Լավրով. ԼՂ հարցում պրագմատիկ գաղափարների պակաս չկա, պետք է միայն դրանք թղթին հանձնել

Ռուսաստանի և Հայաստանի հարաբերություններն ունեն դաշնակցային, ռազմավարական գործընկերային բնույթ: Դրանք ամրագրված են երկկողմ համաձայնագրերում, Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) փաստաթղթերում: «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ, այս մասին հայկական լրատվամիջոցների հարցին ի պատասխան ասել է ՌԴ արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը՝ գնահատելով Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև երկկողմ հարաբերությունները վերջին տասը տարիների ընթացքում:

Նա ընդգծել է, որ այդ կապերն ընդգրկում են պետությունների գործունեության, մեր ժողովուրդների կենսագործունեության՝ առանց բացառության բոլոր ոլորտները՝ քաղաքականությունից մինչև անվտանգություն, արտաքին քաղաքականությունից մինչև մշակույթ, տնտեսություն, տեխնոլոգիական շփումներ, հումանիտար կապեր, կրթություն և այլն:

ՌԴ արտգործնախարարը կարևորել է այն, որ հարաբերությունները վերջին տասը տարիների ընթացքում զարգացել են երկու երկրի նախագահներ Վլադիմիր Պուտինի և Սերժ Սարգսյանի անմիջական և վստահելի շփումների ներքո, նախագահները տարեկան մի քանի անգամ հանդիպումներ են անցկացնում բարձր մակարդակով, շփվում են Հայաստանի Հանրապետության, Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում, բազմաթիվ միջազգային ֆորումների շրջանակում:

«Ցանկանում ենք հատկապես առանձնացնել Հայաստանի միացումը Եվրասիական տնտեսական միությանը, ինչն, անկասկած, մեր առևտրատնտեսական, ներդրումային համագործակցությանը հաղորդեց հավելյալ, շատ հզոր խթան: Բավական է ասել, որ նախորդ տարի Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև առևտրաշրջանառությունը 2016 թվականի համեմատ ավելացել է ավելի քան 30 տոկոսով՝ հասնելով, եթե հիշողությունս չի դավաճանում, 1 մլրդ 750 մլն ԱՄՆ դոլարի»,- նշել է Լավրովը: Նա հիշեցրել է, որ ներկայում Հայաստանում գործում են ռուսական կամ համատեղ հայ-ռուսական ձեռնարկություններ, որոնք մեծապես օգուտ են տալիս հայ-ռուսական կապերին, դաշնակից Հայաստանի տնտեսությանը:

ՌԴ արտգործնախարարն ընդգծել է, որ երկու երկրների միջև ավանդաբար շատ սերտ է ռազմատեխնիկական համագործակցությունը: «Առևտրատնտեսական համագործակցության հարցերով միջկառավարական հանձնաժողովից բացի, մենք ունենք և ռազմատեխնիկական հարցերով համագործակցության հանձնաժողով: Դրանք աշխատում են ռիթմիկ կերպով և տալիս են լավ արդյունք»,- նշել է նա:

Լավրովը խիստ պահանջված է որակել հումանիտար ոլորտում համագործակցությունը՝ հիշեցնելով 2017 թվականի աշնանը Ռուսաստանում կայացած «Հայաստանի մշակույթի օրերը», որի բացմանը նոյեմբերին ներկա էին երկու երկրի նախագահները:

«Եթե քննարկենք կրթության ոլորտը՝ ապա Երևանում աշխատում է Ռուս-հայկական (Սլավոնական) համալսարանը: Այդտեղ, ինչպես նաև ՀՀ տարածքում գործող ռուսական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ութ մասնաճյուղերում, ռուսական բարձրագույն կրթական ծրագրերով սովորում են Հայաստանի շուրջ 3,5 հազար քաղաքացիներ: Բացի այդ, 5,5 հազար հայեր կրթություն են ստանում ՌԴ-ում, որոնցից 1500-ը՝ ՌԴ կառավարության կողմից Հայաստանին տրամադրված կրթաթոշակներով:

Վերջին տասը տարիների ընթացքում մեր երկկողմ հարաբերություններում, անկասկած, դիտվում է շատ կայուն և որակյալ աճ: Այն լրացվում է արտաքին քաղաքական ասպարեզում սերտ համագործակցությամբ: Մենք ՀԱՊԿ շրջանակում դաշնակիցներ ենք: Ես արդեն նշեցի ԵԱՏՄ-ն, որտեղ Հայաստանը լիիրավ անդամ է: Իհարկե, իր ակտուալությունը լիարժեքորեն պահպանում է նաև Անկախ պետությունների համագործակցությունը, ինչպես նաև մեր կոորդինացված գործողությունները Միավորված ազգերի կազմակերպությունում, Եվրոպայում Անվտանգության և Համագործակցության Կազմակերպությունում, Եվրոպայի խորհրդում, Սևծովյան տնտեսական համագործակցություն կազմակերպությունում»,- ընդգծել է Լավրովը՝ նշելով, որ թեպետ վերջին տասը տարիների ընթացքում երկու երկրի հարաբերությունները բնորոշող ամեն բան չէ, որ նշեց, սակայն դրանք էլ բավարար են հասկանալու, թե որքան հարուստ են այդ կապերը և որքանով են դրանք տվյալ պահին համապատասխանում երկրների շահերին:

Լավրովը նշել է, որ ԼՂ հակամարտության կարգավորումը հետխորհրդային տարածքում իրենց ջանքերի առաջնահերթություններից մեկն է։

«Վերլուծաբանները ենթադրում են, որ 2011 թ.-ի Կազանյան գագաթնաժողովը կարող էր բեկումնային դառնալ ԼՂ հակամարտության կարգավորման հարցում։ Ինչպե՚ս եք Դուք դրան վերաբերվում։ Ի՞նչը կարող է դառնալ ԼՂ խնդրի լուծման հարցում հաջողության երաշխիք» հարցին ի պատասխան՝ նա նշել է, որ ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի հետ մեկտեղ Ռուսաստանը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների «եռյակի» մասնակից է։

«Այդ կարգավիճակում մենք ինչպես կոլեկտիվ ջանքեր ենք ներդնում երկու այլ համանախագահների հետ, այնպես էլ փորձում ենք համանախագահների ընդհանուր գծին, ԼՂ հակամարտության հարցով ընդունված որոշումներին համահունչ՝ նաև սեփական նախաձեռնություններով հանդես գալ՝ հաշվի առնելով մեր հատուկ հարաբերությունները Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ»,- ասել է նա։

Լավրովը նշել է՝ աշխատանքը, որ տարվում էր մոտավորապես 2009-2011 թթ., իսկապես շատ ակտիվ է եղել. ՌԴ, Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահները հանդիպել են մոտ 10 անգամ։ Նրա խոսքով՝ հերթական հանդիպումը, որ նախատեսված էր Կազանում, իսկապես թույլ էր տալիս լուրջ դրական արդյունքներ սպասել, քանի որ փաստաթղթերում, որոնք պատրաստել էր ռուսական կողմը՝ ԱՄՆ և Ֆրանսիայի համանախագահների աջակցությամբ, հաշվի էին առնված, ինչպես իրենց էր թվում, Երևանի և Բաքվի բոլոր մտահոգությունները՝ հավասարակշռված ձևով։

«Գագաթնաժողովի ընթացքում, սակայն, հայտնվեցին լրացուցիչ հարցեր և մեկնաբանություններ։ Այդպես լինում է։ Մենք դա հատուկ ողբերգություն չենք դարձնում։ Աշխատանքը կշարունակվի։ Համոզված եմ, որ շատ բան այն ամենից, ինչ պարունակում է այսպես կոչված «կազանյան փաստաթուղթը», նախկինի պես պահանջարկ ունի։ Դա հաստատվում է այդ պահից ի վեր նախագահների, նախարարների և պարբերաբար տարածաշրջան՝ Երևան, Բաքու և Ստեփանակերտ այցելող համանախագահների մակարդակով կայացած հանդիպումներին Երևանի և Բաքվի արձագանքով»,- ասել է նա։

Լավրովը կարծիք է հայտնել, որ այս ընթացքում մշակվածից ոչինչ չի կորել, թեպետ, իհարկե, այս ընթացքում հայտնվել են որոշ նոր գաղափարներ, որոնք համանախագահները հիմա առաջ են քաշում կողմերի հետ հանդիպումներին։ Նա ընդգծել է, որ պետք է հաղթահարել անվստահությունը, որը նախկինի պես դեռ երբեմն բանակցությունների ժամանակ արտահայտվում է, կարևոր է նաև կենտրոնանալ իրական, պրագմատիկ գաղափարների վրա, որոնց պակասը չկա։

«Ընդամենը պետք է դրանք թղթին հանձնել. կողմերը թեպետ կոնցեպտուալ առումով համաձայնում են դա անելու անհրաժեշտության հետ, բայց երբ ամեն ինչ սկսում է կոնկրետ ձևակերպումներ ստանալ, ինչպես լինում է նաև այլ իրավիճակներում, արդեն բարդություններ են առաջանում։ Ես կարծում եմ՝ մենք կշարունակենք հետևողականորեն հաղթահարել դրանք և կհասնենք արդյունքի»,- նշել է նա։