Ինչու պիտի Նիկոլ Փաշինյանը արագ ընտրություն կատարի «Ամուլսարի» հարցում

Վերջին զարգացումները Ամուլսարի շուրջ մտահոգության տեղիք են տալիս, ոչ այն պատճառով, որ ոստիկանությանը չհաջողվեց կանխել բախումները Լիդիանի աշխատակիցների ու ճանապարհը փակող բնապահպահների միջև:

Խնդիրը նույնիսկ նրանում չէ, որ այս ընկերությունը արդեն ավելի քան 60 օր չի կարողանում վերսկսել իր բնականոն աշխատանքները: Բայց դա էլ է հասկանալի, քանզի հանրության մոտ կային մի շարք հարցերի շուրջ մտահոգություններ:

Սակայն երկու օր առաջ հրապարակված ՀՀ բնապահպանության և ընդերքի տեսչության մարմնի զեկույցը ամեն ինչ իր տեղը դրեց:

Պարզվեց, որ այն խոսակցությունները, թե իբր սարի շահագործման արդյունքում վտանգի տակ են հայտնվելու Սևանը, Ջերմուկի ջրերը, կամ բնակչության առողջությանը վնաս է հասցվելու, ամբողջովին կեղծ էին և իրականության հետ ոչ մի կապ չունեին:

Բայց եթե այս ամենից հետո էլ Լիդիանի աշխատանքները կրկին խոչընդոտվեն, ապա սա կնշանակի երկու բան: Կամ ներկայիս իշխանությունը անչափ թույլ է, որ չի կարողանում սանձել բնապահպանների ամբիցիաները, կամ էլ կա դեռ անհասկանալի միտում: Փորձենք հասկանալ, թե ինչ է կորցնում և շահում Հայաստանը՝ հանքի շահագործման շարունակության արդյունքում:

Առաջին

Այս հանքի շահագործման արդյունքում, պետբյուջեն այս տարի միայն կստանա մոտ 5 մլրդ եկամուտ, իսկ երբ սկսի ոսկի արդյունահանել և վաճառել, ապա Լիդիանից պետբյուջեի եկամուտները կլինեն տարեկան մոտավորապես 20-25 մլրդ դրամի չափի: Որպեսզի հասկանանք, թե ինչ թիվ է սա, ապա նշենք, այդքան գումար է հավաքվում պետբյուջե տարվա ընթացքում երկրի ողջ փոքր բիզնեսից: Օրինակ, այդ դեպքում պետությունը կարող է բացառապես Լիդիանից ստացած եկամուտների հաշվին Հայաստանի ողջ փոքր բիզնեսին հարկային արձակուրդներ տրամադրել, ասենք, 10 տարով:

Երկրորդ

Ինչպես հայտնի է, Լիդիանը «բաց» ընկերություն է, որի արժեթղթերը կարող են գնել բոլորը, սկսած շարքային քաղաքացիներից, վերջացրած վերնախավի ներկայացուցիչներով: Դրանով է այս ընկերությունը տարբերվում բոլոր մյուս մեր խոշոր ընկերություններից: Բայց միթե սա հպարտության առարկա չէ, որ մենք ունենք այսպիսի ընկերություն: Ավելին, մենք պետք է ձգտենք, որ մեր ընկերությունների գոնե մեծ մասը հենց այսպիսին լինեն: Քանզի դա է այն ճանապարհը, որ մեզ քրեաօլիգարխիայից տանում է դեպի բաց հասարակություն, որտեղ բարիքներից օգտվում են ոչ թե «ընտրյալները», այլ «միջին խավի» ներկայացուցիչները:

Իսկ միգուցե հենց այստեղ է միտումը, որ որոշ օլիգարխիկ շրջանակների համար Լիդիանի հաջողությունը կարող է վատ օրինակ դառնալ հանրության համար:

Երրորդ

Լիդիանը միջազգային ընկերություն է, և նրա ճակատագրին հետևում են ոչ միայն Հայաստանում, այլև երկրից դուրս: Եվ եթե պարզվի, որ «Նոր Հայաստանում» լուրջ չեն վերաբերվում այս տիպի ընկերությունների գոյությանը, ապա կնշանակի, այստեղ վաղաժամ է լուրջ ներդրումների մասին խոսելը: Բայց առանց ներդրումների ինչպես է երկիրը զարգանալու, «կախարդական փայտիկով» չի չէ՞ երկիրը զարգանում:

Չորրորդ

Այսօր շատ է խոսվում, այսպես կոչված, «հակահեղափոխական ռևանշի» հնարավորության մասին: Դա հնարավոր չի լինի, եթե չլինի նրա տնտեսական բազան: Եթե երկիրը սկսի բնականոն զարգանալ, ներդրումները ավելանան, մարդկանց կենսամակարդակը բարձրանա, ապա ի՞նչ «հակահեղափոխականության» մասին կարելի է խոսել: Բայց եթե այս ամենը չլինի, և երկրում դոմինանտ դեր շարունակեն խաղալ պոպուլիստ-բնապահպանները, ճանապարհ փակող զանգվածն ու ձախակողմյան գործիչները, ապա «հակահեղափոխական ռևանշը» կլինի անխուսափելի:

Ահա թե ինչու պետք է Փաշինյանը շտապի, քանզի այս հարցում ժամանակը չի աշխատում իր օգտին, իսկ տարատեսակ պոպուլիստներն էլ խանգարում են գործին՝ ակամայից մոտեցնելով «ռևանշիզմի» վտանգը:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան