2020-ին գումարվեցին նաև դեմարկացիայի ու փախստականների իրավունքների ոտնահարումները

«Հրապարակի» հարցազրույցը ՀՀ առաջին օմբուդսմեն Լարիսա Ալավերդյանի հետ 

-Տիկին Ալավերդյան, ինչպե՞ս կբնութագրեիք անցնող 2020-ը մարդու իրավունքների տեսանկյունից։ 

-Այնպես է ստացվում, որ բոլոր իշխանությունների ժամանակ այնպիսի մի շարժ է լինում, հետո այնպիսի մի հետընթաց, որը, ինչպես ասում են՝ մեկ քայլ առաջ, երկու քայլ հետ, բայց այս դեպքում՝ մեկ քայլ առաջ, երեք քայլ հետ։ Եվ այս առումով շատ վրդովված եմ, որ,մասնավորապես, ոստիկանությունը, որի հետ տարիներ շարունակ աշխատել են ոչ միայն ազգային-հասարակական կազմակերպությունները, այլև միջազգային, և պարզվում է, որ իրենց բոլոր դասընթացներն իրենք օգտագործում են ի չարս։ Առնվազն երեկվա դեպքերը ցույց են տալիս,որ մենք մարդու իրավունքների ոլորտում՝մասնավորապես մարդու անձնական անձեռնմխելիության առումով այդպես էլ առաջընթաց չունեցանք։ Ինչ վերաբերում է մյուս՝ վերին աստիճանի անհանգստացնողին, ապա աններելի չափերի հասած ատելության և գրեթե՝ ներքին ռասիզմի, այդպես էլ կոչվում է՝ domestic ռասիզմ։ Այսինքն՝ խտրականության այնպիսի աստիճանի, որը հավասարվում է ռասայական՝ այլ ռասայի հանդեպ ատելության դրսևորումների՝ ատելության խոսքերով, ինձ համար անհասկանալի հայհոյանքների չափ ու սահման չիմացող երևույթների, և մյուսը՝ խտրականությունը, որ անընդմեջ տեսնում ենք, որ առնվազն Հանրայինի պես ալիքը  հստակ խտրականություն է ցուցաբերում ընդդիմադիր և իշխանական դիրքորոշում ունեցող մարդկանց նկատմամբ, նրանց եթեր բերելու առումով։ Ամեն մի նոր իշխանության գալուց մենք գտնում ենք, որ ահա, ահա, մենք կուղղենք, հետո գալիս է մի պահ, երբ նախկինում ընդդիմությունը զգում է իշխանության համը և այլևս չի հիշում, թե ինչպիսի պահանջներ ուներ ընդդիմություն եղած ժամանակներում։ 

-Այն իրավունքներն են, որոնք վերաբերում են սեփականության իրավունքին և դրա հետ առնչվող իրավունքներին։ Եվ առաջին հերթին այն անձանց նկատմամբ, որոնց մասին մենք իմանում ենք այսպես կոչվող դեմարկացիայի գործընթացների ժամանակ։ Կարող ենք ավելացնել նաև բռնի տեղահանված անձանց, որոնք Արցախի բնակիչներ են։ Եվս այս առումով ուղղակի պիտի զարմանքս արտահայտեմ, որ մինչև հիմա Ազգային ժողովը չի ընդունել որևէ որոշում, որով կդատապարտեր Ադրբեջանի անօրինական գործողությունները, որոնցով ոտնահարվել են մեր հայրենակիցների իրավունքները։ Ես ապշած եմ ուղղակի։ Գիտեք՝ Լյուքսեմբուրգի պառլամենտը ընդունել է որոշում, որով դատապարտում է Ադրբեջանի գործողությունները, մեր Ազգային ժողովը կարծես թե չի նկատում այդ իրավունքների ոտնահարման այդ ողջ փունջը։ Որը զանգվածային բնույթ է կրում։ Բացարձակապես։ Եվ նման դեպքերում, անկախ նրանից՝ չճանաչված պետությո՞ւն է, թե ոչ,  բայց ճանաչված պետությունը գոնե պիտի՞ հանդես գա այդ չճանաչված պետության քաղաքացիների ոտնահարված իրավունքների մասին հայտարարություններով և գործողություններով։ Կարող  եմ շարունակել շատ երկար, բայց կարծում եմ՝ ամենակարևորը՝ խոսքի ազատությունը մեզ մոտ ստացել է բացարձակ անզուսպ խոսքի իրավունքի տեսք, խոսքի ու կարծիքի ազատ արտահայտման իրավունքը դրան չի վերաբերում։ Ողջ Հայաստանի և Հայաստանից դուրս ապրող հայերի իրավունքը՝ ճշմարիտ տեղեկատվություն ստանալ, իր սեփական կարծիքն արատահայտել. այս առումով ողջ հայությունը մոլորության մեջ է եղել սեպտեմբերի 27-ից մինչ օրս, որովհետև  նոյեմբերից 10-ից հետո էլ մենք չգիտենք, թե ինչ է տեղի ունեցել այդ օրը։ Որովհետև այն, ինչ տեղի է ունեցել իրականում, չի սահմանափակվում ամսի 9-ի այդ տխրահռչակ հայտարարությամբ։