Ինչո՞ւ և ո՞ւմ է վախեցնում Տեր-Պետրոսյանը «քաղաքացիական պատերազմով»

Եվ այսպես Տեր-Պետրոսյանը որոշեց ակտիվ խոսել այն բանից հետո, երբ պարզ դարձավ, որ Նիկոլ Փաշինյանն ունեցավ այլընտրանք, ի դեմս Վազգեն Մանուկյանի:

Ուշադրություն դարձնենք այն հանգամանքի վրա, որ Տեր-Պետրոսյանը վերջին 2,5 տարիների ընթացքում երբեք չէր քննադատել Փաշինյանին և առավել ևս նրան չէր համարել «չաիրք» կամ «անմեխսունակ»:

Նույնիսկ երբ ՍԴ-ում Տեր-Պետրոսյանը չստացավ իր հարմար թեքնածուին, նա ձայն չհանեց: Փոխարենը մեղադրում էր բոլոր նրանց, ովքեր համարձակվում էին քննադատել Փաշինյանին, օրինակ կորոնավարաքի դեմ պայքարի աշխատանքները տապալելու համար:

Ավելին, ողջ պատերազմի ընթացքում Տեր-Պետրոսյանը ծպտուն անգամ չհանեց, մինչդեռ Վազգեն Մանունյանը, երբ առաջարկեց միացյալ կենտրոն ձևավորել, նույն պատերազմի ժամանակ պարզվում է Փաշինյանն հրահանգել էր ձերբակալել նրան, ինչի մասին խոստովանել էր ԱԱԾ-ի նախկին պետը: Ի դեպ  Փաշինյանի թիմից ոչ ոք չհերքեց նախկին ԱԱԾ-ի պետին, ինչը նշանակում էր, որ իրոք Փաշինյանն ցանկացել է ձերբակալել Մանուկյանին, սակայն այն ժամանակվա ԱԱԾ-ի պետը հակադրվել է Փաշինյանի այս քայլին:

Այդ ընթացքում Տեր-Պետրոսյանը մի խնդիր է ցանկացել  լուծել, ամեն կերպ փորձել տարանջատվել Նիկոլ Փաշինյանից: Նպատակը հասկանալի էր պարտության սիմվոլ Փաշինյանի հետ ասոցացվելը վտանգավոր էր:

Հենց դրա համար էլ Տեր-Պետրոսյանի խոսնակը «Հռոմի պապից ավելի կաթոլիկ լինելու» սկզբունքով ավելի խիստ արտահայտվեց Փաշինյանի հարցեին, քան նրա իրական ընդդիմախոսները:

Տեր-Պետրոսյանը հասկանում էր, որ Փաշինյանի հանդեպ ատելության ալիքը կարող է ծածկել նաև իրեն, ով հանրության մեջ համարվում է նրա քաղաքական «կնքահայրը»:

Մյուս կողմից Տեր-Պետրոսյանին շահավետ է, որ Փաշինյանն փաստացի այլընտրանք չունենա, քանզի այսօրվա դրությամբ նրա ցանկացած այլընտրանք, կարող է վտանգավոր լինել նաև իր համար:

Իսկ երբ հայտնի դարձավ, որ Փաշինյանի այլընտրանքը պիտի լինի Վազգեն Մանուկյանը, Տեր-Պետրոսյանի նյարդերը չդիմացան:

Նրա կոչը կանխել «քաղաքացիական պատերազմը» իրականում նշանակում էր, աջակցել Նիկոլ Փաշինյանին, որպեսզի վերջինս ցանկացած գնով իշխանությունը չհանձնի ընդդիմությանը:

Տեր-Պետրոսյանն իրականում ցանկանում է, որ Փաշինյանը գոնե վեց ամսով պահպանի իր իշխանությունը, որպեսզի հետագայում կարողանա բարեհաջող հանձնել իշխանությունը իրեն, կամ նմանատիպ մեկ այլ գործչի:

Ի դեպ նույն նպատակ ունեն նաև Հայաստանում գործող արևմտյան գործակալական ցանցի ներկայացուցիչները, որոնք նույնպես մտահոգված են, որ Փաշինյանի հեռանալուց հետո նրանց այդ ցանցը կարող է կազմաքանդվել:

Նույն նպատակն ունեն  նաև Թուրքիան և Ադրբեջանը: Պարտված ղեկավարի հետ ավելի հեշտ է բանակցել, քան նոր դեմքի հետ: Բացի այդ Մոսկվայի կողմից անվստահությունն վայելող Փաշինյանն հարմար առիթ կարող է լինել, Արցախում դեռ «չլուծված հարցերը լուծելու համար»:

Ստացվում է այնպես, որ Տեր-Պետրոսյանն, Թուրքիան և գործակալական ցանցն այսօր գտնվում են շահերի նույն տիրույթում, իսկ Հայաստանի անվտանգության խնդիրը մեկ այլ տիրույթում:

Այս տեսանկյունից Տեր-Պետրոսյանը ոչ թե մտահոգված է «քաղաքացիական պատերազմի» հավանական հեռանկարով, այլ փաստացի ցանկանում է, որ դա իրականություն դառնա, քանզի դրա արդյունքում, կվարքաբեկվեն ոչ միայն Փաշինյանն ու իր թիմակիցները, այլև ընդդիմությունն, որից հետո կարող է բացվել նաև իր՝ Տեր-Պետրոսյանի և գործակալական ցանցի ներկայացուցիչների համար նոր հեռանկար, Հայաստանը նորովի հոշոտելու համար: Ինչին ի դեպ փորձում են հասնել Թուրքիան և Ադրբեջանը:

Սա է իրականությունը:

Դավիթ Մկրտչյան