Դու Ծառուկյանին ու Վանեցյանին կաջակցես ես էլ Նավալնիին կցուցադրեմ մեր եթերում

Վերջին մի քանի օրերում կրկին ակտիվորեն սկսվեց քննարկումներ,  թե ինչ է կատարվում հայ-ռուսական հարաբերություններում: Ռուսական կողմն իր անհանգստությունն է հայտնում Հայաստանում հակառուսական տրամադրություններ արհեստական գենեռացման համար: Ընդդիմությունն մեղադրում է Փաշինյանին, որ վերջինս ուզում է փոխել երկրի արտաքին քաղաքական ուղին, իսկ իշխանությունն իր հերթին հայտարարում է, որ «...հայ-ռուսական հարաբերություններում ոչ մի վտանգավոր զարգացում չկա և չի էլ կարող լինել... պարզապես կան կնճիռներ, որոնք հարթվելու են և ինչը նշանակում է, որ հայ-ռուսական հարաբերություններն տարբերվում են մետրոպոլիայի և գաղութի միջև փոխհարաբերություններից...»:

Այլ կերպ ասաց իշխանությունը փորձում է ցույց տալ, որ այսօր, ի տարբերությունում նախկինի, Երևանի և Մոսկվայի միջև հաստատված հարաբերություններն «ավելի արժանապատիվ» հիմքի վրա են դրված:

Փորձենք հասկանալ, թե ինչ է իրականում կատարվում Երևանի և Մոսկվայի միջև:

Իրոք որ մենք պիտի ձգտենք, որ այդ հարաբերություններն չնմանվեն «տեր և ծառայի» հարաբերությունների, քանզի նմանատիպ մոտեցումն ոչ մի կապ չունի իրական դաշնակցային հարաբերությունների հետ: Ավելին`  «տերն ու ծառայի» հարաբերության հարցում վաղ թե ուշ մենք պարտություն ենք կրելու, քանզի պատմության մեջ նման փոխարաբերությունների տրամաբանական ավարտը ոչ մի լավ բան չի խոստանում «ծառային»:

Այլ խնդիր է, երբ հարաբերությունները հիմնվում են իրական դաշնակցային արժեքների հիմքի վրա:

Սակայն ինչպե՞ս  անել, որ այդ հարաբերություններն իրոք դառնան դաշնակցային բնույթի: Այս հարցի պատասխանը տալիս է քաղաքագիտությունը: Պետք է ամեն կերպ հզորացնել սեփական պետությունն, այդ թվում նաև օգտագործելով դաշնակցի այսօրվա տրամադրվելիք հնարավորությունները:

Միմիայն սեփական երկրի հզորացման ուղին է այն երաշխիքն, որի արդյունքում քո ռազմավարական դաշնակիցը քեզ կշարունակի հարգել: Եվ ճիշտ հակառակը, եթե Հայաստանն թուլանա, ապա անկախ նրանից, թե ով տվյալ պահին կկառավարեն Հայաստանն ու Ռուսաստանը, Մոսկվան չի դիտարկի Հայաստանին` որպես լիարժեք դաշնակից: Լավագույն դեպքում, նա կդիտի մեզ` որպես «խնամակալ», բայց այս կարգավիճակով մենք երկար չենք կարող գոյատևել, քանզի մեր անվանգությանը նետված մարտահրավերներն բավականին լուրջ են և ծավալուն են:

Իսկ հիմա տեսնենք, թե ինչ է փոխվել հայ-ռուսական հարաբերություններում 2018-ից հետո:

Մենք այսօր ավելի՞ անկախ ենք Մոսկվայից: Իհարկե` ոչ: Քանզի իրական անկախության համար պետք էր,  որ մենք լինեինք տնտեսապես ավելի հզոր, դիվանագիտական առումով ավել հմուտ, ներքին կյանքում ավելի համախմբված: Փաշինյանի երկու տարվա կառավարման ընթացքում մենք գրեթե բոլոր ուղղություններով հետընթաց ենք արձանագրել:

Ավելին` լրացուցիչ լծակներ ձեռք չբերելով մենք անվստահություն ենք առաջացրել Մոսկվայի մոտ դատարկ տեղը: Սիրիա զորախումբ ուղարկելով Փաշինյանը չկարողացավ այդ վստահությունն վերականգնել Մոսկվայի մոտ, իսկ ահա այս քայլով «վեցնոցի» կարգավիճակ ձեռք բերեց Վաշինգտոնի մոտ:

Ըստ էության Փաշինյանը  երկրի կառավարման համակարգը դարձրել է իր ամբիցիաների բավարարման  գործիք, որը, բնականաբար, երկրի իրական շահերի հետ ոչ մի կապ չունի: Արդյունքում դրսում Փաշինյանն դարձել է անկանխատեսելի և անվստահելի գրեթե բոլոր կողմերի համար:  Իր  այս բացթողումները թաքցնելու համար Փաշինյանն իր այս քաղաքականությունը «պողոսների» մոտ ձևակերպել է` որպես «պետության արժանապատվության» վերականգման ուղի:

Իրականում նա երկրի վարկը իջացրել է պլինտուզի մակարդակի: Արդյունքում դրսի շրջանակներն փորձում են իրենց դիրքերն ամրապնդել այլ քաղաքական սուբյեկտների միջոցով ինչն էլ բնականաբար դուր չի գալիս Փաշինյանին:

Իսկ վերջին շրջանում, երբ ակտիվացան Ծառուկյանն ու Վանեցյանը Փաշինյանն իր համար վիրավորանք համարեց և որոշեց Պուտինին պատասխանել «արժանապատվորեն»` հանրային հեռուստատեսությամբ ցուցադրելով Պուտինի հակառակորդ Ալեքսեյ Նավալնիի քննադատական խոսքն ուղղված ռուսական իշխանությանը:

Հասկանալի է, որ Հայաստանի արժանապատվությունն այստեղ կապ չունի ինչպես կապ չունի նաև Հայաստանի շահը: Պարզապես Փաշինյանն նյարդայնացած է, թե ինչու են Մոսկվայում «բարիդրացիական» ձևով վերաբերվում Ծառուկյանի և Վանեցյանի նկատմամբ, մանավանդ, որ Փաշինյանը Պուտինի հետ Երևանի օդանավակայանում «ջերմ մթնոլորտում»  կոնյակ ըմպեցին:

Հիշեցնենք, որ այդ նույն օրը Փաշինյանն որոշել էր Պուտինին «սառը ընդունելություն ցուցադրեր», որի արդյունքում նրա կողմնակիցներն «պետության արժանապատվության հաղթանակն էին տոնում»: Սակայն այս «արժանապատվության» շքերթը տևեց ընդամենը մի քանի ժամ, որից հետո բամբասանքներ էին տարածվում, թե ինչպես էր Փաշինյանն համոզում Պուտինին, որ հեռուստաէկրանի առջև երկկողմ հանդիպման ֆորմատով նկարվեն:

Այդ օրվա ողջ քաղաքական տրամաբանությունն խտացված ձևով ցույց տվեց, թե ինչպիսին է դարձել այսօրվա Հայաստանի քաղաքականությունը Մոսկվայի հանդեպ:

Ինչը ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս, որ պոպուլիզմն ու պոռոտախոսությունն ոչ մի կապ չունեն երկրի ինքնիշխանության ամրապնդման հետ, եթե չասենք  ճիշտ հակառակը:

Սա է իրականությունն:

Դավիթ Մկրտչյան