Մտորումներ ռուսաստանցի հայերի, Նժդեհի ֆիլմը Մոսկվայում ցուցադրման արգելման և այլ մի քանի բաների մասին

Ինչպես հայտնի է, Ռուսաստանի հայերի միությունը հունվարի 28-ին չեղարկել էր «Գարեգին Նժդեհ» ֆիլմի ցուցադրությունն այն բանից հետո, երբ ֆիլմի մեկնարկից առաջ ռուսաստանցի իրավապահները ընթերցել էին դատախազության նախազգուշացումը՝ կինոնկարի ցուցադրության «անօրինական» լինելու մասին:

Եթե կարճ ձևակերպենք, ռուսաստանցի հայերը այս քայլով լուրջ իմիջային հարված ստացան, երկարացնելով ադրբեջանցիների լեզուները: Ակնհայտ է, որ ֆիլմի դեմ բողոքով էին հանդես եկել ռուսաստանցի ադրբեջանցիները, որոնց էլ ընդառաջել էին ռուսաստանցի իրավապահները:

Ինչու՞ այդպես ստացվեց: Ինչու՞ այս անգամ էլ Մոսկվայում հայերը բարոյական պարտություն կրեցին ադրբեջանցիներից:

Այս հարցի պատասխանը ունի մի քանի պատճառ:

Նախ ռուսաստանցի հայերը սխալ որոշում կայացրեցին այս ֆիլմի ցուցադրման օրվա հետ կապված: Պաշտոնապես հիմնավորվեց, որ ֆիլմը ցուցադրվում է հայոց բանակի 30-ամյակի կապակցությամբ: Բայց եթե Ռուսաստանի հայերի միության որոշում կայացնողները «հիշեին», որ հունվարի 27-ը նաև «Հոլոքոստի» օրն էր, ապա միգուցե նման որոշում չկայացնեին: Բանն այն է, որ Գարեգին Նժդեհը մեզ համար է հերոս: Նժդեհի դերը անգնահատելի է հայ ժողովուրդի պատմության մեջ, հատկապես, երբ հենց նրա ջանքերով և շնորհիվ էր, որ մենք  կարողացանք պահպանել հայկական Սյունիքը անցյալ դարի 20-ական թվականներին: Սակայն Նժդեհը միջազգային հանրության տեսանկյունից աննշան գործիչ է, ով համագործակցել է նացիստական Գերմանիայի  իշխանությունների հետ: Այդ փաստը հերիք է, որ նրան դիտարկեն բացասական տեսանկյունից:

Հասկանալի է, որ մենք մեր հերոսին պետք է պաշտպանենք, սակայն ադրբեջանցիները, օգտագործելով Նժդեհի համագործակցության փաստը նացիստների հետ, փորձում են համընդհանուր արշավ տանել հայերի դեմ:

Հասկանալի է, որ Ռուսաստանում նացիստների հետ համագործակցության փաստը, մեղմ ասած, լավ չի ընկալվում: Առավել վատ է ընկալվում սույն փաստը համաշխարհային հրեական կազմակերպությունների կողմից:

Հաշվի առնելով վերը նշված փաստերը, հռետորական հարցադրում կարելի է անել՝ ինչու՞ ռուսաստանցի հայերը որոշեցին Նժդեհի ֆիլմը ցուցադրել «Հոլոքոստի» օրը: Ի՞նչ էր սա, եթե ոչ  քաղաքական անմտություն:

Շատերը կարող են ասել, որ ֆիլմը ցուցադրվում էր Հայոց բանակի 30-ամյակի կապակցությամբ: Սակայն խնդիրը կայանում է նրանում, որ Հայոց բանակի հիմնադրման օրվա մասին տեղյակ են միայն Հայաստանում և Սփյուռքում, իսկ «Հոլոքոստի» մասին տեղյակ է ողջ աշխարհը:

Այս «մանրուքը», հավանաբար, ռուսաստանցի հայերը հաշվի չէին առել:

Իսկ հիմա փորձենք հասկանալ, թե այս դեպքից հետո հայությունը շահե՞ց, թե կորուստ ունեցավ: Ակնհայտ է, որ այս քայլով հայությունը ստացավ բարոյական հարված: Դրանից շահեցին ադրբեջանցիները: Ավելին, վաղը, մյուս օրը, ռուսաստանցի իրավապահները, որպես նախադեպ նույնպես կարող են արգելել այս ֆիլմի ցուցադրումը Մոսկվայում, կամ Ռուսաստանի որևէ այլ քաղաքում:

Նշանակում է, որ ռուսաստանցի հայերը, որոնք որոշեցին ցուցադրել այս ֆիլմը, սակայն չկարողացան դա անել, իրականում մեծ հարված հասցրին հայության վարկանիշին: Միգուցե նրանք չեն ուզել, բայց հարված են հասցրել հայությանը:

Այստեղից մեկ հետևություն պետք է անել, արտաքուստ հայրենասիրական, բայց իրականում մեզ վնասող քայլերը ոչ մի կապ չունեն իրական հայրենասիրության հետ:

Հայ ժողովրդի ամենախոցելի տեղը հենց այդ տարրական փաստը ընկալելն է: Կենացային, ցուցամոլական,  պարզունակ հայրենասիրությունը իրականում կարող է մեծ վնաս հասցնել հայ ժողովրդի իրական շահերին:

Այս գործոնի պատճառով է, որ հայ ժողովուրդը պարբերաբար  հայտնվում է ազգային արհավիրքների մեջ և դրանից ոչ մի հետևություն չի անում:

Սա է իրականությունը:

Դավիթ Մկրտչյան