Ասա ով է ընկերդ, և ես կասեմ, թե ով ես դու

Ընդանրապես մարդուն բնութգրելու համար նրա մասին պետք է իմանալ երեք բան: Ինչ ճանապարհ է անցել, ինչ մեսիջներով է այսօր նա հանդես գալիս և վերջապես ներկա պահին ում հետ է ընկերություն անում: Այս երեք հատկանիշներով  կարելի է ամբողջովին բնութագրել մարդուն, նրա ներկա ցանկություններն ու նպատակները:

Եթե այս մեթոդաբանությամբ մոտենանք  ներկայիս Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանին, թե ով է այսօր նա, ինչ նպատականեր է հետապնդում, ապա կարող ենք եզրահանգման գալ, որ նա ուզում է արմատապես փոխել իր նախկին կերպարը, որպեսզի կարողանա հարմարվել «նոր հայաստանցիների» հետ:

Նախկինում պարոն Հարությունյանը եղել է ղարաբաղյան ընդարձակ վերնախավի բաղկացուցիչ մասը: Աշխատել է Բակո Սաակյանի կուրացիայի տակ և ընդանրապես եղել է Սերժ Սարգսյանի ղարաբաղյան թիմի տնտեսական ներկայացուցիչներից մեկը: Սակայն 2018-ի հեղափոխությունից հետո, երբ Հայաստանում իշխանությունը փոխվեց, Արայիկ Հարությունյանի մոտ խնդիր առաջացավ փորձել ինտեգրվել «նոր իրականության» հետ:

Դժվարին պայքարում նա վաստակեց իր տեղն ու դերը  արդեն վերադասավորված արցախյան քաղաքական թատերաբեմում: Մնաց մեկ բան, որ իր ներկա քայլերով կարողանա ապացուցել Փաշինյանին, որ իր նախկինը անցյալի հետ  այլևս կապ չունի, որպեսզի կարողանա դառնա Հայաստանի վարչապետի վստահելի գործընկերը:

Արցախի նախկին ղեկավարները այդ խնդիրը չունեին այն պարզ պատճառով, որ նրանց անցյալ  հարաբերությունները բնական էին դասավորվել: Արկադի Ղուկասյանն ու Բակո Սաակյանը Ռոբերտ Քոչարյանի և Սերժ Սարգսյանի հետ նույն միջավայրից էին դուրս եկել: Այդ իմաստով նրանք իրենց հավատարմությունը ցույց տալու խնդիր չունեին:

Այլ է Արայիկ Հարությունյանի մոտ: Նրա և Նիկոլ Փաշինյանի հետագծերը ընթացել են տարբեր հարթություններում: Արայիկը Սերժ Սարգսյանի թիմի ներկայացուցիչներից էր, իսկ Նիկոլը ձևավորվում էր մի միջավայրում, որտեղ «ղարաբաղցի» տերմինը հավասարազոր էր հայհոյանքի, իսկ Արցախի կարգավորման հարցը դիտարկվում էր բացառապես Տեր-Պետրոսյանի պատկերացումների տիրույթում:

Այսօր ստացվել է այնպես, որ Փաշինյանն ու Հարությունյանը պիտի իրար հետ պարտադրված ընկերություն անեն:

Առաջինը, որ կատարեց  Հարությունյանն այն էր, որ փաստացի «փակել» տվեց ՏՎ-5-ի մոտքը Արցախի տարածքում: Դա նրա մեսիջն էր Փաշինյանին, որ ներկայիս Արցախի նախագահն  ուզում է հեռու մնալ ՀՀ 2-րդ նախագահից: Նրա երկրորդ քայլը այն հայտարարությունն էր, որ Ապրիլյան պատերազմի ժամանակ Արցախի օդային տարածքը պաշտպանված չէր: Այս քայլով արդեն Հարությունյանը մեսիջ էր ուղարկում Փաշինյանին, որ պատրաստ է տարանջատվել նաև Սերժ Սարգսյանից:

Թվում էր, թե այս քայլերով Հարությունյանն պիտի  լուծած լիներ իր գլխավոր հարցը, իր անցյալի վրա խաչ քաշելով նոր էջ բացել Փաշինյանի հետ հարաբերվելու համար:

Զուտ քաղաքական տեխնոլոգիայի տեսանկյունից Արայիկ Հարությունյանի քայլերը հասկանալի էին: Ի վերջո  ներկայիս Արցախի ղեկավարի համար  2-րդ և  3-րդ նախագահներից իրեն հեռու պահելը կարող է ամրապնդել իր հանդեպ վստահությունն Փաշինյանի կողմից:

Սակայն. երբ մարդն անընդատ ուզում է ինչ- որ բան ապացուցել` մտածելով, որ իր նախորդ քայլերը բավարար չեն դրա համար կարող է ակամայից  վերջում հայտնվել  ծիծաղելի վիճակում` փորձելով «Հռոմի պապից ավելի կաթոլիկ երևալ»:

Բայց դա էլ ոչինչ, եթե մարդն սկսում է մեկ խնդիրը  լուծելիս մոռանալ բոլոր մյուս ոչ պակաս խնդիրների մասին:

Երբ Արայիկ Հարությունյանն Փաշինյանին դուր գալու համար, սկսում է սերտ հարաբերություններ հաստատել մեկի հետ, ով ունի բավականին մութ  համբավ, ապա դրա արդյունքում, նա  կարող է հայտնվել շատ ավելի վատ վիճակում, քան պատկերացնում է:

Օրինակ, Արայիկ Հարությունյանն իր նախընտրական արշավում հանդես էր գալիս` «ոչ մի թիզ հող թշնամուն» կարգախոսով: Հետո պարզվեց, որ նա հեշտությամբ կարող է ինքն իրեն խմբագրել` նշելով, որ «եթե Արցախի կարգավիճակի հարցը լուծվի, ապա կարելի է դիտարկել նաև մյուս խնդիրները»:

Բայց, երբ մարդն սկսում է սերտ ընկերություն անել մի մարդու հետ, ով հայտնի է այն տեսակետով, որ «Հայաստանը պետք է մերժի Մոսկվայի հետ հարաբերություններն և Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ միասին  սկսի ինտեգրվել ՆԱՏՕ-ի հետ» այստեղ է, որ պիտի հետևյալ հարցադրումն կատարել: Արդյո՞ք  կիսում է  Արայիկ Հարությունյանն վերը նշած մոտեցումն: Եթե այո, ապա ինչու՞ նախագահի պաշտոնում  ընտրվելուց առաջ դրա մասին չէր արտահայտվում: Եթե չի կիսում, ապա ի՞նչն է իրեն մղում հրապարակավ ցույց տալ իր մտերմությունն նմանատիպ գործիչների հետ:

Շատերին թվում է, թե քաղաքականությամբ զբաղվելը դա «կանաչի ծախելու» պես մի բան է: Կարճ ժամանակ անց, այդ մարդիկ իրենց մաշկի վրա կզգան, որ դա այդպես չէ: Մարդիկ էլ կային, որ մտածում էին, թե «քաղաքականությամբ զբաղվելու համար շատ խելք պետք չէ», թե ինչ եղավ այդ մարդկանց հետ կարիք չկա հիշացնելու:

Ինչ վերաբերվում է Արայիկ Հարությունյանի ակտիվ շփումներին «թուրքամետ» գործիչների հետ, այստեղ կարող է լինել երկու վարկած:

Կամ դա կատարվում է Փաշինյանի անմիջական մասնակցությամբ, որպեսզի ցույց տա դրսին, որ ներկայիս Արցախի ղեկավարությունն պատրաստ է «արմատական քայլերին», կամ էլ Փաշինյանն այս ամենի հետ կապ չունի, պարզապես սա Հարությունյանի լրացուցիչ ցանկությունն է էլ ավելի մեծացնել իր հանդեպ վստահությունն Փաշինյանի մոտ:

Անկախ նրանից, թե որ տարբերակն է, այսօր կարող ենք արձանագրել, որ Արցախում այսօր գոյություն չունի քաղաքական իշխանություն, դրանից բխող լրջագույն հետևանքներով:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան