ԱՄՆ-ի նախկին նախագահ Թրամպը կանխատեսում է նոր ֆինանսական համաշխարհային ճգնաժամ

ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփը ԱՄՆ-ի տնտեսական խնդիրների համար մեղադրել է ներկայիս նախագահ Ջո Բայդենին և ԱՄՆ-ի համար նոր «Մեծ դեպրեսիա» կանխատեսել:

Իսկ ամեն ինչ սկսվեց մարտի 9-ին, երբ ամերիկյան SVB Financial Group-ի՝​​ բանկի գնանշումները, որը մասնագիտացած է Սիլիկոնային հովտի տեխնոլոգիական հատվածի ընկերությունների սպասարկման մեջ, նվազեցին մոտ 60%-ով:

SVB - Silicon Valley Bank, ԱՄՆ-ում զբաղեցնում է 18-րդ տեղը՝ 212 միլիարդ դոլարի ակտիվներով, որից 120 միլիարդ դոլարը արժեթղթեր են, որոնց մեծ մասը հիփոթեքային է: Տիպիկ ամերիկյան բանկ է, ով կենտրոնացած է ստարտափների վրա և ունի բարձր ռիսկայնություն: Երբ դոլարային գործիքների տոկոսադրույքները դարձան ավելի բարձր, քան վենչուրային հիմնադրամների համար ռիսկերը, նրանք սկսեցին ավանդները վերցնել: Բանկը, ինչպես իր գործընկերները, մեծապես կախված էր հաճախորդների այդ ավանդներից, հաճախորդները սկսեցին գումար հանել, բանկը անմիջապես հիվանդացավ:

SVB-ից հետո, կիրակի օրը, Նյու Յորքի Signature բանկը փակվեց:

ԱՄՆ ֆինանսական կարգավորիչները՝ Fed-ը, Treasury-ը և FDIC-ը (Deposit Insurance Corporation) հայտարարել են գործողությունների ծրագրի մասին՝ կապված Silicon Valley Bank-ի սնանկացման հետ: Այն աջակցություն է տրամադրում ավանդատուներին և արտակարգ ֆինանսավորում տրամադրում, որն ուղղված է SVB-ի փլուզումից տուժած ֆինանսական հաստատությունների պաշտպանությանը:

Ընդ որում ամերիկյան ֆինանսական ինստիտուտներն աննախադեպ որոշում կայացրեցին, կոմպենսացնել բոլոր ավանդատուներին, որպեսզի երկրում չփլվի ֆինանսական ինստիտուտների հանդեպ վստահությունը:

Բանն այն է, որ ԱՄՆ-ում ավանդատուները ապահովված են մինչև 250 հազար դոլարի չափ: Այսինքն, պետությունը երաշխիքներ է տալիս ավանդատուներին մինչև 250 հազար դոլարի չափ: Օրինակի համար, Հայաստանում այդ ցուցանիշը կազմում է 10 մլն դրամ/մոտ 25 000 դոլար։ Եվ, ահա, ԱՄՆ-ի պետական ինստիտուտներն որոշում կայացրեցին կոմպենսացնել ոչ միայն մինչև 250 հազար դոլար ունեցող ավանդատուներին, այլև բոլորի ավանդները, որպեսզի ոչ ոք այդ պատմությունից չտուժի: Այս որոշումը կայացվեց Բայդենի հետ խորհրդակցությունից հետո: Որոշվեց, որ վստահության խնդիրն այս փուլում ավելի կարևոր է, քան գումարի կոմպենսացիների խնդիրը:

Այս որոշումը, փաստացի, կանխեց խուճապը, որը կարող էր բռնկվել ամերիկյան մյուս բանկերում:

Սակայն, միաժամանակ, ԱՄՆ վարչակազմը հրաժարվեց փրկել սնանկացած Silicon Valley Bank-ին, որը հանդիսանում է Միացյալ Նահանգների և Մեծ Բրիտանիայի տեխնոլոգիական հատվածի առանցքային օղակներից մեկը:

Ինչպես հայտնի է, մարտի 22-ին նշանակված է Fed-ի կարևոր նիստ, որի որոշումներից էլ կախված կլինի, թե աշխարհում համաշխարհային ճգնաժամ կսկսվի, թե՛՝ ոչ:

Բանն այն, որ մինչև մարտի 22-ը պետք է գտնվի փակված բանկերի նոր գնորդ: Դեռ նման թեքնածուներ ի հայտ չեն գալիս:

Եթե գնորդ չգտնվի, ապա կարող են կրկնվել 2008-ի դեպքերը:

Հիշենք, որ 2008-ի սեպտեմբերի կեսերին այն ժամանակվա ներդրումային Lehman Brothers բանկը անվճարունակ էր և գնորդ էր փնտրում։ Նրա ձախողումը նման որոնման մեջ ճգնաժամ առաջացրեց ԱՄՆ բանկային համակարգում և համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի հանգեցրեց ողջ աշխարհում:

Այս օրերին կրկնվում են 2008-ի իրադարձությունները, բայց այս անգամ ԱՄՆ-ի իշխանությունների ձեռքերում է գտնվում ոչ միայն իրենց երկրում, այլև ողջ աշխարհում ճգնժամի բռնկման խնդրի կանխումը:

Ինչպիսի որոշումներ կկայացվեն մարտի 22-ին, դրանից էլ պարզ կլինի, թե՛ ինչ է սպասվելու աշխարհին:

Թրամպը համոզված է, որ այս իրավիճակին հասցրել է ներկայիս Բայդենի վարչակազմը, իր անմիտ ֆինանսա-տնտեսական քաղաքականությամբ, որի հետևանքները բոլորը ականատես եղան օրեր առաջ:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան