Ինչո՞ւ Փաշինյանը Վազգեն Սարգսյանի ծննդյան օրը չայցելեց «Եռաբլուր»

Սովորաբար մարտի 5-ին Վազգեն Սարգսյանի ծննդյան օրը Հայաստանի և Արցախի նախկին ղեկավարներն ու իշխող վերնախավի ներկայացուցիչները միշտ այցելում էին «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոն: Այս ավանդույթը որոշել է խախտել Փաշինյանը: Ավելին` անցած  տարի Վազգեն Սարգսյանի 60-ամյակին Փաշինյանի իշխանությունը փաստացի մոռացության մատնեց և այն չնշվեց:

Շատերը զարմացան այդ փաստից: Մի մասը կարծում էր, որ այս պահվածքը պայմանավորված էր Փաշինյանի և Վազգենի եղբոր Արամ Զավենիչի սառը հարաբերություններով: Սակայն իրականությունը այլ է: Նախ Արամ Զավենիչը իրենից ոչինչ չի ներկայացնում, որ Փաշինյանը նրանից դժգոհ լինի: Ճիշտ հակառակը`  Արամ Սարգսյանի պարբերական,  տեղի և անտեղի քծնանքը առ Փաշինյան  ոչ միայն ծիծաղելի է, այլ արդեն զզվանք է առաջացնում: Բացի այդ տեսակետ էլ կա, որ Արամ Սարգսյանն ու իր շրջապատը մտավախություն ունեն, որ Փաշինյանի այսպես կոչված  «կոռուպցիայի դեմ պայքարը», ուղղակի կամ անուղղակի կարող է ազդել  նաև  իրենց վրա:

Երբ Փաշինյանն խոսում է նախկինում թալանածը հետ բերելու մասին, ապա բոլորն են հասկանում էին, որ նա չի կարող շրջանցել  90-ականները: Հիշեցնենք, որ այն ժամանակ հանրության ուշադրության կենտրոնում էին սույն խնդրի վերաբերյալ  այն ժամանակվա մի շարք բարձրաստիճան գործիչներ, այդ թվում  Վազգեն Սարգսյանի անուն էր հոլովվում: Վերջինս շարքային պաշտպանության նախարար չէր. նա Տեր-Պետրոսյանի իշխանության հանգուցային գործիչներից էր, որից կախված էին նաև իշխանության վերարտադրության խնդիրները: Իսկ 1996 թ.-ից հետո, երբ մի կերպ նրանց հաջողվեց ընտրությունները կեղծելով պահպանել իշխանությունը, Վազգեն Սարգսյանի կշիռը էլ ավելի մեծացավ: Քանզի փաստացի չնտրված նախագահ Տեր-Պետրոսյանը այլևս հանրային լեգիտիմություն չուներ, որի արդյունքում նրա կշիռը ողջ իշխանական բուրգում էապես նվազեց: Ի դեպ հենց դրա արդյունքում էլ 1998-ին Տեր-Պետրոսյանը` հասկանալով, որ  գրեթե զրոյական հեղինակություն ունի ժողովուրդի մոտ,  առանց լուրջ դիմադրության զիջեց իր իշխանությունը:

Ի դեպ նույն Տեր-Պետրոսյանի հետ հակադրության հաշվին Ղարաբաղի հարցում, Վազգեն Սարգսյանին հաջողվեց  գոնե մասնակի  «ռեաբիլիտացվել» հանրության առջև: Քանզի 96 թվականին բոլորն էին հիշում, թե ինչպես նա Տեր-Պետրոսյանի հետ կեղծելով ընտրությունների արդյունքները փաստացի հեղաշրջում իրականացրին երկրում:

Այս ամենը շատ լավ է հասկանում նաև Նիկոլ Փաշինյանը: Դրա համար էլ Վազգեն Սարգսյանի հարցում նա փորձում է իրեն զգույշ պահել: Երբ նա այսօր թմբկահարում է 2008-ին սահմանադրական կարգի տապալման  մասին, ապա չի կարող չհասկանալ, որ, երբ 96-ի մասին  լռում է, ապա դառնում է շարքային անսկզբունքային աճպարար: Արամ Զավենիչն ու Տեր-Պետրոսյանը դա կարող են չհասկանալ, սակայն Փաշինյանը շատ լավ է հասկանում, որ եթե այսօր մեծարի Վազգեն Սարգսյանին, ապա նրան հետևյալ հարցադրումն կանեն, իսկ ի՞նչ կարծիք ունեք 96 թ.-ի դեպքերի մասին, երբ ընտրությունները կեղծվեցին, և ժողովրդական հուզմունքները ճնշելու համար, քաղաք տանկեր մցրեցին: Ինչո՞ւ այդ կապակցությամբ ՀՔԾ-ն գործ չի հարուցում: Չէ՞ որ հենց այդ ժամանակ Հայաստանում հիմնադրվեց ընտրությունների կեղծման ավանդույթը: Ընդ որում, ի տարբերություն 2008-ի, 96-ին  ավելի բացահայտ եղավ ամեն ինչ: Որտեղ մի հայտնի գործիչ հայտարարեց, որ «...եթե ընդդիմությունը  100 տոկոս ձայն  հավաքեր, միևնույն է նրանց իշխանությունը հանձնող չէր լինի...»: Իսկ մյուս հայտնի գործիչը հայտարարեց, որ «...եթե պետք լիներ, ապա կարելի էր նույնիսկ 800 մարդ էլ գնդակահարել անբոխին իշխանությունն չհանձնելու համար...»:

Փաշինյանն շատ լավ է հասկանում, որ սույն գործիչների գործելակերպն ու պատկերացումները ուղիղ հակասում են իր կողմից հռչակած հրապարակային սկզբունքներին: Եվ, եթե նա գոնե կես տոնով փորձի հրապարակավ դրական արտահայտվել նրանց մասին, ապա նրա  այսպես կոչված «հեղափոխական ստերիլությունը» նույնիսկ պողոսների մոտ կվերանա:

Ահա, թե ինչու  նա ստիպված է Վազեն Սարգսյանի ծննդյան առթիվ լռել`  փորձելով այն կոմպեսացնել ԵԿՄ այցելելով: Իսկ ինչ վերաբերվում է Արամ Զավենիչին, ապա միևնույն է նա շարունակելու է քծնել Փաշինյանին, քանզի այլընտրանք չունի: Փաշինյանին ցանկացած այլընտրանքի դեպքում  Արամ Զավենիչը պատասխանելու է իր համար շատ տհաճ հարցադրումներին, որի վերաբերյալ ՀՀ 2-րդ և 3-րդ նախագահների ժամանակ նա չէր լսել.  այն ժամանակ հասկանալի պատճառներով  հայտնվելով փաստացի քաղաքական տեսանկյունից չափազանց ջերմոցային պայմաններում:

Այդպիսին է ֆիզիկայի և կյանքի օրենքները: Եթե դու տեսնում ես ուրիշի թերությունները, սակայն մտածում ես, որ նույն բանի համար քեզ չեն դատի, ապա կամ ապուշ ես, կամ ցինիկ և լկտի: Փաշինյանը այս տարրական ճմարտությունն  ի տարբերություն ԼՏՊ-ի և Արամ Զավենիչի  հասկանում է: Սակայն միայն հասկանալը քիչ է, քանզի պրակտիկ քաղաքականության մեջ, երբ դու նույն երևույթի մասով տարբեր սկզբունքերով ես հանդես գալիս, ապա միևնույն է վաղ թե ուշ քեզ ցույց են տալու քո անսկզբունքայնությունը: Իսկ, երբ հանրության մոտ առաջանալու է  հիասթափություն վարվող քաղաքականության վերաբերյալ, ապա դրանից հետո նույն հանրությունը պատվեր է իջեցնելու  պատժել այդ անսկզբունքային գործիչներին, որոնք համարձակվել են խաբել իրենց: Այդպես եղավ 96-ին, այդպես եղավ նաև 2018-ին, և հավատացեք, որ այդպես կլինի նաև հետագայում, քանզի, քաղաքագիտության օրենքները կյանքի և ֆիզիկայի օրենքներից չեն տարբերվում:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան