Պատրաստվե՛ք արտահերթ ընտրությունների, մնացած բոլոր օրակարգերը կեղծ են Խորհրդարանական ընդդիմությունը կարող է (պետք է) օգտվի այդ բոլոր առաջարկներից․ Վահե Հովհաննիսյան Մոսկվա այցերից առաջ Փաշինյանը փոխում է դեսպանին. ո՞վ է «տանկի տակ նետվելու» պատրաստ այդ «նիկոլականը»
«Արցախի հարցը փակելով՝ ստացանք Սյունիքի հարց. Ընդդիմությանը ֆիզիկապես մեկուսացրել է, հիմա էլ փորձում է քաղաքականապես հեռացնել». Ստեփան Դանիելյան Եվրոպական լրագրողների ֆեդերացիան միացել է Հայաստանի ժուռնալիստների միությանը՝ դատապարտելով Փաշինյանի վիրավnրական արտահայտnւթյունները լրագրողի հասցեին Փաշինյանն այլընտրանք չունի Առաջարկ քաղաքացի Նիկոլ Փ.-ին Հայաստանին կանեն առաջարկ, որից հրաժարվել հնարավոր չի լինի. Ստեփան Դանիելյան ԵՄ-ի ստանդարտներով  Վրաստանը գերազանցում է և՛ Հայաստանին, և՛ Ուկրաինային, և՛ Մոլդովային, բայց... Ինչպես կազդեն Պուտինի, Թրամփի և Սի Ցզինպինի որոշումները մեր տարածաշրջանի վրա Եթե նման ավանտյուրայի գնա Փաշինյանը, ապա կարող են քաղաքացիական բախումներ սկսվել. «Երկրի հարցը» Փաշինյանի քաղաքական կապիտալի առանցքը սուտն է, խրոնիկ ստախոսի առաջարկին ո՞նց կվերաբերվեք․ Աննա Գրիգորյան Ադրբեջանը փորձում է Սյունիքով անցնող ճանապարհի նկատմամբ վերահսկողություն ստանալ․ Դանիելյան Պատերազմ Արցախում
«Արցախի հարցը փակելով՝ ստացանք Սյունիքի հարց. Ընդդիմությանը ֆիզիկապես մեկուսացրել է, հիմա էլ փորձում է քաղաքականապես հեռացնել». Ստեփան Դանիելյան Փաշինյանն աշխարհաքաղաքական փակուղում է. Կարեն Քոչարյան Պատրաստվե՛ք արտահերթ ընտրությունների, մնացած բոլոր օրակարգերը կեղծ են Գերմանացիների 49%-ը կողմ է Ուկրաինային տրամադրվող օգնության կրճատմանը կամ լիակատար դադարեցմանը. հարցում Եվրոպական լրագրողների ֆեդերացիան միացել է Հայաստանի ժուռնալիստների միությանը՝ դատապարտելով Փաշինյանի վիրավnրական արտահայտnւթյունները լրագրողի հասցեին ԱՆԴՐԱՆԻԿ ԹԵՎԱՆՅԱՆԻ ԱՌԱՋԱՐԿԸ ՔԱՂԱՔԱՑԻ ՆԻԿՈԼ Փ.-ԻՆ ՇԱՏ ՀՍՏԱԿ Է Խորհրդարանական ընդդիմությունը կարող է (պետք է) օգտվի այդ բոլոր առաջարկներից․ Վահե Հովհաննիսյան Ալիևի պահանջը կատարելուց հետո, ինձ ի՞նչ, դու վարչապե՞տ ես մնալու, թե՞՝ չէ. Շարմազանով Կոնկրետ քայլերն ու գործողությունները միայն կարող են որևէ բան «ասել». վստահության բացակայությունն ու «հեղափոխության սինդրոմը». «Փաստ» Մոսկվա այցերից առաջ Փաշինյանը փոխում է դեսպանին. ո՞վ է «տանկի տակ նետվելու» պատրաստ այդ «նիկոլականը» Կկուն կանչե՞ց. որտեղի՞ց են գալիս Փաշինյանի նյարդայնության գրգիռները. «Փաստ» Տեղումները կլինեն ինտենսիվ․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 21-ից 25-ին Քաղաքական խոհանոցի «ֆիրմային» ուտեստը. «Եթե պարտվեմ, կհեռանամ». «Փաստ» Արտառոց դեպք․ Տափերականի դպրոցի առաջին դասարանի ուսուցչուհին սկոտչով փակել է աշակերտների բերանները. նրան սպառնում է ազատազրկում Փաշինյանն այլընտրանք չունի Բաքվի բռնապետի համար քաղցրահամ՝ խմելու և ոռոգման, ջրի խնդիրն իր իշխանության կայունությանը սպառնացող ռիսկերի շարքում է Արցախgիների անձնագրերում «Ադրբեջան» ծննդավայրի նշման պատճառը ոչ թե միջազգային ստանդարտներն են, այլ՝ քաղաքական որոշումն ու նոր օրենքը. Արցախ Միություն Առաջարկ քաղաքացի Նիկոլ Փ.-ին Հայաստանին կանեն առաջարկ, որից հրաժարվել հնարավոր չի լինի. Ստեփան Դանիելյան Ո՛չ Ռուսաստանը, ո՛չ Հայաստանը, ո՛չ էլ Ադրբեջանը հետ չեն վերցրել իրենց ստորագրությունները 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունից. Զախարովա Հայաստանի ոչ մի ղեկավար երբևէ իրեն թույլ չի տվել ժողովրդի առջև հանդես գալ նման գռեհիկ պահվածքով. Լևոն Տեր-Պետրոսյանը՝ Փաշինյանի մասին ԵՄ-ի ստանդարտներով  Վրաստանը գերազանցում է և՛ Հայաստանին, և՛ Ուկրաինային, և՛ Մոլդովային, բայց... Ինչպես կազդեն Պուտինի, Թրամփի և Սի Ցզինպինի որոշումները մեր տարածաշրջանի վրա Եթե նման ավանտյուրայի գնա Փաշինյանը, ապա կարող են քաղաքացիական բախումներ սկսվել. «Երկրի հարցը» Փաշինյանի քաղաքական կապիտալի առանցքը սուտն է, խրոնիկ ստախոսի առաջարկին ո՞նց կվերաբերվեք․ Աննա Գրիգորյան Զովունիում էլեկտրաէներգիան կաթվածահար է. երեկվանից հոսանք չունեն. «Փաստինֆո» Հիմա թալանչի եք, թե չէ, եկեք, ասեք․ Ղազինյանը ՀԷՑ-ի մասով բացահայտումներ արեց Վրաստանում սուգ է հայտարարվել՝ շենքի պայթյունի և զոհերի հետ կապված. փլատակներից 3-ամյա երեխային ողջ են դուրս բերել՝ պայթյունց 8 ժամ անց Ավինյանի «որակով» աշխատանքը ԼՂ-ից տեղահանվածների նոր կենսաչափական անձնագրերում ծննդյան վայրը նշվում է Ադրբեջան

Օտարերկրյա ներդրողները փախչում են Հայաստանից

Panorama.am-ը գրում է․ «Վերջերս, կարծես, բավարար ուշադրության չարժանացավ այն լուրը, որ 2020 թվականի օգոստոսի 12-ին Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկը (ՎԶԵԲ) հայտարարեց, որ իր ներդրումները Ամուլսարի ոսկու հանքավայրի նախագծում դադարեցված են, քանի որ Ամուլսարում հանքավայրի շինհրապարակում ցույցերը վերսկսվել են վերջին շաբաթների ընթացքում: Ավելին, Լիդիանի հիմնական բաժնետերերը և վարկատուները նույնպես լքում են նախագիծը (որը ուներ «գործունեության ուժեղ սոցիալական լիցենզիա» Ջերմուկում (“social license to operate”)), օտարերկրյա կապիտալը արտահոսում է Հայաստանից՝ խուսափելու ապօրինի բռնագրավումներից և քաղաքական ռիսկերից:

Սա վերջին 2 տարիներին ՀՀ կառավարության ոչ իրավաչափ անգործության արդյունքն է: Կառավարությունը չի տրամադրել կայուն և կանխատեսելի իրավական ռեժիմ: Հարկ է նշել, որ քաղաքական անկայունությունը, պետական կառույցների թերի աշխատանքը, անորոշ ներդրումային քաղաքականությունը և բիզնեսի նպատակային սահմանափակումները Հայաստանում նպաստել են, որ ներդրողները դրսևորեն «սպասենք, տեսնենք՝ ինչ կլինի» վերաբերմունք: Բազմաթիվ միջազգային կազմակերպություններ առաջարկել են Կառավարությանը ձեռնարկել հստակ և գործնական ներդրումային քաղաքականություն (օրինակ՝ ՄԱԿ-ի առևտրի և զարգացման համաժողովի՝ 2019թ. ներդրումային քաղաքականության զեկույցը)՝ բարելավելու երկրում համընդհանուր ներդրումային միջավայրը, այդ թվում՝ լուծելու Լիդիանի վեճը:

Գաղտնիք չէ, որ ներպետական կառույցների թերի աշխատանքն այժմ խոչընդոտում է օտարերկրյա ներդրումների ներհոսքը՝ դառնալով հավելյալ «հարկ» ներդրողի համար, որը ավելի է մեծացնում օտարերկրյա ուղղակի ներդրման տրանզակցիոն ծախսը: Ներդրողներն այլևս ցանկություն չունեն ներդրում կատարելու Հայաստանում, որտեղ կա բյուրոկրատիա, նեպոտիզմ, ձևական պահանջների չարաշահում, քանի որ այդ գործոնները մեծացնում են բիզնեսի իրականացման հետ կապված ծախսերը: Ինստիտուցիոնալ որակ ապահովելու նպատակով Կառավարության որդեգրած դիրքորոշումը՝ կոռուպցիայի և իրավունքի գերակայության հետ կապված, բավականին թույլ է և բացասաբար է ազդում օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների վրա՝ պայմանավորված պետական կառույցների թերի և ոչ պրոֆեսիոնալ աշխատանքով: Երկրի օրենսդրական դաշտը ևս որոշակի և կանխատեսելի չէ, ինչը նույնպես բացասական ազդեցություն է թողնում Հայաստանում ներդրումային միջավայրի վրա, որպես օրինակ նշենք ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձումը կարգավորող օրենսդրությունը:

Այն, ինչ կատարվում է հիմա Լիդիանի շուրջ՝ Կառավարության բացթողումն է՝ Լիդիանի ներդրումները արտաքին բացասական ազդեցություններից պաշտպանելու: Բացասական ազդեցությունները գալիս են թե՛ մասնավոր անձանցից, թե՛ Կառավարության և պետական մարմինների աշխատանքներից: Օրինակ, Ոստիկանությունը թերանում է հանքի շինհրապարակում իր աշխատանքները կատարելիս: Կառավարությունը պարտավորություն ունի ոչ միայն ակտիվորեն պաշտպանելու Լիդիանի ներդրումները՝ ցույցերից, բողոքներից, այլև կանխարգելիչ միջոցառումներ ձեռնարկելու դրանք նմանատիպ իրավիճակներից պաշտպանելու համար: Կառավարությունը չկարողացավ երաշխավորել Լիդիանի բաժնետերերի և ներդրողների իրավական պաշտպանությունը, որպեսզի ներդրողներն իրենց իրավունքները արդյունավետ կերպով իրացնեն Հայաստանում:

Ինչ անել…

Անհրաժեշտ է գտնել օտարերկրյա ներդրողի շահերի և պետության որդեգրած բնապահպանական սկզբունքների պաշտպանության ճիշտ բալանսը: Կառավարությունը պետք է թափանցիկորեն ձևավորի իր ներդրումային քաղաքականությունը՝ Լիդիանի գործով պայմանավորված, միջամտություն կատարելով միայն այն դեպքում, երբ այն տվյալ իրավիճակում ունի պետական կարգավորման իրավունք և պարտավորություն պաշտպանելու ներդրողի բնականոն աշխատանքը, այսինքն՝ պարտավորություն՝ օգտագործելու իր կարգավորման իրավունքը առանց խոչընդոտելու և քաղաքական, տնտեսական ներգործություններ իրականացնելու:

Կառավարությունը պետք է հաշվի առնի, որ Լիդիանի նախագիծը բավարարում է Միջազգային ֆինանսական կորպորոցիայի բնապահպանական և սոցիալական ազդեցության գնահատման պահանջները, որոնք նպատակ ունեն առանձնացնելու, կանխելու, մեղմացնելու և կառավարելու հնարավոր ռիսկերը և ազդեցությունները, որպեսզի բիզնեսը իրականացվի կայուն կերպով՝ ցույց տալով բաժնետերերի ներգրավվածությունը, Լիդիանի պարտավորությունների բացահայտ կատարումը նախագծի բոլոր փուլերում:

Շտապ գործողություններ՝ ներդրումների հետ կապված

Նոր տիպի կորոնավիրուսային համաճարակը հանգեցրել է անմիջական և խոր տնտեսական ճգնաժամի տեղական տնտեսական շուկայում: Կառավարությունը ձեռնարկել է բազմաթիվ միջոցառումներ՝ համաճարակի տնտեսական և սոցիալական հետևանքների վերացման համար, որոնք, սակայն, արդյունավետ չէին: Կառավարությունը կարիք ունի շուտափույթ ձևով մշակելու ներդրումային քաղաքականություն, որը կկենտրոնանա հիմնականում ներդրումային գործընթացների հեշտացման, ֆինանսական, հարկային նախաձեռնությունների վրա, ինչպես նաև պետության մասնակցության վրա՝ համաճարակից առավել տուժած ոլորտների հետ կապված: Այն պետք է իրականացնի նաև միջոցառումներ՝ ի աջակցություն օտարերկրյա ներդրումների և ի պաշտպանություն տեղական բիզնեսների:
Կառավարությունը պատրաստակամության հայտնի ակտիվորեն ներգրավվելու ստրատեգիական բիզնեսների զարգացման գործընթացներին: Սա կարող է ներառել իր մեջ այնպիսի քայլեր, ինչպիսիք են՝ կապիտալի ֆինանսավորում, անգամ ամբողջական կամ մասնակի ազգայնացումներ: Ավելին, համաճարակով պայմանավորված՝ պետական ֆինանսական օժանդակություն պետք է տրամադրվի առավելապես և հիմնականում ՓՄՁ բիզնեսներին: Դրանք, պետք է իրենց մեջ ներառեն հետաձգված վճարումների երաշխավորված վերադարձի հնարավորություններ, անուղղակի ֆինանսավորում մատակարարներին, ֆինանսական արտոնություններ կազմակերպություններին, համաֆինանսավորում զարգացման ծրագրերին և ուղղակի ֆինանսավորում տեղական կազմակերպություններին:

Գրիգորյան Սարգիս, GPartners իրավաբանական ընկերություն

Հետևեք մեզ Telegram-ում
Հետևեք մեզ YouTube-ում
Websiite by Sargssyan
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/zham.am.armenia/a>