Ծառուկյանի, Փաշինյանի, ՀՀԿ-ի և Հայաստանի ապագայի մասին

Ծառուկյանի երեկվա հարցազրույցի գլխավոր նպատակներից էր՝ ցույց տալ, որ ինքը փորձում է յուրօրինակ «ջոկերի» դեր կատարել Նիկոլ Փաշինյանի ու ՀՀԿ-ի միջև, քանզի լավ հասկանում էր, որ առանց իր գործոնը հաշվի առնելու կողմերից ոչ մեկը չի կարող բացարձակ հաղթանակ տանել մյուսի նկատմամբ:

Բայց այս ամենից բացի, նա հասկանում էր, որ ՀՀԿ-ի կամ Փաշինյանի բացարձակ իշխանության հաստատման դեպքում իր՝ Ծառուկյանի դերը կարող է զրոյացվել՝ դրանից բխող բոլոր, իր համար, վտանգավոր հետևանքներով:

Դրա համար էր Սերժ Սարգսյանի կառավարման ժամանակ նա փորձում «այլընտրանքի» դեր կատարել:

Սակայն Փաշինյանի կառավարման պարագայում այդ դերը կարող է և չհաջողվել, քանզի ի տարբերություն Սերժ Սարգսյանի, Փաշինյանն ունի հասարակական լայն լեգիտիմություն և ամեն ինչ կանի, որ Ծառուկյանի դերը ամբողջովին զրոյանա: Առաջին հայացքից դա կարող է և օգուտ լինել հանրության համար: Սակայն դա առաջին հայացքից է այդպես: Հակակշռի բացակայության պարագայում երկրում կարող է հաստատվել ավելի կոշտ բռնատիրություն, քան նախկինում էր, որովհետև հասարակական լեգիտիմություն ունեցող բռնատիրությունը, ինչպես ցույց է տալիս այլ երկրների փորձը, ավելի կոշտ է լինում իր բնույթով: Օրինակ, կոմունիստական բռնատիրական համակարգը Ռուսաստանում ավելի կոշտ բնույթ ուներ, քան՝ ցարական Ռուսաստանի ռեժիմը: Կուբայում Ֆիդել Կաստրոի ռեժիմը ավելի բռնատիրական էր, քան՝ Չիլիում Պինոչետի ռեժիմը, և դա օրինաչափություն է, քանզի ձախակողմյան պոպուլիստական ռեժիմները իրենց բնույթով ավելի կոշտ են լինում, իսկ հեռանկարն էլ՝ մշուշոտ: Իսկ հեղափոխական հռետորաբանությանը խաբվել պետք չէ:

Օրինակ, Կուբան Ֆիդելից հետո համարվել է «Ազատության կղզի», մինչդեռ բոլորն էլ գիտեին, որ այդ երկրում ազատության հոտն անգամ չկար: Իսկ Հյուսիսային Կորեան պաշտոնապես կոչվում է «ժողովրդա-դեմոկրատական հանրապետություն», մինչդեռ բոլորին է հայտնի, թե ինչ իրական տոտալիտար ռեժիմ է տիրում այդ երկրում, իսկ քաղաքացիներն էլ ոչ հպարտ են, ոչ էլ՝ ազատ: Բայց պետք նշել, որ այդ ռեժիմները հենց միանգամից տոտալիտար չդարձան: Սկզբից այդ երկրների առաջնորդները իսկապես սիրված էին, իսկ քաղաքացիներն էլ իրենց հպարտ էին զգում: Այդ հետո քաղաքացիներին սկսեցին պարտադրել «սիրել» իրենց առաջնորդներին: Օրինակ, ի՞նչ պակաս էին սիրում Ստալինին ԽՍՀՄ-ում: 

Այսօր էլ շատերը, հատկապես լյումպենը, սիրում է և կարոտախտով է հիշում ստալինյան ժամանակները: Հիմա ինչ, վերադարձնե՞նք այդ ժամանակաշրջանը, որովհետևդա ժողովրդի պահա՞նջն է: Այսօր միայն թերզարգացած և խորը գավառական ժողովուրդներն են ձգտում դրան:

Քրիստոնեական աշխարհում կռապաշտական արժեքները մերժվել են անվերադարձ: Սակայն պարզվում է, որ առաջինը քրիստոնեությունը ընդունած Հայաստանում դա այսօր ծաղկում է ու զարգանում, և դրան վերջին հակակշիռը մնացել է... Ծառուկյանը:
Նույնիսկ թշնամի Ադրբեջանին ես այդպիսի ապագա չէի ցանկանա և միաժամանակ արձանագրեմ, որ աշխարհի բոլոր լուրջ ազդեցիկ շրջանակները արձանագրել են հայ հասարակության այս խայտառակ ցածր մակարդակը և արագորեն իրենց ծրագրերում շտկումներ են կատարում, որի հետևանքները մենք կզգանք ոչ ուշ:

Արտակ Հակոբյան