Զոհվել սահմանին հանուն հայրենիքի, թե Երևանում՝ Տեր -Պետրոսյանի և Փաշինյանի համար

Սեպտեմբերի 7-ին Մարտի 1-ի զոհերի իրավահաջորդները հայտարարեցին, որ դադարեցնում են իրենց մասնակցությունը Մարտի 1-ի գործով դատական նիստերին: Զոհերի հարազատները սա հիմնավորեցին նրանով, որ դատական գործընթացի շրջանակներում սպանությունների բացահայտման հետ կապված ոչ մի առաջընթաց չի գրանցվել: Համացանցում տարբեր մեկնաբանություններ եղան այս հարցի վերաբերյալ, բայց մենք ցանկանում ենք ընդգծել այս գործընթացի բարոյական կողմը:

Զոհերի իրավահաջորդները ոչ միայն մասնակցում էին դատական նիստերին, այլև պետությունից ստացել էին 30 մլն-ական դրամ փոխհատուցում:

Մի կողմից ընթերցողը կարող է ասել, որ տրամաբանական է այն, որ մարդիկ տուժել են և փոխհատուցում են ստանում, բայց մյուս կողմից առաջանում է հետևյալ հարցը. իսկ ինչո՞ւ պետության սահմաները պաշտպանած և  զոհված մեր հերոսների հարազատները Նիկոլ Փաշինյանի կառավարության կողմից չեն արժանանում նմանատիպ  վերաբերմունքի և չեն ստանում նույնքան փոխհատուցում: Ի՞նչ ուղերձ է Փաշինյանի կառավարությունը սրանով հղում ժողովուրդին: Փաստորեն կառավարության տրամաբանության շրջանակներում մահանալը հանուն Լևոն Տեր-Պետրոսյանի և Նիկոլ Փաշինյանի  իշխանություն բերելու համար ավելի բարձր է գնահատվում, քան զոհվել սահմանին հանուն հայրենիքի պաշտպանության:

Երբ մեզանում պարբերաբար կարծիքներ են հնչում այն մասին, որ այսօր արժեհամակարգ է փոխվում և օտարածին արժեքներ են սեմանում մեր հասարակության մեջ, քչերն են խոսում այս երևույթի մասին, բայց հենց այսպիսի երևույթներն են, որ ձևավորվում են քաղաքական գիտակցություն: Քաղաքական և հասարակական կյանքն այսօր մուտք գործող երիտասարդի «կորդինատների համակարգում» ներքաղաքական պայքարի շրջանակներում զոհվելը կարող է դիտարկվել որպես ոչ պակաս սխրանք, քան զենքը ձեռքին  խրամատում մահը:

Այս ամենի վերաբերյալ կարող է լինել նաև այն կարծիքը որ մարդիկ 2008 թ.-ի  մարտի 1-ին զոհվել են հանուն արդարության և մահը հանուն արդարություն նույնպես հերոսություն է, բայց եկեք մի փոքր ավելի խորը վերլուծենք եղելությունները և չկտրենք նրանց կոնտեքստից:

2008 թ.-ին մարդիկ  դուրս էին եկել պայքարի հանուն Լևոն Տեր- Պետրոսյանի, մարդու, ում օրոք Հայաստանում հիմնադրվեցին ընտրակեղծիքները (1995-1996 թվականներ), մարդու,  ում իշխանության տարիների ընթացքում տեղի ունեցած սպանությունները մինչ այժմ բացահայտված չեն, մարդու, ով մի ամբողջ կուսակցության գործողությունն արգելեց Հայաստանում: Այս ամենը գալիս է ապացույցելու, որ  Լևոն Տեր–Պետորսյանը արդարության և ժողովրդավարության խորհրդանիշ չի կարող լինել:

Միգուցե՞  Տեր-Պետրոսյանը ազգային կերպար էր: Վերհիշելով անցյալը կարող ենք ասել, որ Տեր- Պետրոսյանը Հայսատանի միակ ղեկավարն է, ով փաստացի ընդունել է Ղարաբաղյան հարցի կարգավորման այնպիսի տարբերակ, որով հայկական կողմը պետք է հանձներ իր տարածքները, որի դիմաց ոչինչ չստանալով: Ֆորմալ առումով նման բան չի հայտարարում անգամ բոլորի կողմից քննադատվող Նիկոլ Փաշինյանը: Փաստորեն ստացվում է, որ 2008 թ.-ի մարտի 1-ի իրադարձությունների ժամանակ փողոց դուրս եկողները պայքարում էին հող հանձնող անձին իշխանության բերելու համար: Որտե՞ղ է այստեղ արդարությունը, որտե՞ղ է պայքարն ազգային արժեքների և պետականության համար:

Վերջում նաև հետևյալի մասին ասենք. եթե մենք ընդունում ենք, որ Փաշինյանի տեսակետը ճիշտ է, և պետության գործողությունների արդյունքում տուժած քաղաքացիները պետք է փոխհատուցում ստանան, ապա, ե՞րբ է Փաշինյանը  պատրաստվում փոխհատուցում տալ այն  1179 անձի  իրավահաջորդներին ովքեր մահացել են կորոնավիրոսի պատճառով: Չէ՞ որ պետության և անձամբ Նիկոլ Փաշինյանի անհեռատես քայլերի հետևանքով  Հայաստանը դարձավ հազար շնչին ընկնող վարակվածների քանակով տարածաշրջանում առաջատարը:

Սրանք հարցեր են, որոնք  պատասխաներ են պահանջում թե բարոյական հարթության վրա և թե կիառական քաղաքական դաշտում:

Սևակ Դանիելյան