2018-ին Կապանն ու Աբովյանը մերժեցին Նիկոլին, իսկ 1995-ին Վազգեն Մանուկյանն ու Ռուբեն Հակոբյանը հաղթեցին ՀՀՇ-ին

Մանիպուլյացիա: Հենց այս խոսքն է բնութագրում Փաշինյանի՝ վարչապետի պաշտոնում կատարած բոլոր գործողությունները: Եվ նա նույնն է անում նաեւ այսօր: Իր վերջին հարցազրույցի ժամանակ նա ասաց, որ քանի որ 2018-ին Կապանում և Աբովյանում իշխանությունները չեն գնացել ընտրակեղծիքների, դրանից բխում է, որ նոր արտահերթ ընտրությունների ժամանակ իրենք նույնպես չեն գնա կեղծիքների: 

Եթե ​​հարցին ավելի խելամտորեն մոտենանք, և վերադառնանք 2018 թվական, ապա անհրաժեշտ է ասել, որ անիմաստ էր ընտրակեղծիքներ իրականացնել համապետական ​​ընտրությունների ժամանակ, քանի որ երկրում գոյություն ուներ մեկ անձի պաշտամունք: Երբ կա անձի պաշտամունք, ընտրությունների արդյունքը կանխագուշակված է: Ընտրությունները պետք է լինեն մրցակցային, ինչպես եղավ Միացյալ Նահանգների վերջին նախագահական ընտրությունների ժամանակ, երբ մինչև վերջ անհայտ էր հաղթողի անունը: Մինչդեռ Հայաստանում 1991-ի և 2018-ի ընտրություններն ունեցել էին կանխորոշված ​​արդյունք:

Միևնույն ժամանակ, արդեն 1995-ին Հայաստանում իշխանությունները գնացին ընտրակեղծիքների, և իրենց գործողությունները պարզ էին, քանի որ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը և նրա թիմը հիմնավոր վախ ունեին, որ ժողովուրդը նրանց կդատի ու կպատժի, ուստի նրանք կեղծեցին ընտրություններն ինչպես 1995-ին, այնպես էլ 1996 թվականներին:

Սակայն նույնիսկ այս պայմաններում Վազգեն Մանուկյանը և Ռուբեն Հակոբյանը 1995 թ.-ին Կենտրոնում հաղթանակ տարան ՀՀՇ-ից թեկնածուների նկատմամբ: Միեւնույն ժամանակ, եթե մայրաքաղաքում իշխանությունները լայն կեղծիքներ չեն իրականացրել, ապա շրջաններում պատկերն այլ էր: Ամբողջ երկրում ընտրությունների արդյունքները զանգվածաբար կեղծվել էին:

Երբ Փաշինյանը որպես օրինակ բերում է Կապանի և Աբովյանի ընտրությունները, նա փորձում է խաբել հասարակության` քաղաքականապես դեռ չկողմնորոշված շերտը, մինչդեռ այն, ինչ առաջարկում է Հայրենիքի փրկության շարժումը, ավելի տրամաբանական է:

Վազգեն Վանուկյանը դառնում է ժամանակավոր վարչապետ, մեկ տարի անց նա անցկացնում է արտահերթ ընտրություններ ու ինքն էլ չի մասնակցում այդ ընտրություններին: Դա արվում է այն բանի համար, որ նա շահագրգռված չլինի ընտրությունների ժամանակ օգտագործել վարչական ռեսուրսը:

Ավելին, երբ Նիկոլն օրինակ է բերում, որ ինքը «ընտրություններ չի կեղծել», ապա մենք կարող ենք բերել Վազգեն Մանուկյանի օրինակը, որը 1991-ին նույնպես լինելով վարչապետ, և տիրապետելով վարչական ռեսուրսների, չգնաց ընտրությունների կեղծման, իր թեկնացությունը չներկայացրեց նախագահական ընտրություններում, քանի որ գիտեր, որ առանց վարչական ռեսուրսների օգտագործման չէր կարող ընտրվել:

Իսկ 1996-ին նա դարձավ ընտրակեղծիքների առաջին զոհը: Այնուամենայնիվ, եթե մի կողմ թողնենք խնդրի հուզական բաղադրիչը, կարող ենք նշել, որ Հայրենիքի փրկության շարժման առաջարկը քաղաքագիտական ​​տեսանկյունից ամենատրամաբանականն է. անհրաժեշտ է ազգային միասնության ժամանակավոր կառավարություն, ընդ որում, նույնիսկ Նիկոլի կուսակցության անդամները կարող են լինել այս կառավարության անդամներ:

Ավելին, կարելի է քննարկել այն տարբերակը, որ ոստիկանության պետը և տարածքային  կառավարման  նախարարը, որոնք մեծ ազդեցություն ունեն ընտրությունների արդյունքի վրա, Վազգեն Մանուկյանի օրինակով, ընտրություններից հետո կհեռանան իշխանությունից: Սա անհրաժեշտ է նույնպես այն բանի համար, որ իրենք հետաքրքրություն չունեն ընտրությունների կոնկրետ արդյունքի մեջ:

Ի վերջո, հնարավոր է քննարկել հարցը, որպեսզի Վազգեն Վանուկյանը, որպես  վարչապետի ժամանակավոր թեկնածու, լինի ոչ միայն 17 կուսակցությունների համար, այլ քաղաքական ուժերի ավելի լայն սպեկտրի համար, այս կառավարությունում կարող են լինել նույնիսկ Փաշինյանի կուսակցության անդամներ: Այս կերպ նա կարող է ձևավորել ազգային միասնության ավելի լայն կառավարություն: Ավելին, եթե այդպիսի իշխանություն ստեղծվի, հասարակության մեջ լարվածության և թշնամանքի մակարդակը կարող է զգալիորեն նվազել: Դրանից հետո արդեն հնարավոր կլինի անցկացնել իսկապես մրցակցային ընտրություններ՝ ունենալով երաշխիքներ, որ դրանք չեն վերաճի քաղաքացիական պատերազմի:

Քանի որ միայն առանց էյֆորիայի է հնարավոր իրապես մաքուր և ազատ ընտրություններ անցկացնել: Եվ Փաշինյանը հիանալի հասկանում է այս ամենը: Այնուամենայնիվ, նա իր մանիպուլյացիաներով հույս ունի, որ իրեն հաջողվել է մասնատել քաղաքական դաշտը և ցնցումներ ստեղծել հասարակության մեջ:

Ելնելով իր իսկ անվտանգությունից, նա շահագրգռված է ցանկացած կերպ պահպանել իշխանությունը: Ինչպես որ «վիրավոր գազանը» փորձում է հակազդել սպառնալիքին ցանկացած գնով, այնպես էլ Նիկոլը կփորձի վերարտադրել իր իշխանությունը ցանկացած գնով, տաբելով երկիրը քաղաքացիական պատերազմի:

Եթե ​​այսօր նա հնարավորություն ունի «մարդասիրական միջանցք ստանալու» ու հեռանալու իշխանությունից, ապա քաղաքացիական պատերազմի դեպքում նա և իր «նեղ շրջապատը» կկորցնեն իշխանությունը խաղաղ ճանապարհով թողնելու բոլոր հնարավորությունները: Հենց այս պատճառով, փորձելով խաբել հասարակության մի հատվածին, Նիկոլն իրականում խաբում է ինքն իրեն և իր նեղ շրջապատին ու իր խմբակցությանը:

Դրանից հետո խաղաղ ելք չի լինի:

Սա է իրականությունը:

Սևակ Դանիելյան