Генрих Мхитарян рекламирует «Adidas» на армянском (видео) Приобретем истребители у другой страны – Чавушоглу Сбивший насмерть 13-летнюю девочку водитель освобожден под залог Серж Саргсян завтра вернется в Армению Турция пригрозила начать военную операцию в Сирии, если не договорится с США о зоне безопасности Никол Пашинян уходит в отпуск Недалек тот день, когда прозвучит фраза «Дамы и господа генералы» - Пашинян Пресс-конференция адвокатов Роберта Кочаряна (прямой эфир) Отличие мерзавцев и порядочных людей Опубликованы предварительные данные выборов в Верховную раду Украины Севан идеально чист - Наири Саркисян (видео) Знаете, почему Никол никогда не произносит слово «нация»? Никол Пашинян принимает участие в церемонии вручения дипломов выпускникам военно-учебных заведений (видео) ВС Азербайджана произвели в направлении армянских позиций свыше 900 выстрелов В Шуши состоялось открытие Парка скульптур и фотовыставки «Небо Арцаха»
Последние новости
 Генрих Мхитарян рекламирует «Adidas» на армянском (видео) Генрих Мхитарян рекламирует «Adidas» на армянском (видео)  Приобретем истребители у другой страны – Чавушоглу Приобретем истребители у другой страны – Чавушоглу  Сбивший насмерть 13-летнюю девочку водитель освобожден под залог Сбивший насмерть 13-летнюю девочку водитель освобожден под залог  Серж Саргсян завтра вернется в Армению Серж Саргсян завтра вернется в Армению  Турция пригрозила начать военную операцию в Сирии, если не договорится с США о зоне безопасности Турция пригрозила начать военную операцию в Сирии, если не договорится с США о зоне безопасности  Никол Пашинян уходит в отпуск Никол Пашинян уходит в отпуск  Недалек тот день, когда прозвучит фраза «Дамы и господа генералы» - Пашинян Недалек тот день, когда прозвучит фраза «Дамы и господа генералы» - Пашинян  Пресс-конференция адвокатов Роберта Кочаряна (прямой эфир) Пресс-конференция адвокатов Роберта Кочаряна (прямой эфир)  Отличие мерзавцев и порядочных людей Отличие мерзавцев и порядочных людей  Опубликованы предварительные данные выборов в Верховную раду Украины Опубликованы предварительные данные выборов в Верховную раду Украины  Севан идеально чист - Наири Саркисян (видео) Севан идеально чист - Наири Саркисян (видео)  Знаете, почему Никол никогда не произносит слово «нация»? Знаете, почему Никол никогда не произносит слово «нация»?  Никол Пашинян принимает участие в церемонии вручения дипломов выпускникам военно-учебных заведений (видео) Никол Пашинян принимает участие в церемонии вручения дипломов выпускникам военно-учебных заведений (видео)  ВС Азербайджана произвели в направлении армянских позиций свыше 900 выстрелов ВС Азербайджана произвели в направлении армянских позиций свыше 900 выстрелов  В Шуши состоялось открытие Парка скульптур и фотовыставки «Небо Арцаха» В Шуши состоялось открытие Парка скульптур и фотовыставки «Небо Арцаха»  Армен Саркисян находится с рабочим визитом в Лорийской области Армен Саркисян находится с рабочим визитом в Лорийской области  Пресс-конференция Айка Алумяна (прямой эфир) Пресс-конференция Айка Алумяна (прямой эфир)  В медицинском центре «Арабкир» умерла 14-летняя девочка В медицинском центре «Арабкир» умерла 14-летняя девочка  Судья Давид Григорян прибыл в Высший судебный совет Армении Судья Давид Григорян прибыл в Высший судебный совет Армении  Пашинян пытается запугать судью Григоряна, но уже поздно: поезд ушел Пашинян пытается запугать судью Григоряна, но уже поздно: поезд ушел  Прокуратура преднамеренно затягивает заседание – Роберт Кочарян (видео) Прокуратура преднамеренно затягивает заседание – Роберт Кочарян (видео)  Рассмотрение апелляции по решению об аресте имущества Роберта Кочаряна (видео) Рассмотрение апелляции по решению об аресте имущества Роберта Кочаряна (видео)  Посольство Армении представило подробности об эвакуированных пассажирах рейса Москва-Ереван Посольство Армении представило подробности об эвакуированных пассажирах рейса Москва-Ереван  «Танкисту» Николу не дают покоя лавры маршала Бабаджаняна «Танкисту» Николу не дают покоя лавры маршала Бабаджаняна  В Шереметьево эвакуировали пассажиров рейса Москва-Ереван: есть пострадавшиe В Шереметьево эвакуировали пассажиров рейса Москва-Ереван: есть пострадавшиe  Несколько «почему» в рамках «битвы» в Иджеване Несколько «почему» в рамках «битвы» в Иджеване  Кто будет кандидатом от АРФД на президентских выборах в Арцахе? Кто будет кандидатом от АРФД на президентских выборах в Арцахе?  Грайр Товмасян быстро понял, что "ситуация изменилась" Грайр Товмасян быстро понял, что "ситуация изменилась"


Վեր կացեք ու աշխատեք

Վեր կացեք ու աշխատեք

Այս թեմայով

«Վեր կացեք եւ քայլեք»,- հորդորում է վարչապետը ժողովրդին։ «Քայլել» բառն արդեն ուղիղ իմաստը չունի, ինչպես մեկ տարի առաջ՝ թավշյա հեղափոխության օրերին, երբ յուրաքանչյուրից պահանջվում էր ընդամենը քայլել՝ բառի բուն իմաստով։ Մեկ տարի անց քայլելն արդեն նոր իմաստ է ձեռք բերել՝ աշխատել։ Վարչապետն անգամ աշխատանքի գործակալության գործառույթ է կատարում՝ հուշելով, թե որտեղ ինչ թափուր աշխատատեղ կա, ինչ մասնագիտությունների պահանջարկ կա շուկայում եւ այլն։ Նրանց, որ համաձայն չեն շահագործվել ստրկական պայմաններով, վարչապետը հորդորում է սեփական նախաձեռնություններով հանդես գալ։ Ի՞նչն է խանգարում, չէ՞ որ մոնոպոլիան, օլիգարխիան, կոռուպցիան արդեն անցյալում են։ Վարչապետը, իհարկե, չի զգուշացնում, որ ինչ-որ բիզնես սկսել նշանակում է պետության հետ հարաբերության մեջ մտնել, ընկել բյուրոկրատական քաշքշուկի մեջ, խճճվել անասելի մեծ քանակությամբ ավելորդ թղթաբանության մեջ։ Ի՞նչ եք կարծում, վարչապետի հորդորով սեփական գործը սկսած մարդը քանի՞ քայլից կհասկանա, որ պետք էր հետեւել վարչապետի մյուս, ոչ պակաս հայտնի՝ «հանգիստ նստի տեղդ» հորդորին։ 

«Վեր կացեք եւ քայլեք»,- հորդորում է վարչապետը ժողովրդին։ «Քայլել» բառն արդեն ուղիղ իմաստը չունի, ինչպես մեկ տարի առաջ՝ թավշյա հեղափոխության օրերին, երբ յուրաքանչյուրից պահանջվում էր ընդամենը քայլել՝ բառի բուն իմաստով։ Մեկ տարի անց քայլելն արդեն նոր իմաստ է ձեռք բերել՝ աշխատել։ Վարչապետն անգամ աշխատանքի գործակալության գործառույթ է կատարում՝ հուշելով, թե որտեղ ինչ թափուր աշխատատեղ կա, ինչ մասնագիտությունների պահանջարկ կա շուկայում եւ այլն։ Նրանց, որ համաձայն չեն շահագործվել ստրկական պայմաններով, վարչապետը հորդորում է սեփական նախաձեռնություններով հանդես գալ։ Ի՞նչն է խանգարում, չէ՞ որ մոնոպոլիան, օլիգարխիան, կոռուպցիան արդեն անցյալում են։ Վարչապետը, իհարկե, չի զգուշացնում, որ ինչ-որ բիզնես սկսել նշանակում է պետության հետ հարաբերության մեջ մտնել, ընկել բյուրոկրատական քաշքշուկի մեջ, խճճվել անասելի մեծ քանակությամբ ավելորդ թղթաբանության մեջ։ Ի՞նչ եք կարծում, վարչապետի հորդորով սեփական գործը սկսած մարդը քանի՞ քայլից կհասկանա, որ պետք էր հետեւել վարչապետի մյուս, ոչ պակաս հայտնի՝ «հանգիստ նստի տեղդ» հորդորին։ 

Օրինակ, ես պետության հետ առնչվելիս պատկերացնում եմ, որ մարդ չեմ, այլ համակարգչային խաղի հերոս՝ ասենք, Մարիոն, որը վերջին լեւլին հասնելու համար ստիպված է վազվզել մեկ աջ, մեկ ձախ, թռչկոտել ինչ-որ կաբինետների կողքով, ինչ- որ դիմումներ գրել, ինչ-որ քաղվածքներ, տեղեկանքներ ու երաշխավորագրեր վերցնել, գտնել արարածների, որ կհավաստեն դրանց տակ դրված ստորագրություններն իրենց ստորագրությամբ, ապա՝ ուրիշ արարածների, որ կվավերացնեն սրանց ստորագրությունները կապույտ կնիքով, տանել-բերել փաստաթղթեր՝ բնօրինակով ու պատճենահանված, նաեւ լուսապատճենը՝ էլեկտրոնային փոստով, այդ ամենը՝ նաեւ էլեկտրոնային կրիչով, անձնագիր ու սոցիալական քարտ, գրանցման, բնակության ու էլեկտրոնային հասցեներ, տան եւ բջջային հեռախոսահամարներ, ստացականը չկորցնել, գտնել այն աշխատակցին, որ պիտի ստորագրի անցաթուղթը, որը աշխատավարձ է ստանում այդ անցաթուղթը ստորագրելու համար, այլապես ոստիկանը քեզ չի վերադարձնի անձնագիրդ, իսկ ո՞վ ես դու առանց անձնագրի, ոչ ոք չի հավատա, որ դու Մարիոն ես․․․
 
Այս ամենը շատ նման է կպչուն վիճակների նեւրոզին բնորոշ գործողություններին։ Բյուրոկրատիան նեւրոզ է։ Ամեն ինչի մեջ իմաստներ փնտրող մեր ուղեղը, բյուրոկրատական քաշքշուկի մեջ ընկնելով, ի վերջո բավականին տրամաբանական հարցադրում է անում․ «Կարո՞ղ ա կաշառք են ուզում սրանք»։ Մեզ իսկույն հավաստիացնում են, որ հեղափոխությունից հետո կաշառքն իսպառ վերացված է։ Բայց մենք հասկանում ենք, որ դա ժամանակավոր է, եւ կարճ ժամանակ անց կաշառակերությունը դարձյալ ծաղկելու է, որովհետեւ կաշառքը այդ բյուրոկրատական, նեւրոտիկ ծեսերը չեղարկող հրաշագործ հնարքն է, քաշքշուկի մեջ խեղդվող մարդու փրկօղակը՝ այն միակ դեղամիջոցը, որ ունակ է բյուրոկրատին սթափեցնել, ընդհատել նրա զառանցանքը։

 

Հասկանալի է, որ չի կարող լինել պետություն՝ բոլորովին առանց բյուրոկրատիայի, բայց համակարգի նվազ կամ առավել բյուրոկրատական լինելը կարող է կախված լինել երկրում ժողովրդավարության վիճակից։ Պետության նպատակը մեզ միայն կառավարելը չէ, այլեւ ճնշելը, հնազանդեցնելը, որոշ դեպքերում՝ նվաստացնելը։ Ավտորիտար համակարգերում հսկող եւ պատժող գործառույթներն առավել վառ են արտահայտված։ Ինչ-որ առումով ներկայիս բյուրոկրատիան նախկին ռեժիմի ատավիզմն է։ Այն արժեքային հակասության մեջ է «լայվ մտնող» ու փողոցում մարդկանց հետ սելֆիներ անող վարչապետի կերպարի հետ՝ սովորական մարդու, մեզնից մեկի, որ նույնիսկ լվացքի մեքենայի վարկը դեռ չի փակել։

Նախարարությունների օպտիմալացման գործընթացը մի քայլ էր նախկին ռեժիմից ժառանգություն մնացած բյուրոկրատական ապարատի հետ ինչ-որ կերպ վարվելու, եւ շատ խորհրդանշական էր, որ գործընթացը մեկնարկեց հենց մշակույթի նախարարությունից․ մշակույթի գործիչների ու բյուրոկրատների միջեւ թշնամանքը համարյա դասակարգային է։ Բայց, վերաձեւակերպելով վարչապետի խոսքը, կարելի է նույն պնդումն անել բոլոր նախարարությունների մասին․ ի՞նչ կփոխվի, եթե կես տարի չգործի, ասենք, գյուղատնտեսության նախարարությունը։ Կամ՝ արդարդատության նախարարությունը, էն մեկը, էն մյուսը։ Եկեք փորձենք, կարող է պարզվել, որ ոչինչ էլ չի փոխվի, եթե հարյուրավոր աշխատակիցներ ունեցող այդ հաստատությունների թողնենք տասը հոգանոց վարչություններ։ Պետական կառավարման ապարատի ներկայացուցիչները որեւէ նյութական կամ հոգեւոր բարիք չեն ստեղծում, որեւէ արտադրանք չեն տալիս, բացի տոննաներով մակուլատուրայից, իհարկե։ Դա վերաբերում է ինչպես անհամար ու անիմաստ ՊՈԱԿ-ների «փորձագետներին», որ շարունակում են ստեղծվել պետության միջոցներով, այնպես էլ նախարարներին, պատգամավորներին, վարչապետին ու նախագահին։

Ի դեպ, մեկ շնչին հասնող պատգամավորների թվով Հայաստանն առաջատարներից է եվրոպական երկրների շարքում։ Այդ մարդիկ միջին աշխատավարձը տասն անգամ գերազանցող աշխատավարձ են ստանում մեր կյանքի տարբեր ոլորտները կազմակերպելու համար։ Ինչո՞ւ չենք պահանջում, որ դա անեն ավելի արդյունավետ՝ կրճատելով պետական ապարատը, բյուրոկրատական քաշքշուկն ու ճառերը։ Ինչո՞ւ չենք ասում՝ դադարեք մեզ ծույլ ու անբան անվանել ու նվաստացնել, վեր կացեք ու․․․աշխատեք, քանի թողնում ենք։

Հեղինակ՝ գրող, բանաստեղծ Արփի ՈՍԿԱՆՅԱՆ
«Մշակութային Հրապարակ» ամսաթերթ

 

Следуйте за нами Telegram-ում



The site was prepared by the Eargir IT Company