Փաշինյանն ուզում է հրաժարվել իր «նոր կետից»` փորձելով վերադառնալ Վիենայի և Սանկտ Պետերբուրգի համաձայնություններին. Բայց կստացվի՞

Եվ այսպես, հուլիսյան բախումների ավարտից հետո Փաշինյանը հայտարարեց, որ բանակցային գործընթացում պետք է քննարկվեն առաջին հերթին Վիենայի և Սանկտ Պետերբուրգի համաձայնությունները, մոնիտորինգի համակարգերն սահմանային գոտիներում տեղադրման համար: Փաշինյանի մոտեցումն հասկանալի է, եթե լինում են  սահմանային բախումներ, և կողմերն իրար են մեղադրում, ուրեմն անհրաժեշտ է վերադառնալ վերը նշված համաձայնությունների կյանքի կոչմանը:

Սակայն այստեղ հարց կարող է առաջանալ: Այդ դեպքում ինչու՞ հայկական կողմը 2018-ից հետո հրաժարվեց այդ համաձայնությունների կյանքի կոչելուց և Ալիևի հետ ձեռք բերեց Դուշանբեում նոր «վերելակային համաձայնություն»: Հիշեցնենք, որ դրա արդյունքում հայկական կողմը ոչ միայն ինքն իրեն զրկեց դիվանագիտական առավելություններից, այլև հնարավորություն տվեց, որ Ադրբեջանը միակողմանի գրավի  այսպես կոչված«գորշ» գոտիներում նոր դիրքեր, այնտեղ կատարելով ինժիներական աշխատանքներ:

Այսինքն`  «վերելակային» համաձայնության արդյունքում Հայաստանին սկսեցին պարտադրել վարել բովանդակային  բանակցություններ, և միաժամանակ, որպեսզի իր դիվանագիտական թիկունքն ամուր լինի, Ադրբեջանը սկսեց ամրապնդել իր սահմանային գոտիներն:

Փաստացի Նիկոլ Փաշինյանի այս «նոր կետը» խայտառակ հետևանքներ ունեցավ Հայաստանի համար: Մենք բանակցային սեղանին ոչինչ չշահեցինք, իսկ սահմանում ստանում էին դիրքային կորուստներ: Միակ մխիթարանքն այն էր, որ սահմանին մարդ չէր զոհվում և Փաշինյանն դա ներկայացնում էր հայ հանրությանը, որպես մեծ ձեռքբերում` մոռանալով նշել դրա իրական գինը:

Հուլիսի 12-ին հայկական կողմը որոշեց հրաժարվել Փաշինյանի «նոր կետից»`  գրավելով նոր դիրքեր, որի պատճառով էլ Ադրբեջանը անակնկալի եկավ: Ադրբեջանը այս բախումներում պարտվեց, որովհետև չէր սպասում, որ Փաշինյանն կհրաժարվի իր «նոր կետից», որից ինքը` Ադրբեջանը օգտվեց սահմանային տարբեր տեղերում, որից ամենանշանակալիցն էր Նախիջևանի հատվածը:

Այսպիսով`  անցած երկու տարիների ընթացքում Փաշինյանն փաստացի խոստովանեց իր «նոր կետի» սնանկ լինելու մասին և, որպեսզի  կարողանա հետ պտտեցնել «նախորդների կետին», նրան անհրաժեշտ եղավ այս բախման պատմությունը:

Սակայն  նախկինում մեզ հաջողվել էր Սանկտ-Պետերբուրգն ու Վիենան, բացառապես ապրիլյան պատերազմում ադրբեջանական կողմի մեղավոր լինելու պատճառով: Դրանից հետո, միջնորդներն ռիսկ չէին անում մեզ առաջարկել բովանդակային բանակցություններ անցկացնել:

Այսօր, թեև ադրբեջանական կողմը այս բախման մեջ պարտվող դերում եղավ, այնուամենայնիվ նա չի համաձայնվելու լսել անգամ Սանկտ Պետերբուրգի և Վիենայի մասին:

Իսկ միջնորդներն էլ բացի բովանդակային բանակցություններ առաջարկելուց, այլ բան չեն կարող առաջարկել:

Այնպես որ  իր «նոր կետից» հրաժարվելը անչափ դժվար կլինի Փաշինյանի համար:

Սա է իրականությունն:

Արտակ Հակոբյան