Սերժ Սարգսյանը խախտել է լռությունը. Տեսանյութ Կոնչիտա Վուրստը տղամարդու կերպարով նոր տեսահոլովակ է թողարկել «Նա շատ վատ վիճակում է». Ցիմբալյուկ Կասկածվում է 13-ամյա աղջկան ինտիմ լուսանկարներ ուղարկելու մեջ Վալերի Մելաձեն համերգի ժամանակ իրականացրել է հայ պատանու երազանքը (տեսանյութ) «Մենք ռիսկային գոտի ենք». ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարար Ավստրալիայի վարչապետ. «Էրդողանի արածը հանդգնություն է, նա պետք է հետ վերցնի իր խոսքերը» Դատարանի քայլերը շարունակում են մնալ անքննելի ու անհասկանալի Ցանկանում են Ծառուկյանից խլել Կոտայքը, տուգանքների համաներում կլինի. օրվա ուշագրավ լուրերը.Տեսանյութ Նախագահ Սարգսյանը և տիկին Նունե Սարգսյանը ներկա են գտնվել հայտնի թավջութակահար Նարեկ Հախնազարյանի համերգին ԱՄՆ Ալաբամա նահանգը ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը Ինչպե՞ս են ընդմիջում անում նախագահականում Էրդողանը նորից խոսել է մահապատիժը վերականգնելու մասին «Հայաստանի Հանրապետության հետ ոչ ոք սպառնալիքների լեզվով չպետք է խոսի». Էրիկ Գրիգորյան Առեղծվածային դեպք Շիրակի մարզում. «Հայինկասացիա»-ի պահոցից հափշտակել են խոշոր չափի գումար
ԼՐԱՀՈՍ
Սերժ Սարգսյան Սերժ Սարգսյանը խախտել է լռությունը. Տեսանյութ Կոնչիտա Կոնչիտա Վուրստը տղամարդու կերպարով նոր տեսահոլովակ է թողարկել Արմեն Ջիգարխանյան «Նա շատ վատ վիճակում է». Ցիմբալյուկ Լուսանկարներ, Դիսնեյ Կասկածվում է 13-ամյա աղջկան ինտիմ լուսանկարներ ուղարկելու մեջ Վալերի Մելաձե Վալերի Մելաձեն համերգի ժամանակ իրականացրել է հայ պատանու երազանքը (տեսանյութ) ՀՀ տնտեսական զարգացումների և ներդրումների նախարարություն «Մենք ռիսկային գոտի ենք». ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարար Ավստրիա, Էրդողան, Թուրքիա Ավստրալիայի վարչապետ. «Էրդողանի արածը հանդգնություն է, նա պետք է հետ վերցնի իր խոսքերը» Վահե Եփրիկյան Դատարանի քայլերը շարունակում են մնալ անքննելի ու անհասկանալի հդֆ Ցանկանում են Ծառուկյանից խլել Կոտայքը, տուգանքների համաներում կլինի. օրվա ուշագրավ լուրերը.Տեսանյութ Արմեն Սարգսյան Նախագահ Սարգսյանը և տիկին Նունե Սարգսյանը ներկա են գտնվել հայտնի թավջութակահար Նարեկ Հախնազարյանի համերգին Ցեղասպանություն, ԱՄՆ ԱՄՆ Ալաբամա նահանգը ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը Նախագահական, ընդմիջում Ինչպե՞ս են ընդմիջում անում նախագահականում Էրդողան, Թուրքիա, մահապատիժ Էրդողանը նորից խոսել է մահապատիժը վերականգնելու մասին Էրիկ Գրիգորյան, Ամուլսար «Հայաստանի Հանրապետության հետ ոչ ոք սպառնալիքների լեզվով չպետք է խոսի». Էրիկ Գրիգորյան Հայինկասացիա, գողություն Առեղծվածային դեպք Շիրակի մարզում. «Հայինկասացիա»-ի պահոցից հափշտակել են խոշոր չափի գումար ոստիկանություն Պարկը բացելուց հետո պարզվել է, որ 9.700.000 ՀՀ դրամին համարժեք 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարը հափշտակվել է. ՔԿ Քաջարան, գողություն Քաջարանում կատարված բնակարանային գողությունը բացահայտվել է Պակիստան Պակիստանում վեց զինվորական է զոհվել հսկիչ անցակետի վրա զինյալների հարձակման հետևանքով Ամերիաբանկ Visa PaySticker-ի առավելությունները Ղազախստան, Աստանա, Նազարբաև Ղազախստանի խորհրդարանը հավանություն տվեց Աստանան Նուրսուլթան վերանվանելուն Լուսինե Բադալյան Թող ների ինձ Աստված, բայց ես խոնարհվում եմ թուրք ժողովրդի առջև․ Լուսինե Բադալյան. տեսանյութ Ավշար, ցույց «Տնօրենը մեկ ժամվա մեջ հասցրել է և՛ երեխաներին, և՛ ուսուցիչներին իր դեմ տրամադրել». Տեսանյութ Մարչելո Դե Վիտո, Հռոմ Հռոմի քաղաքային խորհրդի ղեկավարին ձերբակալել են կոռուպցիայի մեղադրանքով ԿԳ նախարար Գեղարքունիքում կա դպրոց, որն ունի 1 աշակերտ, ում վրա ծախսում ենք 19 մլն դրամ. ԿԳ նախարար Թեհրան Թեհրանում վայրէջքի պահին ինքնաթիռը բռնկվել է Անդրանիկ Թևանյան Հակասությունների միասնություն աաա Նաիրա Զոհրաբյանը Ռեյխստագի պատմական շենքում՝ լուսանկար Դեբեդ Դեբեդ գետից դուրս է բերվել 17-ամյա աղջկա դի դա Լավ լուր տաքսու վարորդների համար, Ծառուկյանը մի քանի օրով կլքի Հայաստանը. մամուլն այսօր. Տեսանյութ Բորիս Մուրազ Բորիս Մուրազիի կողմից չեղած բանից աղմուկ սարքելը, համոզված ենք, որոշակի նպատակներ է հետապնդում. Ոստիկանության պարզաբանումը Բորիս Մուրազ Ինչու է Օսիպյանը սպառնում Բորիս Մուրազին. տեսանյութ սդգ Մայրաքաղաքը երկու մարդ են կառավարում՝ Արտաչոկը և Իվան երեխա Մոսկվայի բնակարաններից մեկում հայ երեխա է մահացել Պուտին Պուտինը մեկնաբանել է Նազարբաևի հրաժարականը՝ շնորհակալություն հայտնելով համատեղ աշխատանքի համար. տեսանյութ Ինդոնեզիա Ինդոնեզիայում հեղեղումներից ու սողանքներից զոհվածների թիվը հասել է 107-ի Թուրքիա Երկրաշարժ Թուրքիայում Լիդիան Լիդիան. Կառավարության գործողությունները և անգործությունը Լիդիանի ներդրումային ծրագրի դեմ թիրախավորված արշավի մաս են աաա Ծերուկն անտանելի է դառնում ՄԱԿ-ի զեկույց Հայաստանը տարածաշրջանի ամենադժբախտ երկիրն է. ՄԱԿ-ի զեկույց Իրինա Իրինա Շեյքն ընկերուհուն շնորհավորել է մերկ լուսանկարով աաա Նոր Զելանդիայում ահաբեկչություն կատարած անձը մի քանի անգամ եղել է Թուրքիայում աաա Փաշինյանը և Մեդվեդևը հեռախոսազրույց են ունեցել 123 Գործ արեք, քաղաքը արդեն քարուքանդ է լինում, իսկ դուք թիթեռ եք նկարում. Դավթաշեն վարչական շրջանի նախկին ղեկավար աաա Հայաստանը 13 կետով բարելավել է դիրքերը աշխարհի ամենաերջանիկ երկրների ցանկում Կարեն Ղազարյան ԱԳՆ խոսնակը՝ գերեվարված Կարեն Ղազարյանի վերադարձի մասին Երևանում Երևանում գիշերային ցրտահարություններ են սպասվում ֆդ Արժե, որ Փաշինյանը հիշի Քարտերի խոսքը` Բրեժնևին` ինչով են իրարից տարբերվում ԱՄՆ-ի ու ԽՍՀՄ-ի կարգերը աաա Նազարբաևի դուստրը դարձել է Ղազախստանի խորհրդարանի նախագահ (տեսանյութ) 125 «Ոստիկանապետ Օսիպյանը սպառնում է ինձ և ընտանիքիս». Բորիս Մուրազի Իրինա Քոչարյան Իրինա Քոչարյան. «Հիմարությունն ավելի թշնամի է բարությանը, քան չարությունը» Ալիև Չենք կարող ընդունել ՀՀ-ի առաջարկած ձևաչափի փոփոխումը. Ալիև ՀՀ ԱԳՆ Ադրբեջանի կողմից առանց ծանուցման լայնամասշտաբ զորավարժությունների անցկացումը միջազգային պարտավորությունների խախտում է. ՀՀ ԱԳՆ Նազարբաև Նազարբաևը հրաժարականից առաջ որոշումը քննարկել է Պուտինի հետ զինծառայող Փետրվարին հակառակորդի կրակոցից հայկական բանակի զինծառայող է վիրավորվել աա Բակո Սահակյանը հանդիպել է ՀՀ ԳՇ պետ Արտակ Դավթյանի հետ Կարեն Քոչարյան «Տղաներ և աղջիկներ, եթե դուք, իրոք, այդպես եք մտածում, ապա գնացեք կա՛մ տաքսի քշեք, կա՛մ վարսավիր աշխատեք, կա՛մ էլ…» աա ԱԳՆ խոսնակ Աննա Նաղդալյանի ճեպազրույցը` ուղիղ Փաշինյան Որո՞նք են այն երեք սենյակները, որոնց մասին իր ասուլիսում ակնարկում էր Փաշինյանը


15 Մարտ 2019 թ․ 11:27

էլիտաների կոնֆլիկտը Հայաստանում․ մաս II

Սկիզբը՝ այստեղ

Էլիտաների ենթամշակույթը

Էլիտաների ենթամշակույթը

Սկսած 1995 թվականից՝ Հայաստանի ներքաղաքական դիսկուրսի հիմնական խնդիրը եղել է օրինական իշխանություն ձևավորելու հարցը՝ ընտրակեղծիքների խնդիրը, այսինքն՝ կա հանրային պատկերացում, որ Հայաստանի հիմնական խնդիրն օրինական իշխանություն ձևավորելն է։ Դժվար է չհամաձայնել այդ տեսակետի հետ։ Բնականաբար, այն, ինչ կարող է անել լիգիտիմ և օրինական իշխանությունը, չի կարող իրեն թույլ տալ ոչ լեգիտիմ համարվող իշխանությունը։ Սակայն ամեն ինչ չէ միանշանակ։

Այս պնդումն ունի երկու հարթություն․

ա/ օրինական իշխանության որոշումները հանրությունը չի կարող չընդունել, որովհետև ինքն է ձևավորել իշխանությունը,

բ/ լեգիտիմ իշխանությունը կարող է իրեն թույլ տալ ընդունել այնպիսի որոշումներ, որոնք հանրության համար կարող են լինել ցավոտ և անգամ անընդունելի։

Դա մենք տեսնում ենք ժամանակակից Հայաստանում, երբ նոր իշխանությունը փորձում է իրականացնել այնպիսի քայլեր, որոնք նախկինները չէին կարող իրենց թույլ տալ՝ զանգվածային կրճատումներ, որոշ պատմամշակութային շինությունների ավերում և այլն։

Պարզ է, որ լեգիտիմ իշխանությունը կարող է իրականացնել հանրության համար ցավոտ ռեֆորմներ՝ օգտագործելով իր լեգիտիմության ռեսուրսը։ Սակայն մեզ այլ խնդիր է հետաքրքրում՝ արդյոք հանրության կողմից արդար կերպով ընտրված իշխանությունն, այնուամենայնիվ, մի՞շտ է գործում ի շահ հանրության։

Ընտրական նուրբ հնարքների, հանրային կարծիքի մանիպուլյացիաների ու հատկապես նորագույն IT տեխնոլոգիաների միջոցով, երբ օգտագործում են անձնական տվյալները, թույլ են տալիս կառավարել հանրային կարծիքը։ Կարևոր է հասկանալ, որ արդար և թափանցիկ ընտրությունների առկայությունը դեռ չի նշանակում, որ իշխանության եկած էլիտան ցանկանալու է կամ առհասարակ ունակ է ծառայել հանրային շահին։

Ամերիկացի մշակութաբան, սոցիոլոգ, հրապարակախոս Չարլզ Ռայթ Միլզի (1916-1962) «Իշխող էլիտան» աշխատությունը ժամանակին էլիտաների մասին տեսությունների վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել։

Հետպատերազմյան Ամերիկայի վիճակի մասին խոսելիս, որը քաղաքական ու սոցիալական փոփոխությունների փուլ էր մտել, գրում էր․ ««Մեծ փոփոխությունները» կախված չեն զանգվածների կարծիքից, բայց ազդում են յուրաքանչյուր անձի պահվածքի և աշխարհայացքի վրա։ Այդ փոփոխությունները բոլոր կողմերից ճնշում են հասարակ մարդուն։ Ժամանակակից հասարակության կառուցվածքն այնպիսին է, որ փոփոխությունները մարդկանց պարտադրում են ծառայել այլոց մտահղացումներին։ Ահա այդ պատճառով է, որ նման ժամանակահատվածում, երբ նրանք զրկված լինելով իրավիճակի վրա ազդելուց՝ զրկվում են իրենց կյաքն ըստ իրենց մտահղացումների կառուցելուց»։

Ըստ Միլզի՝ Ամերիկայի ճակատագիրը գտնվում է երեք ինստիտուտների ձեռքում՝ տնտեսական, քաղաքական ու ռազմական։ Ըստ նրա՝ ազդեցիկ մարդիկ են համարվում նրանք, ովքեր կարողանում են որոշումներ ընդունել անգամ այն ժամանակ, երբ հանրության ճնշող մեծամասնությունը դրան դեմ է։ Էլիտան, ըստ Միլզի, գնալով ավելի շատ է իրեն զգում որպես առանձին սոցիալական շերտ, և նրա անդամները միմյանց նկատմամբ բոլորովին այլ վարվելակերպ են դրսևորում, քան մյուսների հանդեպ․ միմյանց լավ են հասկանում, միմյանց հետ ամուսնական կապեր կնքում, և եթե միմյանցից տարբերվող կերպով են մտածում, այնուամենայնիվ, գործում են միանման»։

Նմանատիպ պրոցեսներ կային Սերժ Սարգսյանի ժամանակաշրջանում, երբ միջկլանային ամուսնությունների, սանիկ-քավոր հարաբերությունների միջոցով ամրացնում էին փոխադարձ կապերը, պետական պաշտոնների էին տեղավորում իրենց սերունդներին, ինչը նաև որոշակի ենթամշակույթ էր ձևավորում։ Այդ ամենը ոչ միայն Հայաստանին է բնորոշ եղել։

2018-ին Հայաստանի իշխող էլիտան, ըստ էության, ամբողջովին փոփոխվեց, և համապատասխան ենթամշակույթ դեռևս չի ձևավորվել, իսկ կառավարման համար անհրաժեշտ մասնագիտական կարողությունների մասին խոսելը խիստ վաղ է, սակայն ժամանակի ընթացքում դա կարող է տեղի ունենալ, և իշխող էլիտայի շահերը հանրային շահերի հանդեպ կարող են դառնալ դոմինանտ։ Դա տեղի է ունեցել 1988-ից հետո և տեղի կունենա 2018-ից հետո, ինչը բնական է, սակայն որքանով պետական շահը կփոխկապակցվի իշխող էլիտայի շահին և կդառնա քաղաքական դիսկուրսի առանցք, ամենակարևոր հարցն է։

Հանրության մասնակցությունը կառավարման գործընթացին

Ֆրանսիացի սոցիոլոգներ Պ․ Բիրնբաումը և Ժ․Շվարցենբերգը իրենց հետազոտությունների արդյունքում հանգել են հետևյալ եզրակացություններին․

  • քանի որ ողջ հասարակությունը չի կարող մասնակցել կենսական խնդիրների վերաբերյալ որոշումներ կայացնելու գործընթացին, նման որոշումներն ընդունվում են շատ նեղ մի շերտի կողմից,
  • սոցիալական և տնտեսական անհավասարությունը պահպանվում է նաև ժողովրդավարական կարգերի ժամանակ, և միշտ չէ, որ քաղաքացիները ձգտում են մասնակցել կառավարման գործընթացին,
  • իշխող էլիտայի որակը և վարվելակերպը փոխկապակցված են տվյալ հասարակության տնտեսական, մշակութաբանական, քաղաքացիական գիտակցության մակարդակին, ինչից էլ կախված է, թե որքանով տվյալ հասարակությունը կկարողանա վերահսկել կառավարության գործողությունները։

Սրանք այն հարցերն են, որոնք կենսական են Հայաստանի համար՝ հաշվի առնելով զանգվածային բողոքների հետևանքով իշխանության փոփոխությունը և նույն զանգվածների ինտելեկտուալ ու կազմակերպական կարողությունը՝ գործող իշխանությունից պահանջելու տրված խոստումների իրականացումը։

Գերմանացի սոցիոլոգ Ռոբերտ Միխելսն իր «Քաղաքական կուսակցությունները» աշխատությունում պնդում էր, որ ցանկացած սոցիալական կառույց ենթարկվում է օլիգարխիկ կառավարման։ Էլիտաների իշխանությունը կախված է կազմակերպվածությունից, իսկ հասարակության կազմակերպվածությունը պահանջում է էլիտար ղեկավարություն, և նման էլիտա կազմավորվում է։

Ըստ Միխելսի՝ ժողովրդավարությունը, խիստ ձևակերպման դեպքում, անհնարին է, և լավագույն դեպքում կարող ենք ունենալ մրցակից էլիտաների համակարգ։

(շարունակելի)

Ստեփան Դանիելյան

Աղբյուրը՝ politeconomy.org


Հետևե՛ք մեզ Telegram-ում


The site was prepared by the Eargir IT Company