Սենսացիոն լուրեր Քուրդիստանից. Իրանը կարող է աջակցե՞լ քրդական պետականությանը. Տեսանյութ

Իրաքի արտգործնախարար Իբրահիմ Ալ Ջաֆարրին անսպասելիորեն մեղմել է իր դիրքորոշումը քրդերի նկատմամբ: Երեկ Բաղդադտում մամլո ասուլիսի ժամանակ նա հայտարարել է, որ քրդական հանրաքվեն դա Իրաքի ներքին գործն է, և քրդերին պատժելու կոչերն անթույլատրելի են: Ավելին, նա հայտարարել է, որ Բաղդադի և Էրբիլի միջև շուտով կսկսվեն բանակցություններ: Նշենք, որ երկու օր առաջ Էրբիլում քրդական շրջանակները նշում էին, որ ընթանում էին գաղտնի բանակցություններ` Էրբիլի և Թեհրանի միջև:

Բանը կայանում է նրանում, որ քրդական հանրաքվեից հետո Իրաքի սյունի արաբները մտադիր են ձևավորել իրենց ինքնավարությունը, ինչը խիստ մտահոգել է Թեհրանին: Բանն այն է, որ եթե Իրաքի սյունի փոքրամասնությունը հռչակի իր ինքնորոշման մասին, ապա անմիջապես այն կաջակցվի արաբական աշխարհի և Միացյալ Նահանգների կողմից: Եվ այս պարագայում Իրանի ստրատեգիան` ձևավորել "շիական կոր" այս տարածաշրջանում, ամբողջովին կփլվի: Դեռ ավելին, սյունիները կարող են դաշինք կնքել քրդերի հետ և ստանալ մեծ քաղաքական աջակցություն` արևմուտքից և արաբական աշխարհից: Հաշվի առնելով այս հանգամանքը, ըստ քրդական աղբյուրների, պարսիկները գործարք են առաջարկում քրդերին: Թեհրանն իր հերթին ստիպում է Բաղդադին, որ վերջինս համակերպվի քրդերի անկախության ձգտումներին, իսկ քրդերը, Բաղդադի հետ միասին, թույլ չեն տալիս, որ սյունիները ստեղծեն իրենց ինքնավարությունը: Ենթադրվում է, որ որպես կոմպրոմիս Բաղդադն ու Էրբիլը սկտեղծեն համադաշնություն` կազմված երկու սուբյեկտից` Իրաքից և Քրդստանից:

Ֆորմալ տեսանկյունից, Իրաքի միասնությունը կպահպանվի, սակայն այն կազմված կլինի երկու հավասարազոր սուբյեկտներից: Սա մոտավորապես այն մոդելն է, որը Քի - Վեյսթում առաջարկեցին միջնորդները Ղարաբաղին և Ադրբեջանին:

Ինչպես հայտնի է, այն ժամանակ ղարաբաղցիները համաձայնվեցին, իսկ Ադրբեջանը` ոչ: Եթե այս ծրագրերը իրագործվեն, ապա դա կլինի սենսացիոն առաջխաղացում, որից կշահեն քրդերը, և մինիմալ կորուստներով դուրս կգան Իրանը և Կենտրոնական Բաղդադի իշխանությունը: Կարծում ենք, որ այս սցենարը շահավետ կլինի նաև Հայաստանի համար` մի շարք պատճառներով:

Նախ Հայաստանը կարող է ակտիվորեն շարունակել համագործակցել և Բաղդադի և Էրբիլի հետ` միաժամանակ չվնասելով իր հարաբերությունները ոչ Իրանի, ոչ  քրդերի, ոչ էլ արաբների հետ: Եվ երկրորդը այն, որ քրդերի անկախության ձգտումը ոչ միայն չի ճնշվի, այլ նոր զարգացման հանգրվանի մեջ կմտնի, ինչը խիստ դրական ազդակ կլինի Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի համար:

Հակոբ Կարապետյան