Թուրքիան կարո՞ղ է իրականում դուրս գալ ՆԱՏՕ-ից, թե Էրդողանը փորձում է շանտաժի ենթարկել Արևմուտքին

Երեկ թուրքական «Հայրենիք» կուսակցության փոխնախագահ Էթհեմ Սանջաքը հայտարարեց, որ Արևմուտքի սադրանքների և Անկարային զինված հակամարտությունների մեջ ներքաշելու փորձերի պատճառով Թուրքիան կարող է հինգ-վեց ամսից դուրս գալ ՆԱՏՕ-ից: Ըստ Սանջակի, վերջին հարցումները ցույց են տվել, որ Թուրքիայի բնակչության առնվազն 80%-ը վստահ է, որ «ԱՄՆ-ն ամենաթշնամական և կործանարար քաղաքականություն վարող երկիրն է» հանրապետության նկատմամբ։ «Վերջին շրջանում թուրք ժողովուրդը սկսել է կարեկցել Ռուսաստանին և նախագահ Վլադիմիր Պուտինին», - հայտարարել է քաղաքական գործիչը: Հունվարի 19-ին այդ կուսակցությունը հայտարարեց «Եկեք լքենք ՆԱՏՕ-ն» համազգային քարոզարշավի մեկնարկի ժամանակ՝ կոչ անելով հանրապետության իշխանություններին դուրս գալ Հյուսիսատլանտյան դաշինքից։ Այս քարոզարշավի շրջանակներում քաղաքական շարժումը նախատեսում է մի շարք քաղաքների հրապարակներում սեղաններ տեղադրել՝ համապատասխան խնդրագրեր ստորագրելու համար, ինչպես նաև ցույցեր և բողոքի ցույցեր կանցկացվեն Թուրքիայում՝ ՆԱՏՕ-ի բազաների դեմ։ Կուսակցության առաջնորդ Դողու Փերինչեքն ասել է, որ «ուժեղ ՆԱՏՕ-ն նշանակում է ուժեղ սպառնալիք Թուրքիայի համար»։ 

Առաջին հայացքից թվում է, թե իրոք Թուրքիայում սկսվել է ՆԱՏՕ-ի դեմ նոր գործընթաց հանրության պահանջով: Սակայն այս կուսակցության վարկանիշը Թուրքիայում տատանվում է 0,1-0,2 տոկոսի սահմաններում: Կարելի է ասել, որ թուրքական քաղաքական դաշտում այդպիսի կուսակցություն գոյություն չունի:

Փաստացի, այդ կուսակցությանը տիկնիկի պես խաղացնում է Թուրքիայի գործող նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը: Վերջինիս համար դա խողովակ է ռուսների հետ ավելի սերտ երկխոսելու համար: Պետք է ասել, որ ռուսներն էլ այդ քաղաքական «կտերը ուտում են»։ Մասնավորապես, այդ կուսակցությունը սերտ կապեր է հաստատել ռուս ազգայնականների մի մասի հետ, Դուգինի գլխավորությամբ: Հենց այդ համատեքստում էլ պետք է դիտարկել Փերինչեքի, իբր դրական վերաբերմունքը ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի նկատմամբ:

Իսկ ինչ վերաբերվում է իրենց այս վերջին արշավին, ապա դա յուրօրինակ շանտաժի ձև է Էրդողանի ձեռքին, որը վերջինս փորձում է օգտագործել Արևմուտքի դեմ:

Ինչպես հայտնի է, օրերս բրիտանական The Economist ամսագիրը հանդես էր եկել մի հոդվածով, որտեղ այն միտքն էր հայտնել, եթե Թուրքիայում գալիք ընտրությունները արդար անցնեն, ապա Էրդողանը կպարտվի և կզրկվի իշխանությունից: Բայց, կանխատեսում է պարբերականը, Էրդողանը կարող է և կեղծել ընտրությունները, հաստատելով երկրում էլ ավելի ավտորիտար համակարգ: Էրդողանի վարչակազմը լուրջ է ընդունել բրիտանական պարբերականի այս հոդվածը, որպես, այսպես կոչած «կոլեկտիվ Արևմուտքի» դիրքորոշում գալիք ընտրությունների հանդեպ: Էրդողանի թիմը համոզված է, որ Արևմուտքը պատրաստվում է Թուրքիայում, ընտրություններից հետո գունավոր հեղափոխության փորձ իրականացնել էրդողանին իշխանությունից հեռացնելու համար, և այդ իսկ պատճառով նախօրոք է փորձում Արևմուտքին շանտաժի ենթարկել, թե հակառակ դեպքում Էրդողանը կարող է դիմել կտրուկ քայլերի Արևմուտքի դեմ, օգտագործելով նաև ՆԱՏՕ-ից դուրս գալու գաղափարը: Էրդողանն ինքն անձամբ հանդես չի գալիս այդ գաղափարով, նրա տեղը դա ներկայացնում է նրա գրպանային «կուսակցությունը», միաժամանակ մեսիջ ուղարկելով Վաշինգտոնին, եթե իր դեմ Արևմուտքը գործի, ապա նա կարող է նույնիսկ դաշինք կնքել Պուտինի հետ:

Իսկ որպեսզի Էրդողանի սպառնալիքները լուրջ ընկալվեն Արևմուտքի կողմից, ՆԱՏՕ-ից դուրս գալու գաղափարը, զգուշորեն սկսեց աջակցել նաև Էրդողանի կոալիցիոն գործընկեր ազգայնականների ղեկավար Դևլեթ Բահչելին: Նրա կուսակցությունն արդեն լուրջ գործոն է երկրի քաղաքական դաշտում, և ընտրություններում հավաքում է ընտրողների ձայների մոտ10 տոկոսը:

Ազգայնական շարժում կուսակցության ղեկավարը ասել է, որ Անկարան պատրաստ է քննարկել ՆԱՏՕ-ից դուրս գալու հարցը:

«Եթե կան նրանք, ովքեր ցանկանում են քննարկել Թուրքիայի անդամակցությունը ՆԱՏՕ-ին, խնդրեմ, մենք այս աշխարհ չենք եկել ՆԱՏՕ-ի հետ, և փառք Աստծո, մենք չենք մեռնի առանց ՆԱՏՕ-ի»,- եզրափակել է իր միտքը նա:

Այսպիսով Էրդողանը գալիք ընտրություններին պատրաստվում է հանուն իր հաղթանակի, օգտագործել իր ձեռքի տակ եղած բոլոր գործիքներն ու գաղափարները, այդ թվում նաև ՆԱՏՕ-ում մնալ-չմնալու հարցը: Իսկ դա նշանակում է, որ մի քանի ամիս անց Թուրքիայում, իրոք որ կարող են արմատական փոփոխություններ կատարվել, եթե, իհարկե, Արևմուտքը որոշի կոշտ ձևով հեռացնել Էրդողանին իշխանությունից:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան