Ո՞վ ձմերուկ դրեց Թուրքիայի թևերի տակ

Ընդդեմ Արցախի և Հայաստանի սադրած ադրբեջանա-թուրքական ահաբեկչական պատերազմում ԱՄՆ-ն իր շահերն է հետապնդում, ինչի մասին վկայում են փաստերի համադրումը։ Եվ այսպես 2020-ի սեպտեմբերի 26-ին ԱՄՆ-ի դեսպանատները հայտարարություն էին տարածել, հորդորելով իրենց քաղաքացիներին զերծ մնալ հայ-ադրբեջանական սահմանային շփումներից։ Իսկ արդեն հաջորդ օրը՝ սեպտեմբերի 27-ի առավոտյան, թուրք-ադրբեջանական դաշինքը հարձակվեց Ստեփանակերտի խաղաղ բնակչության վրա։ Քանի որ քաղաքականությունում նման բաները պատահական չեն լինում, այն մեզ թույլ է տալիս մտավարժություն կատարել։ Նրանք ովքեր մտավարժությունը նման դեպքում տեղին չեն համարի՝ նկատենք, որ մտավարժությունը ընդունելի չէ տնտեսական վերլուծություններում, քանի որ այն ստույգ գիտություն է, իսկ քաղաքականությունը հենց մտավարժության գիտություն է։

Եվ ասյպես Արցախի ազատագրական պայքարի առաջին իսկ օրից 1988-ից, երբևէ Թուրքիան անմիջականորեն չի պատերազմել Արցախի հետ և առավելևս չի համարձակվել իր ձեռքը երկարացնել Հայաստանի սահմանների վրա։ Ուրեմն ինչ՞ պատահեց, ով՞ թուրքերի թևի տակ <<ձմերուկ>> դրեց։ Հետևելով իրադարձությունների զարգացումներին, միջազգային կառույցների, գերտերությունների հայտարարություններին և մեսիջներին, կարելի է ենթադրել, որ <<ձմերուկը>> ամերիկյան հողից է սերմված։ ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը, ով իր վրա վերցրեց Իսրայելի պատմության անիվը շրջելու իրավունքը՝ Իսրայելի մայրաքաղաքը փոխելով, այս օրերին Արցախում թուրք-ադրբեջանական ահաբեկչական պատերազմը կանխելու նպատակով խեղճ ու կրակ հայտարարությամբ է հանդես գալիս՝ թե տեսնեն մի բան կարող են անել, որ կրակը դադարեցնեն։ Իսկ արդյո՞ք այդ կրակի վրա ցախ դնողը նույն ԱՄՆ-ն չէ։

Իհարկե Ամերիկան թքաց ունի Արցախը կլինի Ադրբեջանի կազմում թե ոչ։ Նրա շահը Թուրքիայի ամրապնդումն է այս տարածաշրջանում։ Չմոռանանք, որ ԱՄՆ-ն 7 երգ ունի և 7-ն էլ նույն բանի մասին է՝ թուլացնել Ռուսաստանին և նվազեցնել նրա ազդեցության աշխարհագրությունը։ Այս տարածաշրջանում Վրաստանի ռազմավարական դաշնակիցը ՆԱՏՕ-ն է, ԱՄՆ-ն։ Բնականաբար եթե Թուրքիան կարողանա Ադրբեջանին վերադարձնել Արցախը, ապա ԱՄՆ-ն հեշտորեն կամրապնդի իր դիրքերը այս տարածաշրջանում։ Ամերիկան շատ լավ գիտի, որ այդ դեպքում Ադրբեջանը չի համարձակվի որևէ հարցում մերժել իր <<մեծ եղբորը>>։ Իրադարձությունների այսպիսի զարգացման դեպքում Ամերիկան Թուրքիայի ձեռքով իր համար երկու կարևորագույն խնդիր կկարողանա լուծել։ Մի կողմից իր դարավոր նպատակը կիրականացնի՝ կտրուկ կնվազեցնի Ռուսաստանի դերը այս տարածաշրջանում, մյուս կողմից ադրբեջանա-թուրքական դաշինքը կօգտագործի որպես պատժիչ գործիք Իրանի Իսլամական Հանրապետության համար։ Իհարկե Թուրքիային ևս ձեռնտու է այս պատերազմը, քանի որ հույս ունի, որ կարող է հասնել իր դարավոր նպատակին։

Բայց ինչպես ասում են լավ երազ է եթե լույսը հանե։ Այս պատերազմը ևս մեկ անգամ ապացուցում է, որ թուրքը նույն մարդակեր թուրքն է մնացել, իսկ հայը հազարապատկել է իր արիությունն ու խիզախությունը՝ վառ վկայությունը թեժ մարտերն են։ Այլ կերպ ասաց նրանց ուրախ երգը կիսատ մնաց, քանի որ տեսնում են ու կտեսնեն թե ովքեր են իրենց դիմաց։ Այնպես որ ադրբեջանա-թուրքական դաշինքը խափված է մնալու։

Ադրբեջանա-թուրքական դաշինքը խաբված է մնալու։ ՌԴ-ի և ԻԻՀ-ի ղեկավարներն ու ազգային անվտանգությունը նոր չեն ճանաչում ամերիկա-թուրքական խաղերը և որևէ կերպ չեն զիճում նույն այդ երկրների հատուկ ծառայությունների պրոֆեսիոնալիզմին։ Եվ ՌԴ-ի և ԻԻՀ-ի թիկունքում <<խաղեր տալը>> առաջին հերթին ծանր է նստելու հենց Թուրքիայի վրա։