Ադրբեջանական ֆինանսական համակարգը կրախի առա՞ջ է կանգնած. Ի՞նչ վտանգներ կարող են լինել Հայաստանի համար

Այսօր հայտնի դարձավ, որ միանգամից երեք  խոշորագույն ադրբեջանական բանկեր,- Atabank-ը, NBC Bank-ը և Amrah Bank-ը հայտնվել են ծանր իրավիճակի մեջ: Ադրբեջանի ԿԲ-ը այդ բանկերում ժամանակավոր կառավարիչներ է նշանակել, և հանրությանը կոչ է արել խուճապի մեջ չհայտնվել:

Միջազգային դիտորդների կարծիքով`  ադրբեջանական բանկերի այս ծանր իրավիճակը, պայմանավորված է նավթի գների անկումով: Հաշվի առնելով այն, որ ադրբեջանական նավթային ոլորտը հայտնվել է ծանր իրավիճակում, ապա այն ուղղակի ազդել է այս բանկերի վրա, որոնք սպասարկում են այդ ոլորտը:

Պետք է նշել, որ ադրբեջանական ֆինանսական համակարգը ունի նաև այլ  թույլ կողմեր: Եվ զարմանալի չէր, որ 2014-15 թվականներին Ադրբեջանում  ճգնաժամը առաջինը հարվածեց հենց բանկային համակարգին: Հիշեցնենք, որ այդ տարիներին Ադրբեջանի ազգային արժույթը՝ մանաթը,  արժեզրկվեց գրեթե երկու անգամ, սակայն նույնիսկ դա չփրկեց հետագա ցնցումներից: Դրանից հետո Իլհամ Ալիևի որոշմամբ բանկային համակարգը սկսվեց «մաքրվել» կլանային շրջանակներից: Սակայն սույն գործողությունն էլ ավելի անվստահելի դարձրեց այդ համակարգը հանրության մոտ, քանզի դրա արդյունքում մանաթը կրկին արժեզրկվեց, որը կրկին հարվածեց շարքային քաղաքացիների շահերին:

Ներկայիս ճգնաժամը, հավանաբար, պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ մայիս ամսվա մեջ համաշխարհային գրեթե բոլոր նավթային պահուստները համալրված կլինեն, և նավթի գների աճ չի սպասվելու: Այս սպասումը, թերևս բերել է այս ճգնաժամին, որից դուրս գալու համար Ադրբեջանը մեծ գին կարող է վճարել: Իհարկե նրա այսօրվա պահուստային ֆոնդը կբավարարի, որ տնտեսության փլուզում չլինի, սակայն բոլորի համար էլ ակնհայտ է, որ երկար Ադրբեջանը չի կարողանա այդ կորուստները լրացնել իր պահուստային ֆոնդով:

Հիշեցնենք, որ Ադրբեջանի բյուջեն հաշվարկված էր մեկ բարելի գինը 45 դոլարի սահմանում, իսկ այսօր ադրբեջանական նավթը 20 դոլարից պակաս էլ պահնջարկ չունի:

Իսկ դա կարող է նշանակել մեկ բան, որ Ադրբեջանում տնտեսական այս ճգնաժամը կարող է վերածել սոցիալականի, իսկ վերջինից էլ կարող է առաջանան քաղաքական լուրջ ճգնաժամ:

Եվ այստեղ, Իլհամ Ալիևը իր դժվար վիճակից ուշադրությունը շեղելու համար, կարող է դիմել ռազմական ավանտյուրայի:

Իսկ այստեղ հայկական կողմը պիտի պատրաստ լինի:

Իսկ պատրա՞ստ է արդյոք Հայաստանը այս մարտահրավերին:

Հարցադրումը  հռետորական բնույթ ունի, քանզի  Հայաստանում ապրող  քաղաքացիների համար  հայտնի է, թե ինչ աստիճանի են պառակտել  երկիրը այս իշխանությունները իրենց  մանր շահերի բավարարման  համար:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան