Վատ լուրեր կան հայ էնտուզիաստների համար՝ ԱՄՆ-ը Երևանը չի դարձնի իր արտոնյալ գործընկերը՝ Բաքվի հետ հարաբերությունների հաշվին. Մարկեդոնով

«ԱՄՆ փոխնախագահի կովկասյան շրջագայության երկրորդ մասը» վերտառությամբ տելեգրամյան գրառմամբ ռուս վերլուծաբան Սերգեյ Մարկեդոնովն անդրադարձել է ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի այցին Ադրբեջան:

Նա նշել է, որ Միացյալ Նահանգները և Ադրբեջանը ստորագրեցին ռազմավարական գործընկերության մասին խարտիան, ինչը, թերևս, ամերիկացի փոխնախագահի կովկասյան շրջագայության Բաքվի հատվածի գլխավոր արդյունքն էր։

«Այս փաստաթուղթը կամրապնդի երկու երկրների միջև հարաբերությունները։ Միացյալ Նահանգները հանձնառու է շարունակել սերտ համագործակցությունն Ադրբեջանի հետ՝ Հարավային Կովկասի տարածաշրջանի մեծ ներուժն իրացնելու համար»,- ասվում է Բաքվում ԱՄՆ դեսպանատան մամուլի հաղորդագրության մեջ։

Նա գտնում է, որ ստորագրված փաստաթուղթը պետք է գնահատվի առանց ավելորդ զգացմունքայնության:

«Որոշ իմաստով, ցիկլը փակվել է։ 2009 թվականի հունվարին Վաշինգտոնը նմանատիպ Խարտիա ստորագրեց՝ Վրաստանի, իսկ 2025 թվականի հունվարին՝ Հայաստանի հետ։ Արդյո՞ք սա նշանակում է «պատմության ավարտ»։ Իհարկե՝ ոչ։ 2024 թվականին ամերիկացիները, իրենց նախաձեռնությամբ, «սառեցրին» Վրաստանի հետ համաձայնագիրը։ Այնքան, որ նույնիսկ Թբիլիսիի կրքոտ աղաչանքները չեն օգնում: Վրաստանը Վենսի «երթուղային ցուցակում» ներառված չէր»,- արձանագրում է Մարկեդոնովը:

Նրա որակմամբ, վատ լուրեր կան հայ՝ «դեպի Արևմուտքի շրջադարձի» էնտուզիաստների համար, և դա, ըստ նրա, այն է, որ Միացյալ Նահանգները Երևանը չի դարձնի իր արտոնյալ գործընկերը՝ Բաքվի հետ հարաբերությունների հաշվին։

Մարկեդոնովի կարծիքով, դրա մասին է վկայում ոչ միայն Ադրբեջանի մայրաքաղաքում ստորագրված Խարտիան (ընդհանուր առմամբ շրջանակային փաստաթուղթ, որն ավելի շատ մտադրությունների մասին է, քան կոնկրետությունների), այլև Վենսի Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր այցելության մասին գրառման խորհրդավոր անհետացումը։

«Ինձ կհակադարձեն՝ բայց խաղաղությունը շատ մոտ է, և մոտ ապագայում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև լարվածություն չի լինի։ Դե, մենք դեռ պետք է ապրենք այդ հեռանկարը տեսնելու համար։ Խաղաղության պայմանագիրը դեռևս չի ստորագրվել, և Հայաստանի սահմանադրական նախաբանի դեմ պահանջները չեն հանվել։ Չնայած Իլհամ Ալիևն իր հյուրին ասել է, որ իր երկիրն արդեն ապրում է խաղաղության մեջ, որպես ՄԳԻՄՕ-ի շրջանավարտ և ասպիրանտ՝ նա լավ գիտակցում է, որ խաղաղությունը (որպես պետություն) ունի իր հեղինակները։

Եվ նա շատ ուրախ է հաստատել իր սեփական հեղինակային իրավունքը՝ ձգտելով ապահովել ցանկացած գործընկերոջ աջակցությունը՝ ինչպես Արևմուտքում, այնպես էլ՝ Արևելքում։ Իրականում անհնար էր չնկատել ոճական տարբերությունները պատվավոր ամերիկացի հյուրի ընդունելության արարողություններում Երևանում և Բաքվում։

Առաջինում մենք ականատես եղանք «Թբիլիսի-2005 թվականի մայիս» սցենարի ռիմեյքին (եթե ինչ-որ մեկը մոռացել է, այդ ժամանակ Վրաստան էր այցելել ԱՄՆ 43-րդ նախագահ Ջորջ Բուշ կրտսերը)։ Հիացմունք և հույսեր։ Բաքվում գերակշռեցին պրագմատիզմը և գործարար կողմնորոշմամբ բանակցային ձևաչափը»,- նման տեսակետ է ներկայացրել Մարկեդոնովը:

Նրա խոսքով, վատ լուրեր կան նաև ադրբեջանական ընդդիմության համար, որոնք հույս ունեին, որ փոխնախագահ Վենսը կբարձրացնի քաղբանտարկյալների ազատ արձակման հարցը, որոնց ընդդիմությունը և որոշ ամերիկացի կոնգրեսականներ անվանում են «խղճի բանտարկյալներ»: Սակայն, Մարկեդոնովի որակմամբ, աշխարհաքաղաքականությունը կուլ է տվել մարդու իրավունքները:

Ամփոփելով՝ Մարկեդոնովը մեջբերել է Ադրբեջանի մասին Զբիգնև Բժեզինսկու խոսքերը. «Ադրբեջանը կարելի է անվանել կենսական «խցան», որը վերահսկում է Կասպից ծովի և Կենտրոնական Ասիայի հարստությունները պարունակող շշի մուտքը։ Անկախ թուրքալեզու Ադրբեջանը, որի տարածքով անցնում են նավթատարները, ապա ձգվում են մինչև էթնիկապես կապված, հարազատ Թուրքիա, որը նրան քաղաքական օգնություն է տրամադրում, կխանգարի Ռուսաստանին հասնել տարածաշրջան մուտք գործելու մենաշնորհի և, այդպիսով, կզրկի նրան Կենտրոնական Ասիայի պետությունների քաղաքականության վրա ազդեցության իր հիմնական քաղաքական լծակից»»։