Ալիևը նախկինում «կառուցողական էր» իսկ հիմա «թալանչի՞ է». Փաշինյանն ուզում է սադրել նոր պատերա՞զմ

Զարմանալ կարելի է, թե ինչ աստիճանի անգետ կարող է լինել  Փաշինյանը: Հասկանալի է, որ նախկինում նա «փողոցային» գործիչ էր և իր բառապաշարում սահմանափակումներ չուներ: Մի կողմ թողնենք, թե ինչու էր հայաստանյան բարքերի համաձայն, Փաշինյանին ներվում  իր այդ «փողոցային» տիպի հռետորաբանությունը: Երբ  դարձավ վարչապետ, պարզվեց, որ նա չի պատրաստվում փոխել իր հռետորաբանությունը: Աջ ու ձախ մարդկանց անվանելով մեկին՝ «թալանչի», մյուսին՝ «մարդասպան», դատավորներին անվանակոչում էր «վնգստացող» և այդպես շարունակ:

Փաշինյանը  կտրուկ ակտիվացրեց  «փողոցային» հռետորաբանությունը թե  ֆեյսբուքում, և թե  քաղաքական դաշտում: Արդյունքում այսօր երկրում հաստատվել է սուր անհանդուրժողական մթնոլորտ, որի գլխավոր պատասխանատուն Փաշինյանն է:

Սակայն այս հռետորաբանությունը գոնե մինչ այս պահը Փաշինյանը չէր տարածել դեպի  միջազգային հարթակ: Օրինակ, Փաշինյանը դեռ հրապարակավ չի հայտարարել, որ օրինակ Պուտինը «թալանչի է», թեև, չար լեզուներն ասում են, որ իր մոտ շրջապատում նա այդպիսի միտք հայտնում է:

Փաշինյանը չի ասում, որ ասենք, եվրոպական գործիչները «նախկինների կողմից կաշառված են եղել միշտ»: Սույն  միտքը, չար լեզուները նույնպես նշում են, որ կուլիսներում հնչում է Փաշինյանի շուրթերից:

Սակայն այդ տեսակետները գոնե կուլիսներում է ասվում, այլ ոչ թե հրապարակավ ձևով: Քանզի միջազգային հարաբերություններում ընդունված չէ, որ երկրի ղեկավարներն իրար մեղադրեն, օրինակ, «մարդասպանության», կամ «թալանչի» լինելու մեջ:

Փաշինյանն իր ելույթներում Իլհամ Ալիևի մասին մի քանի անգամ նշել էր, որ նա «կառուցողական» դիրքորոշում ունի արցախյան խնդրի հարցում: Թե որն էր նրա «կառուցողականությունը», հայ հանրությունը այդպես էլ չէր նկատում: Ավելին, նա մի անգամ չէ, որ պրովոկացիոն հայտարարություններով էր հանդես գալիս այն մասին, թե իբր «Երևանն ադրբեջանական քաղաք է եղել» և այդպես շարունակ:

Եվ ահա երեկ, Փաշինյանը հանկարծակի կտրուկ փոխում է իր գնահատականը և Ալիևին մեղադրում է ոչ ավել, ոչ պակաս՝ «թալանչիության» մեջ:

Փաշինյանը բառացի հայտարարում է հետևյալը, «... եթե Ալիևը չընդունի կառուցողական դիրք բանակցային գործընթացում, ապա մենք կերկխոսենք այդ երկրի ժողովուրդի հետ...»:

Եվ որպես առաջին ծիծեռնակ, Փաշինյանը հայտարարեց, թե՝ «... Ալիևը ադրբեջանցիների փողերը թալանելով պահում է տարատեսակ օֆշորներում...»:

Ինչին ի պատասխան Ալիևի օգնական Հիքմետ Գաջիևը հայտարարեց, որ Փաշինյանն իր  հայտարարություններով ուզում է «...վիժեցնել բանակցային գործընթացը և սադրել ռազմական գործողություններ...»:

Դժվար է ասել, թե ինչու Փաշինյանը որոշեց կտրուկ փոխել իր հռետորաբանությունը: Պարզ է, որ բանակցային գործընթացը հեշտ լուծումներ չունի: Սակայն Փաշինյանի այն հռետորաբանությունը, որ եթե ադրբեջանցիները չհամաձայնվեն իր կողմից ներկայացված առաջարկների հետ, ապա ինքը՝ Փաշինյանը, երկխոսություն կսկսի ադրբեջանցի ժողովրդի հետ, իր մեջ ուղղակի սադրանք է պարունակում: Ավելին, արցախյան գործիչները փորձեցին «խմբագրել»  Փաշինյանի խոսքերը, թե ինքը՝ Փաշինյանը,  ադրբեջանցի ժողովրդի ասելով նկատի է ունեցել այդ երկրի ազգային փոքրամասնության ներկայացուցիչներին: Սակայն արցախցիների այս փորձը անհաջող եղավ, քանզի Փաշինյանը մի քանի անգամ կրկնեց իրենը, և ոչ ոք իր շրջապատում չփորձեց սանձել նրան, թե՝ չի կարելի նման տեսակետներով հանդես գալ:

Նախ, այդպիսի տոնը առաջին դեմքի կողմից ընդունված չէ աշխարհում: Եթե Ալիևը «թալանչի է», ապա ոնց է վաղը Փաշինյանը հանդիպելու «թալանչու» հետ: Այդ ձևակերպումներով կարող են հանդես գալ քարոզչական մակարդակով: Ավելին, այդ քարոզչությունը պետք է ուժեղացնել, սակայն ոչ առաջին դեմքի մակարդակով:

Աշխարհում ուղղակի և կոշտ քարոզչությունը իրականացնում են բնավ էլ ոչ առաջին դեմքի միջոցով:

Երբեք  Թրամպը, Մերկելը, Մակրոնը, կամ այլ գործիչներ  իրենց  թույլ չեն  տվել, օրինակ, հրապարակավ մեղադրել  Պուտինին «թալանի» մեջ, և՝ հակառակը:

Սա դիմակ կրելու հարց չէ, որ անձամբ Փաշինյանն է ուզում իրականացնել:

Լավ, Հայաստանում, այս մարդու շրջապատում, կա՞ մի սթափ գործիչ, որ ասի՝ բավ է, պարոն վարչապետ, նման խոսքերով հանդես չեն գալիս:

Պարզապես ակդպիսի տոնով հանդես գալը ընդունված չէ և վերջ:

Եթե Փաշինյանն ունի ցանկություն  հրահրել Ադրբեջանում քաղաքացիական բախումներ, ինչը տրամաբանական է, ապա դա պետք է կատարվի համակարգված ձևով և ամենևին էլ ոչ իր դեմքով: Մի՞թե այս պարզունակ թեզը ոչ ոք չի ուզում հուշել նրան:

Ի վերջո, Ալիևը այս ամենից հետո կմեծացնի իր լեգիտիմ իրավունքը՝ ուղղակի պատերազմական գործողություններ սկսել, քանզի այն, ինչ անում է Փաշինյանը, պարզապես նախադեպը չունի միջազգային հարաբերություններում: Ինչը նշանակում է, որ միջաքզգային հիմնական խաղացողները հաստատ չեն հանդուրժի Փաշինյանի մանկական կապրիզները:

Իսկ այս ամենից կարող է տուժել Հայաստանն ու Արցախը:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան