությունը պետք է վերցնի իր ձեռքը:

8. Հայաստանն այսօր ունի նեդրումների ահռելի մեծ կարիք, այնքան մեծ, որ պատրաստ է նույնիսկ օտարերկրացուն 200,0 հազար դոլար ներդրման դիմաց անմիջապես ՀՀ քաղաքացիություն շնորհել (դրա բացասական հետևանքներին առանձին անդրադարձ կկատարեմ), սակայն բավական մեծ միջոցներ (գրեթե 1,5 մլրդ դոլար) երկրի իրական հատվածից դուրս է մղել և շարունակում է դա յուրաքանչյուր ամիս մեծացնել՝ անարդյունավետ կառավարման և կորուստների բարձր ռիսկերի պայմաններում:

Սողոմոն Միրզոյանի ֆեյսբուքյան էջից