Մայիսի 8-ին նշանակելով ՀՀ 2-րդ նախագահի դատը Փաշինյանն ուզում է դատել նաև Շուշիի ազատագրման գաղափարը

Ինչպես հայտնի է պատմության զարգացման մեջ սիմվոլները նույնպես մեծ նշանակություն ունեն:

Օրինակ մայիսի 9-ը ռուսների համար «Մեծ հաղթանակի» օր է համարվում, և այդ օրը նրանք նշում են`  որպես սրբություն: Ինչպես նաև ամերիկացիների համար անչափ կարևոր է հուլիսի 4-ը, իսկ ֆրանսիացիների համար`  հուլիսի 14-ը Բաստիլիայի գրավվման օրը:

Մեզ համար նույնպես կան նշանակալի օրեր`  սեպտեմբերի 21-ը, մայիսի 28-ը և վերջապես մայիսի 8-ը:

Այս վերջին օրը հայ ժողովորդի համար նշանակալից էր նրանով, որ Շուշիի ազատագրումը վճռական նշանակություն ունեցավ Ղարաբաղի ընդհանուր ազատագրման համար առնվազն հոգեբանական տեսանկյունից:

Բացի այդ Շուշին առաջին քաղաքն էր, որ հայերը ազատագրեցին իրենց պատմության վերջին 100 տարվա ընթացքում:

 Ինչքան որ նշանակալից է այդ օրը հայերի համար, նույնքան կարևոր է այդ օրը մեր հակառակորդների համար, բայց բոլորովին հակառակ իմաստով:

Եթե մեզ համար այդ օրը տոն է, ապա մեր հակառակորդների համար խնդիր է այդ տոնը վարկաբեկել: Հասկանալի պատճառներով մեր հակառակորդները չեն կարող դա անել ուղիղ եղանակով: Բացի  այդ  տոնը պետք է վարկաբեկել ծագումով հայերի ձեռքերով: «Յան» ավարտ ունեցող ազգանունով մարդու կողմից այդ օրը ծաղրելը ավելի մեծ ազդեցություն կարող է թողնել հայ երիտասարդի վրա:

Պատկերացրեք, որ մայիս 9-ին մարշալ Ժուկովին, կամ Կոնևին դատեին, ինչ- որ այլ գործի պատճառով:

Այդպիսի բան պարզապես չէր կարող լինել, քանզի ռուսների համար դա կլիներ սրբապղծություն: Դրա համար էլ այդ ժողովուրդն ունի պետականության մոտ 1000 տարվա պատմություն:

Վերջին երկու տարվա ընթացքում փաշինյանական իշխանությունը փորձեց ամեն ինչ անել, որպեսզի հայ հիասթափվի սեփական պետությունից:

Ընդ որում Փաշինյանն այս հարցում փորձում էր օգտագործել Լենինի մարտավարությունը:

Լենինը 1918-ին հայտարարեց «превратим войну империалистическую в войну гражданскую»: Նպատակը համոզել ռուս գյուղացուն, որ իր կյանքի գլխավոր թշնամին ոչ թե օտարներն են, գերմանացիները, ճապոնացիները, այլ սեփական երկրի «թալանչիալան» դասակարգի ներկայացուցիչներն են: Պետք է նշել, որ 1918-ին դա նրան հաջողվեց:

Այսօր Փաշինյանն ուզում է կրկնել Լենինի մարտավարությունը բառից բուն իմաստով: Նա փորձում է համոզել սեփական քաղաքացիներին, որ իր գլխավոր թշնամին ոչ թե Ադրբեջանն է, այլ ՀՀ 2-րդ նախագահն է, Արցախի մյուս հերոսներն են: Նրանց վրա «կարելով» «հանցագործի» պիտակը Փաշինյանն ուզում է, այսպես կոչված «օվերտոնի պատուհանի» բացման եղանակով ցույց տալ հայաստանցուն, որ ինքը` քաղաքացին, տուժում է «Շուշիների» պատճառով, Ղարաբաղի պատճառով, քանզի դրանք այն հարթություններն են որտեղ կայանում են արցախյան հերոսները: Փաշինյանին դա անհրաժեշտ է, որպեսզի նա կարողանա իրականացնել իր հոգևոր հոր՝ Տեր-Պետրոսյանի վեղեմի ծրագիրը  համաձայն որի «հայաստանցի Սերգոն լավ չի ապրի, քանի դեռ Ղարաբաղի հարցը չի լուծվել»:

Փաշինյանն հրապարակավ չի կարող կրկնել Տեր-Պետրոսյանի վերը նշված թեզը, քանզի դրա արդյունքում նա կարող է կորցնել իր իշխանությունը: Այդ իսկ պատճառով էլ նա փորձում է գնալ հերոսական սիմվոլների փչացման ուղղիով:

Հենց դրա պատճառով է ՀՀ 2-րդ նախագահի, Սեյրան Օհանյանի և Յուրի Խաչատուրովի դատը նշանակվել հենց մայիսի 8-ին:

Բայց պետք է նշել, որ այստեղ միայն Նիկոլ Փաշինյանն մեղավոր չէ: Եթե հանրության կողմից հանդուրժվում է այս ամենը, ապա հանցակից է դառնում Փաշինյանի հետ նաև իրեն աջակցող շարքային քաղքենին:

1998-ին, երբ մի հայտնի գործիչ սպառնաց Ռոբերտ Քոչարյանին ուղարկել Հաագայի դատարան, իբր Ղարաբաղում  ադրբեջանցիներին  կոտորելու համար, դա դեռ հասկանալի էր: Նա դրանով փորձում էր փրկել իր թալանածը և սպառնում էր, որ, եթե իրեն փորձեն դատեն, ապա նա միջազգային ատյաններում բառից բուն իմաստով ազգային դավաճանությամբ կզբաղվի: Ինչպես հայտնի է այն ժամանակ սույն խնդիրը բարեհաջող «փակվեց», իսկ հայ ժողովուրդը փրկվեց համաշխարհային խայտառակությունից:

Այսօր նույն դրսի շրջանակները փորձում են շարունակել իրենց էքսպերիմենտը, թե ինչ աստիճանի է բթացված հայ հանրության գիտակցությունը:

Մայիս 8-ի դատը հենց այս շարքից է, որն անկախ հանգամանքներից, երբեք չի մոռացվելու և հատուցումն դրա դիմաց շատ ցավոտ է լինելու:

Սա է իրականությունը:

Դավիթ Մկրտչյան