Ինչպե՞ս դրսի հիմնական խաղացողներն արձագանքեցին հայ-ադրբեջանական վերջին բախումներին

Հայ-ադրբեջանական բախումների կապակցությամբ առաջիններից արձագանքեց Թուրքիան: Վերջինս ոչ միայն աջակցեց Ադրբեջանին, այլև սպառնալիքներով հանդես եկավ Հայաստանի հասցեին: Այս հանգամանքն ցույց է տալիս, որ Թուրքիայի և Ադրբեջանի քաղաքական և ռազմական ինտեգրման գործընթացներն այսօր  չափազանց խորացված բնույթ է կրում և չի բացառվում, որ մի ինչ - որ պահի Թուրքիան կարող է դառնալ  Ադրբեջանի համար ավելի գործուն խաղացող:

Միակ երկիրը, որը Թուրքիային հայ-ադրբեջանական հակամարտությանը   չխառնվելու կոչով հանդես եկավ,  Ռուսաստանն էր: Մնացած  երկրների կոչերը, ըստ էության ձևական և ոչինչ չասող բնույթ ունեին: ԵՄ-ի և ԱՄՆ-ի ներկայացուցիչների արձագանքներն ցույց տվեցին,  որ այդ կենտրոնների համար ղարաբաղյան հարցը երրորդական, չորրորդական խնդիր է ներկայացնում: Միակ դրական գործոնը նրանց արձագանքներում այն էր, որ նրանք հայ-ադրբեջանական հակամարտության հարցը գոնե հրապարակավ չէին շաղկապում աշխարհաքաղաքական հակասությունների հետ և իրենց հայտարարություններն այդ իմաստով Հայաստանի և Ադրբեջանի հանդեպ պարիտետային բնույթ էին կրում:

Դրական էր նաև Իրանի և Վրաստանի հավասարակշռված արձագանքներն, թեև նրանց գնահատականներից պարզ երևում էր, թե ինչպես են իրենք տեսնում այս հակամարտության հանգուցալուծման ճանապարհը:

Մեր համար, խիստ բացասական էր Ուրկրայինայի արձագանքն: Մի կողմ թողնենք, որ այդ երկիրն բացահայտորեն  աջակցում է Ադրբեջանին: Սակայն ուկրայնական արձագանքի ձևն ու հրատապությունն հուշում է, որ այդ երկիրն ավելի խորն հարաբերությունների մեջ է Ադրբեջանի հետ, քան կարելի էր պատկերացնել:

Ուրախալի էր Ղազախստանի հավասարակշռված դիրքորոշումն և զարմացրեց  Բելառուսի  արձագանքի բացակայությունն: Վերջինիս պահվածքն նույնպես ցույց է տալիս, որ այդ երկրի և Ադրբեջանի ղեկավարներն  իրար հետ օպերատիվ կապի մեջ են անընդհատ ռեժիմով: Ինչը նույնպես մեզ պետք է շատ բաների մասին հուշի:

Ուրախալիորեն զարմացրեց Պակիստանի և Սաուդյան Արաբիայի ներկայացուցիչների արձագանքների բացակայությունն, այս բախման հենց առաջին օրերին: հետագայում, նրանց արձագանքներն արդեն հետաքրքիր չեն լինելու: Ինչը նշանակում է, որ այդ երկրների հետ Ադրբեջանի համագործակցությունն ավելի շատ PR նպատակներ է հետապնդում, և այս երկրների իրական օրակարգերում Ադրբեջանին գործնական պաշտպանական ծրագրեր չկան:

Ընդհանուր առմամբ այս վերջին բախումների վերաբերյալ արտաքին հիմնական խաղացողների արձագանքներից կարելի է եզրակացնել, որ մեզ համար միակ անհանգստացնող գործոնը մնում է Թուրքիան, որի գործոնը հետագայում կարող է ավելի մեծ դեր խաղալ, և որին մենք` որպես պետություն, պիտի պատրաստվենք:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան