Նոր բացահայտումներ Վանում հայտնաբերված ուրարտական դամբարանադաշտի պեղումների ժամանակ

Վան քաղաքից 26 կմ հեռավորության վրա գտնվող Չավուշթեփե բերդում (հայկական անվանումներով Սարդուրիխինիլի կամ Հայկաբերդ) հայտնաբերված նեկրոպոլի (դամբարանադաշտ) տարածքում թուրքերը շարունակում են պեղումներ իրականացնել:

Թուրքիայի Մշակույթի և տուրիզմի նախարարության արտոնությամբ Սարդուրի 2-րդի կառուցած բերդի տարածքում իրականացվող պեղումները գլխավորում է Վանի «100-րդ տարի» համալսարանի Հնագիտության ամբիոնի վարիչ պրոֆեսոր Ռաֆեթ Չավուշօղլուն:

3-րդ տարին շարունակվող պեղումների արդյունքում նախկինում հայտնաբերված 2750 տարվա գերեզմանների ուսումնասիրությամբ ուրարտական պետության այդ հատվածում հայտնաբերվել էին թաղումն իրականացնելու 4 ձևեր: Դրանցից առաջինը՝ դիակիզումից հետո մոխիրը կճուճի (սափորի) մեջ դնելով թաղելու ձևն է, երկրորդը՝ դամբարաններն են, երրորդը՝ զարդանախշ սենյակի տեսք ունեցող գերեզմանները և չորորդը՝ ուղղակի հողի մեջ թաղելը:

Շարունակվող պեղումների արդյունքում օրերս հայտնաբերվել է հուղարկավորության 5-րդ տարբերակը: 50քմ տարածքում հայտնաբերված գերեզմանները գրեթե ամբողջությամբ կառուցված են ավազաքարերից: Նոր հայտնաբերված 5-րդ ձևով ենթադրաբար թաղել են կառավարիչներին: Նշվում է, որ այդ գերեզմաններն ունեն ավազաքարերից շինված ցուցանակներ, որոնք կարող են հասնել 1-ից 4 հատի: Աշխատանքները ղեկավարող թուրք պրոֆեսորի խոսքով իրենք առաջին անգամ են հանդիպում կանգնեցված գերեզմանաքարերով ուրարտական շրջանի գերեզմանների:

Չավուշօղլուն ավելացրել է նաև, որ այս ձևով կառուցված գերեզմաններում հանգուցյալների թաղումը կատարվել է ինչպես դիակիզման եղանակով այնպես էլ սովորական եղանակով:

Հիշեցնենք, որ ըստ ավանդության՝ Հայկաբերդն այն վայրն է, որտեղ Բելի դեմ հաղթական ճակատամարտից հետո Հայկ նահապետը հիմնել է Հայք դաստակերտը, որ անունով էլ շրջակա տարածքը կոչվել է Հայոց ձոր։ Ավելի ուշ Վանի հայկական թագավորության արքա Սարդուրի 2-րդը կառուցել է բերդը՝ անվանելով այն Սարդուրիխինիլի։