Բա ո՞ւր են ներդրումները, պարոնա՛յք իշխանավորներ

Վերջին ընտրությունների ժամանակ իշխող ուժի ներկայացուցիչները շռայլորեն թմբկահարում էին այս տարի ավելի քան 800 միլիոնի դոլլարի ներդրման իրականացման մասին: Մինչդեռ իրական պատկերը ճիշտ հակառակն է: Պաշտոնական տվյալների համաձայն այս տարվա ընդամենը առաջին 5 ամսվա ընթացքում Հայաստանից մոտ 360 մլն դոլարի կապիտալի արտահոսք է արձանագրվել: Այս թվերն ուղղակի սահմռկեցուցիչ են, քանզի վերջին 2 տարիների ընթացքում Հայաստանում ներդրումների ծավալը չի գերազանցել 200 մլն դոլարը: Իսկ սա նշանակում է, որ երկրի տնտեսությունը շարունակում է քայքայվել, մարդիկ չեն վստահում երկրին և գերադասում են արտահանել իրենց կապիտալները, իսկ կապիտալների արտահանում նշանակում է նաև արտագաղթի ուժգնացում: Քանզի երկրի տնտեսական և ֆինանսական շուկայի կրճատումը բերում է աշխատատեղերի կրճատմանը: Իսկ վերջինիս արդյունքում մեծանում է արտագաղթը:

Արտագաղթի արդյունքում կրճատվում է երկրի սպառողական շուկան: Սպառողական շուկայի կրճատման արդյունքում վատանում է երկրի բիզնես միջավայրը, և այսպես մենք հայտնվում ենք փակ ցիկլի մեջ, քանզի վերջինիս արդյունքում կրկնվում են վերը նշված բոլոր գործընթացները: Վերջին 9 տարվա ընթացքում նույն պաշտոնական տվյալների համաձայն Հայաստանից արտահանվել է ավելի քան 7,5 մլրդ դոլար, և տրամաբանական է, որ այս տարիների ընթացքում երկրից արտագաղթել է ավելի քան 250 000 մարդ:

Իսկ հիմա փորձենք այս ամենը հասկանալ` երկրի անվտանգության տեսակետից ինչ է սպառնում Հայաստանին: Պետք չէ մաթեմատիկոս լինել` հասկանալու համար, որ եթե երկրում չկան ներդրումներ, այլ ճիշտ հակառակը, կապիտալի արտահոսքը մեծ չափերի է հասնում արտագաղթի հետ միասին, ապա դա ուղղակի սպառնալիք է դառնում երկրի անվտանգության համար: Քանզի մի կողմից կրճատվում է փաստացի բանակի քանակությունը, իսկ մյուս կողմից առաջանում է լրջագույն դեֆիցիտ` նոր, արդիական սպառազինություններ ձեռք բերելու համար: Իսկ այս պարագայում Ռուսաստանի հետ դաշնակցության գաղափարը անխուսափելիորեն վերածվում է խոր կախվածության, որը ոչ մի դրական հույս չի ներշնչում երկրի համար, քանզի դաշնակցությունը ենթադրում է գործընկերություն, իսկ կախվածությունը նշանակում է, որ ազգը իր անվտանգության ճակատագիրը բառիս բուն իմաստով կապակցում է իր ռազմավարական գործընկերոջ հետ: Բոլոր այս գործընթացները շաղկապված են իրար հետ:

Եթե դու լուրջ պետություն չես կառուցում, դու չես կարող ունենալ լուրջ տնտեսություն: Իսկ եթե դու լուրջ տնտեսություն չունես, դու չես կարողանա ապահովել քո անվտանգությունը: Եթե քո կախվածությունն այլ երկրից անցնում է «կարմիր գիծը», ապա քո ազգային ողբերգության արձանագրումը դառնալու է ժամանակի խնդիր: Հայ ժողովուրդը իր պատմության ընթացքում բազմաթիվ անգամ այդպիսի էջեր ունեցել է: Բայց այս անգամ այդ ողբերգական էջը արձանագրելու ընթացքում առնվազն գոնե բարոյական իրավունք պետք է չունենա մեղադրել ադրբեջանցիներին, թուրքերին, ռուսներին կամ եվրոպացիներին: Քանզի եթե ժողովուրդը ունի այսպիսի իշխանություն և այսպիսի ընդդիմություն, ապա ժողովուրդը իր ճակատագրի համար մեղավոր է լինելու անձամբ ինքը: Սաէ իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան