Հայաստանին ձեռնտու է Ռուսսաստանի զբաղեցրած դիրքորոշումը

Հայաստանի եւ Ադրբեջանի սահմանին տեղի ունեցած կոնֆլիկտին նախորդել էին Բաքվի մի շարք հայտարարություններ, որոնք երկրի հանրային կարծիքը պատրաստում էին հնարավոր ռազմական կոնֆլիկտին, ՌԲԿ-ի հետ զրույցում ասել է Ռուսաստանում Հայաստանի դեսպան Վարդան Տողանյանը:

«Հատկապես հուլիսի 6-ին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի վերջին հայտարարությունը, որը փաստացի նշանակում էր [Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման] բանակցային գործընթացից Բաքվի դուրս գալ»,- նշել է նա: Հուլիսի 6-ին տեղական հեռուստաալիքներին Ալիեւն ասել էր, որ Լեռնային Ղարաբաղի հարցով բանակցություններ փաստացի չեն վարվում: Նա նաեւ քննադատել էր ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին պասիվության պատճառով:

«Ադրբեջանը փաստացի համանախագահներին մեղադրել էր անգործունակության մեջ, հայտարարել այն մասին, որ միջազգային իրավունքը չի գործում եւ իրենց համար միջազգային իրավունքը զենքն է, ուժը, անհրաժեշտ է ապավինել զինված ուժերին»,- ՌԲԿ-ին ասել է Տողանյանը:

«Այն, ինչ մենք վերջին օրերին տեսնում ենք՝ անհապաղ պատերազմ սկսելու պահանջը [հուլիսի 14-ին Բաքվում տեղի ունեցած բողոքի ցույցում] եւ այլն, այս ամենն աջակցվել է պաշտոնական հռետորաբանությամբ: Եվ դրան, իհարկե, նպաստել են հարեւան Թուրքիայի հայտարարությունները»,- նշել է նա:

Տողանյանը նաեւ նշել է, որ Երեւանին ձեռնտու է դիրքորոշումը, որը կոնֆլիկտում գրավում է Ռուսաստանը: «Ռուսաստանը կրակն անհապաղ դադարեցնելու կոչ է անում, ինչն անչափ կարեւոր է: Եվ մենք բարձր ենք գնահատում Ռուսաստանի՝ որպես միջնորդի դերը, որպես երկրի, որը ներդրել եւ ներդնում է իր ավանդը հատկապես հակամարտության քաղաքական կարգավորման առումով»,- նշել է նա:

Նրա խոսքով՝ Բաքվի գործողություններին ՀԱՊԿ երկրների ռազմական արձագանքի մասին խոսք չի գնում. «Մենք արձանագրել եւ մեր գործընկերների, ՀԱՊԿ դաշնակիցների ուշադրությունն ենք հրավիրել պետական սահմանին ագրեսիայի փաստի վրա: Համապատասխան հայտարարությամբ հանդես եկավ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարը: Բայց խոսքն այն մասին չէ, որ սկսեն ինչ-որ ռազմական գործողություններ»:

Տողանյանը կարծում է, որ ռելիեֆը, որի պատճառով երկու երկրների սահմանամերձ շրջաններն անընդհատ գնդակոծման սպառնալիքի տակ են, հակամարտության գլխավոր պատճառը չէ: «Տարածքը ոչ մի կապ չունի: Այս տարածաշրջանն ընդհանուր առմամբ բարդ է, այդ թվում՝ Ադրբեջանի հետ մեր սահմանի ամբողջ ծայրամասի երկայնքով եւ Լեռնային Ղարաբաղի սահմանների հատվածներում»,- պարզաբանեց Տողանյանը: Սակայն, թե ինչու է հակամարտությունը սրվեց այդ տվյալ հատվածում, դիվանագետը դժվարացավ ասել. «Հայաստանի եւ Ադրբեջանի սահմանին, բազմիցս են փոխհրաձգություններ են տեղի ունեցել:

Սակայն այս դեպքն իր կազմակերպվածությամբ, պատրաստվածությամբ, տեղեկատվական եւ փորձագիտական գրոհներով սովորական չէ: Բայց ինձ դժվար է ասել, թե ինչու է այդտեղ սկսվել կոնֆլիկտը: Միգուցե մեր հարեւանները ցանկացել են փորձարկել մարտունակությունը կամ զգալ միջազգային արձագանքը»:

Սակայն շփման գծում ստատուս քվոն դեռ պահպանվում է. այն չի շարժվել ոչ այս, ոչ այն կողմ, արձանագրեց Տողանյանը: «Հայաստանի զինված ուժերը բացառապես Հայաստանի տարածքում են,- ասաց նա: - Ընդհանուր առմամբ, հենակետերի շեղում, սահմանների փոփոխություն եւ այլն չկա։ Մեր պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել է, որ շփման գծում բարձրությունը վերահսկողության տակ է առնվել, սակայն այս կամ այն ուղղությամբ գլոբալ փոփոխություններ կամ մարտավարական տեղաշարժեր չեն եղել»: Ռուսաստանում դեսպանի խոսքով՝ ադրբեջանական դրոնները մտնում են Հայաստանի տարածքի խորքերը՝ 15-18 կմ-ով: