Հայկական ստարտափ. Fitolight-ի LED լամպերը բույսերի աճը կարագացնեն 40%-ով. photo

ԱՄՆ-ում, Չինաստանում, Ռուսաստանում և այլ երկրներում արտադրվող LED լամպերը բույսերի աճն արագացնում են 30%-ով և թանկ են, իսկ հայկական ստարտափը՝ Fitolight-ը, առաջարկում է նոր LED լամպեր, որոնք բույսերի աճը կարագացնեն 40%-ով և կլինեն շատ ավելի մատչելի։

«Հորեղբորս տղան Ուկրաինայում է ապրում ու մի օր ասաց, որ իրենց մոտ կան լամպեր, որոնք տեղադրում են բույսերի վրա, ու դրանք ավելի արագ են աճում։ Խոսքը մետալ-հալոգեն լամպերի մասին է, որոնք շատ ծախսատար են, ու բույսի աճն արագացնում են ընդամենը 10%-ով։ Ինձ հարցրեց՝ արդյոք չե՞նք կարող մշակել մեխանիզմ, որի շնորհիվ այն ավելի էժան կլինի։ Միտքը հետաքրքրեց ու սկսեցի փորձարկումները։ Առհասարակ բույսերի աճի համար նախատեսված LED լամպերն օգտագործվում են փակ տարածություններում՝ լույսի բացակայության կամ քիչ լուսավորության դեպքում՝ հիմնականում՝ ջերմոցներում։ Առաջին փորձը կատարեցի հենց մթության մեջ։ Ցանեցի համեմ ու կոտեմ և, առանց բնական լույսի, մոտ 15 օրվա ընթացքում աճեցին, բարձրացան 10 սմ»,- ասում է ստարտափի հիմնադիր, ղեկավար Գևորգ Հովհաննիսյանը։

Հաջողված փորձից հետո Գևորգն ավելի լուրջ տրամադրվեց ու մշակեց մի մեխանիզմ, որի շնորհիվ բույսը կաճի հնարավորինս արագ։ «ԱՄՆ-ում , Չինաստանում, Ռուսաստանում արտադրվող ֆիտոլամպերը հիմնականում հավաքվում են կարմիր և կապույտ գույներով։ Գույներ ասելով նկատի ունեմ լամպի դիոդների հատիկների գույները։ Հայտնի է, որ բույսը ֆոտոսինթեզ անում է տեսանելի լույսի 380-730 նանոմետր ալիքի երկարության տակ. այսինքն՝ տեսանելի լույսի ժամանակ։ Ուսումնասիրելով ֆոտոսինթեզի կորը՝ պարզ է դառնում, որ ֆոտոսինթեզի ֆոտոքիմիական ռեակցիաներից ֆոտոմորֆոգենեզը կատարելու համար բույսը առավել կլանում է կապույտ և կարմիր սպեկտորի տիրույթները։ Դրա համար էլ դրսում միայն այդ երկու գույնն են օգտագործում, այլ գույներ չեն կիրառում ու ֆոտոսինթեզի մյուս ռեակցիաները ապահովում են բնական լույսի հաշվին։ Երբեմն օգտագործում են նաև սպիտակ, սակայն վերջինս իր մեջ ներառում է 80% կապույտ լույս։ Մենք համադրում ենք տարբեր գույներ՝ կանաչ, կարմիր, կապույտ, նարնջագույն, սպիտակ, դեղին, մանուշակագույն և այլ գույներ, որպեսզի ստանանք ֆոտոսինթեզի համար պահանջվող ողջ սպեկտորը։

Գույների ճիշտ համադրության շնորհիվ է, որ բույսը կարողանում է ամբողջությամբ ֆոտոսինթեզ կատարել։ Այսինքն՝ այդ երկու գույնի համադրության դեպքում ստանում են 30% աճ, իսկ տարբեր գույներ համադրելու դեպքում մենք աճն արագացնում ենք 40%-ով։ Ծաղիկի վրա փորձարկեցինք չինական արտադրության LED լամպերը և նկատեցինք, որ որոշակի բարձրությունից, աճից հետո ուղղակի չորացան։ Փորձեցի հասկանալ պատճառն ու պարզվեց, որ մութ տեղում դնելուց հետո որոշ ժամանակ անց, քլորոֆիլի սինթեզը չկարողանալով անել, ծաղիկը թառամել էր։ Իսկ մեր լամպի գույները արդեն դա ապահովում են»,-ասում է Գևորգը։

Շարունակությունը` Hetq.am -ում