Ինչու՞ եղավ մարտի 1-ը, և ինչ՞ պետք է անել որ այն այլևս չկրկնվի. Տեսանյութ

Տասը տարի առաջ, հետընտրական հայտնի զարգացումների արդյունքում, Հայաստանի մայրաքաղաքում արյուն թափվեց: Այս հանգամանքը ծանր հոգեբանական հետք թողեց հայ հասարակության վրա: Ու թեև այս դեպքերի տրամաբանությունը հասկանալի էր, այնուամենայնիվ հռետորական հարցադրումը մնացել է: Իսկ ընարավո՞ր է երբևիցե, որ նմանատիպ երևույթները նորից կրկնվեն, թե հասարակությունը իմունիտետ է ձեռք բերել և այլևս թույլ չի տա դա:

Կարծում ենք, որ նման հարցադրումը եմոցիոնալ դաշտից է, քանզի ռացիոնալ վերլուծությունը հուշում է, որ «մարտի 1»-ը միշտ կարող է կրկնվել, քանզի չեն վերացել դրա քաղաքական պատճառները:

Որոնք են մարտի 1-ի քաղաքական պատճառները

Այսօր արդեն բոլորն են հասկանում, որ մարտի1-ի գլխավոր պատճառը դա չկայացած արդար ընտրական համակարգն է: Հետխորհրդային Հայաստանի ժամանակաշրջանում այդ համակարգը այդպես էլ չստեղծվեց: Ֆորմալ առումով, ընտրական համակարգ իհարկե ստեղծվեց, բայց այն երբևիցե արդար չգործեց, որ վստահություն առաջացներ հանրության մեծամասնության կողմից: Վկան, վերջին 28 տարիների ընթացքում ընտրական համակարգի միջոցով երբևիցե իշխանությունը չփոխվեց «ներքևից»: Վրաստանում, օրինակ, դա իրականացավ, Ուկրաինայում` նույնպես: Մոլդովայում, Բալթյան երկրներում, Արևելյան Եվրոպայի երկրներում, բայց Հայստանում դեմոկրատական այս նորմը այդպես էլ չաշխատեց:

Ընդ որում, այսօրվա քաղաքական վերնախավի 90 տոկոսը ուղղակի կամ անուղակի նպաստել է այսօրվա համակարգի ձևավորմանը: Բայց այդ պատասխանատվությունը նրանք չեն ուզում կրել: Եվ այդ վերնախավի տարբեր ներկայացուցիչներ փորձում են իրենց համար կոնյուկտուրային բանաձևերով հանդես գալ՝ քաղաքական դիվիդենտներ ստանալու համար: Իսկ վերջնարդյունքում ստացվում է, որ այդ 90 տոկոսի խնդիրը դառնում է , ոչ թե քաղաքական պատճառները բացահայտելը, այլ «քաղաքական նոխազներ» գտնելը: Մեկի համար դա կարող է լինել 2008- իշխանությունը, մյուսի համար այդ տարիների ընդդդիմությունը: Երրորդների համար, կոնկրետ ՀՀ 2-րդ նախագահը, չորրորդների համար՝ գործող նախագահը: Հինգերրորդների համար՝ 2-րդ և 3-րդ նախագահները միասին վերցրած: Վեցերորդները մեղադրում են ողջ իշխանություններին, ութերորդները՝ «ղարաբաղյան կլանին», իներորդները՝ Ռուսաստանին, տասերորդները՝ բոլորին միասին վերցրած:

Սակայն ոչ ոք չի ուզում խոստովանել իրական պատճառներիը: Քանզի այդպիսին է այսօրվա քաղաքական վերնախավի 90 տոկոսի իրական գենեզիսը: Նրանք ունակ չեն օբյեկտիվ պատճառները գտնելու:

Նրանց նաև դա շահավետ չէ: Իսկ մեղայականով հանդես գալը բնորոշ չէ այս վերնախավի համար:

Ահա թե ինչու է մեզ անհրաժեշտ ձևավորել նոր քաղաքական և տնտեսական վերնախավ, ձևավորել նոր անալիտիկ ու փորձագիտական միջավայր, իսկ վերջնարդյունքում՝ նոր իրական քաղաքացիական հասարակություն: Բայց դրա համար երկար ժամանակ է պահանջվում, որի առաջին և ամենակարևոր քայլերը պիտի դրվեն հենց այսօր:

Դա է պահանջում մեր երկրի շահը:

Zham.am

">