Անհրաժեշտ են պատժամիջոցներ Ադրբեջանի դեմ. կոնգրեսական Ջուդի Չու

Լաչինի միջանցքի շուրջ իրավիճակը «Ամերիկայի ձայնը» քննարկել է ԱՄՆ կոնգրեսական Ջուդի Չուիի և իրավապաշտպան կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հետ:

ԱՄՆ Կոնգրեսի հայկական հարցերով հանձնախումբը Լաչինի միջանցքի շրջափակման առաջին օրերին այս առիթով նամամով դիմեց ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենին: Շուրջ 30 կոնգրեսականների ստորագրությամբ նամակում կոչ է արվում «վարչակազմին օգտագործել իր ձեռքում եղած ողջ գործիքակազմը, ներառյալ Ադրբեջանի ֆինանսական աջակցության դադարեցումն ու պատժամիջոցների կիրառումը` Արցախի ժողովրդի անվտանգությունն ապահովելու համար, ինչպես այժմ, այնպես էլ ապագայում»:

Հայտարարության մեջ նշվում է նաև, որ «Ադրբեջանը որպես զենք կրկին օգտագործում է մարդկանց ՝ Արցախում ապրող հայերի կենսապայմաններն էլ ավելի վատթարացնելով: Եթե այս իրավիճակը շարունակվի, ապա մարդասիրական ճգնաժամը հավանական աղետալի հետևանքներով կդառնա ախուսափելի», նշել են ԱՄՆ կոնգրեսականները: «Մենք ասացինք, որ սա կրակի դադարեցման պայմանագրի ուղղակի խախտում է:

Անհրաժեշտ են պատժամիջոցներ Ադրբեջանի դեմ: Հաշվի առնելով այն փաստը, որ նրանք բացահայտ հարձակվել են Արցախի վրա՝ 907 բանաձևը չպետք է չեղարկվի, որով Ադրբեջանը օգնություն է ստանում ԱՄՆ-ից»,- «Ամերիկայի ձայն»-ի հետ զրույցում նշել է Հայկական հանձնախմբի անդամ, կոնգրեսական Ջուդի Չուն, ով ևս ստորագրել էր Բայդենին ուղղված նամակը: Կոնգրեսականը կարևորում է ԱՄՆ վարչակազմի արձագանքը Լաչինի միջանցքի շուրջ իրավիճակին՝ ընդգծելով՝ անհրաժեշտ են ավելի զորեղ միջոցներ Ադրբեջանի նկատմամբ, որոնց թվում կոնգրեսական Չուն նշում է Ադրբեջանի պաշտոնյաների դեմ պատժամիջոցների կիրառումն ու ԱՄՆ ռազմական օգնության դադարեցումը Բաքվին: «Մենք պետք է համոզված լինենք, որ Ադրբեջանն իրականում առերեսվում է հետևանքներին իր գործողությունների համար։ Սակայն առաջնայինն արցախցիներին սնունդ, դեղորայք եւ կարեւոր պարագաներ մատակարարելն է՝ նրանց կենսունակությունն ապահովելու համար։

Հետևանքները կլինեն շատ աղետալի, եթե նրանք չբացեն այդ միջանցքը»,- ասում է կոնգրեսականը: Genocide Watch կազմակերպության հետազոտական թիմի ղեկավար Նաթ Հիլը, «Ամերիկայի ձայն»-ի հետ զրույցում անդրադառնալով միջազգային արձագանքին, նշում է՝ այսօր նկատելի են ավելի շատ խոսքեր, քան գործողություններ: Հիշեցնենք, որ Genocide Watch-ը միացելր է մի շարք մարդասիրական կազմակերպությունների հայտարարությանը, ուր կոչ է արվում Ցեղասպանության կանխարգելման կոնվենցիայի բոլոր կողմերին ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի միջոցով կանխել «Հայոց ցեղասպանության հերթական էջը» և ապահովել մարդասիրական բոլոր միջազգային կազմակերպությունների անսահմանափակ մուտքը Լեռնային Ղարաբաղի տարածք:

Հիլը գտնում է, որ այսօր, երբ Ռուսաստանն ամբողջապես կլանված է Ուկրաինայում ընթացող զարգացումներով, ստեղծվել է հնարավորություն ԱՄՆ-ի ու այլ տերությունների համար հայ-ադրբեջանական գործընթացում ակտիվորեն ներգրավվելու համար. «Միացյալ Նահանգների համար այսօր լավ հնարավորություն է ստեղծվել այլ տերությունների ներգրավմամբ միջամտել և իրական միջնորդական դեր ստանձնել այստեղ: Իմ ընկալմամբ՝ այնտեղ էր դիտորդական առաքելությունը, որը վստահ չեմ, թե որտեղ է այս պահին, սակայն գտնում եմ, որ այնտեղ անհրաժեշտ է ինչ-որ այլ կոնտինգենտ՝ իրավիճակը վերահսկելու համար, քանի որ ռուսներն ակնհայտորեն ի վիճակի չեն այն կառավարել»,- պնդում է նա: Իր հերթին, Freedom House միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպության Եվրոպայի ու եվրասիական ծրագրերի տնօրեն Մարկ Բեհրենդտը դեմ է այս կապակցությամբ «ցեղասպանություն» եզրույթի կիրառմանը: Նրա կարծիքով այդ եզրույթի օգտագործումն այս առիթով վիճելի է, սադրիչ և հակասական:

«Կարծում եմ այժմ մենք չպետք է կենտրոնանանք տարբեր սահմանումների վրա, որոնք միայն հետաձգում են գործընթացը և շեղում ուշադրությունը հիմնական կարիքներից, որոնք են միջանցքի բացումը, մարդկանց երկկողմանի տեղափոխության ապահովումն ու ազատությունը»,- գտնում է Բեհրենդտը: Նա կարևորել է միջազգային հանրության ճնշումը Բաքվի նկատմամբ՝ միջանցքը վերաբացելու հարցում: Բաքուն ուղակի կամ անուղակի պատասխանատվություն և պարտավորություն ունի այս առումով գտնում է նա՝ հավելելով, որ ռուս խաղաղապահները ևս պատասխանատու են միջանցքը բաց պահելու համար։ Դրա համար են նրանք այնտեղ գտնվում, շեշտում է Freedom House-ի ներկայացուցիչը: