Հաճախ եմ լսում, որ հայերը ապրում են անցյալով և դա խանգառում ա նայել դեպի ապագա. Ես այդ պնդման հետ համաձայն չեմ երկու պատճառով

Հաճախ եմ լսում, որ հայերը ապրում են անցյալով և դա խանգառում ա նայել դեպի ապագա։ Ես այդ պնդման հետ համաձայն չեմ երկու պատճառով։

 

Առաջինը՝ անցյալով ապրելու համար պետք է լավ իմանալ հայ ժողովրդի պատմությունը, մշակույթը, կրոնը, գրականությունը։ Մենք դպրոցական ծրագրից դուրս շատ մակերեսորեն ենք պատկերացնում այդ ժառանգությունը։ Նեղ մասնագետներից զատ հետաքրքրություն էլ չունենք, որտեղից ենք եկել, ուր ենք գնում, ինչ փուլեր ենք անցել էթնոգենեզի, ինքնագիտակցության ձևավորման ու կայացման, որպես միավոր։

 

 

Չկարդալով հայ միջնադարյան գրականություն, չիմանալով նախաքրիստոնեական պատմություն, չվերլուծելով պետականության կորստի դերը, չպատկերացնելով տարածաշրջանի միգրացիոն հոսքերը, պատերազմների պատճառները, դերակատարների մոտիվացիան ու մեր դիրքավորումը այդ մարտահրավերների կիզակետում, անհնար ա ոչ միայն նայել առաջ, այլ սթափ գնահատել այ հենց հիմա մեր շուրջ կատարվողը։

 

Երկրորդ պատճառը, ինչու համաձայն չեմ, դա նման մոտեցման ինֆանտիլությունն ա։ Որովհետև պատտերների ու արխայիկ մոդելների դեմ պայքարելը անիմաստ ա, պետք ա դրանք վերլուծել ու հասկանալ։ Սկսած լեզվաբանական, ֆոլկլորային, ծիսական առանձնահատկություններից, որոնք հաճախ անգիտակցաբար հազարամյակներով փոխանցել ենք, բայց նույնիսկ կենցաղում կդժվարանանք ասել, ինչու ենք կրկնում։

 

 

Այսինքն որն էր այդ հանգամանքների ու պատճառների համադրությունը, որը մեզ տարբեր մշակույթների, կրոնների, կայսրությունների խաչմերուկում թույլ տվեց չձուլվել ու մնալ միավոր ու նաև բաց լինել միջ-մշակութային շփման համար։

 

Ցավոք, այսօր չկա մասսայական, պարզ ու հետաքրքիր լեզվով կոնտենտ մատուցող հայ պատմաբանների, մշակութաբանների, գրականագետների վիդեոբլոգեր։ Իսկ միայն Մեծամորի թանգարանի ամեն նմուշ, կամ Գլաձորի համալսարանի ժառանգությունը Մատենադարանում, ու շատ-շատ այլ նյութեր կարիք ունեն դառնալու մաս-պրոդուկտ (խոսքի դրական իմաստով):

 

Մեր առասպելների դրվագները ու միֆական կերպարները Գիլգամեշից ու Ոդիսևսից ոչ պակաս հետաքրքիր են ուսումնասիրության համար, զուգահեռներ անցկացնելու համար։

Գիտական ու փիլիսոփայական մտքի զարգացումը ինչու և ինչպես էր տեղի ունենում մեր նախնիների մոտ։ Վստահ եմ ահռելի ծավալների նյութերը, որոնք հասանելի են մասնագետներին կարիք ունեն հասնել հասարակությանը։ Տեխնոլոգիաներն էլ կան, գործիքակազմն էլ կա։

 

Գաղափարական հենքի ճգնաժամը հաղթահարելու համար շատ կարևոր ա հասկանալ, ինչու ենք պարբերաբար կրկնում նույն պատմական սխալները, որոնք ցիկլիկ մեզ բերում են ամեն անգամ նույն կետին։