«Արծաթասիրություն», «Անտարբերություն», «Անաստվածություն» Երեք «Ա»- երի սիմպտոմ

«Ազգը, որը մոռանում է իր պատմությունը, դատապարտված է առերեսվել իր պատմությանը»։ Չեմ հիշում թե ով է ասել, բայց հիշել եմ ճիշտ ժամանակին։ 

Ազգ՛ ինչու՞ մենք մեր պատմությունից խրատ չենք առնում։ Ինչ՞ պետք է անենք, որ չենք անում։ Ինչի՞ց պետք է ազատվենք, որպեսզի առաջի երկու հարցերը վերանան։ Կարծում եմ արծաթասիրությունից, անտարբերությունից, անաստվածությունից։ Ասենք եթե Աստված ընդունեինք, չէ ոչ թե խոսքով, կենացով, այլ իրական կյանքով, դավանանքով՝ արծաթասեր և անտարբեր չէինք լինի։ 

1915 թվականին նույն էր։ Այդ թվերներ, երբ Կոմիտասը նյարդային խնդիրներով, կրկնում եմ նյարդային խնդիրներով (բոլորս գիտենք թե խնդիրներն ինչից էին), բուժումը ստանում էր Թուրքիայում՝ ոչ թե Լոնդոնում, ոչ թե Փարիզում, այլ չգիտես ինչու Թուրքիայում, այն էլ քաղաքապետարանի հոգեբուժական կլինիկայում։ Դա այն դեպքում, երբ Պոլիսում բանկիրների ու բիզնեսմենների մեծ մասը հայեր էին։ Թուրքական «բուժումից», հայկական երեք Ա-երի սիմպտոմից նյարդային խնդիրը դարձավ հոգեկան խանգարում։ 

Հիմա առերեսվելով պատմությանս հարց եմ տալիս ձեզ՝ հայոց աշխարհի բանկիրներ, բիզնեսմեններ, սեփականատերեր, դպրոցի և գործարանների տնօրեններ, ինստիտուտի ռեկտորներ, հիվանդանոցների գլխավոր բժշկներ, կրթության, գիտության և սպորտի կարկառուն դեմքեր ուր՞ եք։ Ինչու՞ եք դավաճանաբար լուռ և պասիվ։ Գլուխներդ մտցրել եք չասեմ թե ուր ու ստորաքարշ գոյատևում եք։ Կամ ապուշ եք կամ տականք։ Ուր՞ էր թե ապուշ լինեիք։ Եթե կարծում եք թե լռությամբ կպահպանեք ձեր հարաբերությունները Հայաստանի №1 թուրքի հետ՝ դուք արդեն դատապարտված եք։ 

Այնպես մի ապրեք, որ տարիներ անց ձեր անունը տալիս մարդկանց մոտ փսխման երևույթներ առաջանան։ 

3մլն դրամ, 2 մլն դրամ, 1մլն դրամ՝ զոհվածի ընտանիքին, անհայտ կորածի ընտանիքին, հաշմանդամներին, գերի ընկածին և 3 հեռախոսահամար նրան ով նոր է պատրաստվում գերի ընկնել։ Կեղծավոր և դաժան առևտուր։ Եվ վայ նրան ով կուլ կգնա այդ առևտրին։ Վայ նրան ով մի քանի միլիոնը վեր կդասի իր որդու հոգու փրկությունից, իր սրտի խաղաղությունից։ 

Այդ գրոշներով բերան են փակում ձևացնելով թե «հասկանում ենք ձեր վիշտը, կիսում ենք ձեր ցավը»։ Մինչդեռ հասկացողն ու մխիթարողը մեկն է՝ Աստված։ Մի խաբվեք, անօրենին դժվար բան չէ լուսո հրեշտակի կերպարանք առնելը։ 

Դիմում եմ բոլոր վերը նշվածներին, ամբողջ հայ ազգին. «Պատմական այս փուլում, երբ «թքած ունենալու նուրբ արվեստը» ամբողջ աշխարհը «ոյակապ»» կիրառեց Հայաստանի վրա, մի թողեք, որ մեր երկրի բախտորոշ պահին ձեզ համարեն բացակա։

Սյուզան Ղազարյան