.
«Պետք է շատ հստակ հասկանալ, որ Հայաստանը պետություն է, ոչ թե ստարտափ». Շահնազարյան. տեսանյութ Արարատ-Արմենիա-ն հաղթեց Դյուդելանժին «ՍԱՍ»-ի Արտակը հարցաքննվել է Ռուսաստանում անհետացումից մի քանի օր անց անտառում անվնաս հայտնաբերել են 5-ամյա աղջկան Երեւանում «Օպել»-ն ամբողջությամբ այրվել է Նյարդավիրաբույժները հրաժարվում են հետազոտել «Երևան–Կենտրոն» ՔԿՀ–ում պահվող կալանավորին. նոր հրահա՞նգ է իջեցվել Ահազանգ է ստացվել, որ 45-ամյա կինը ինքնավնասել է ձեռքերը և սպառնում է շարունակել ինքնավնասումը ՍԴ հայտարարությունը Ռոբերտ Քոչարյանի դիմումի հիման վրա Վենետիկի Ի՞նչ եղանակ է սպասվում հանրապետությունում առաջիկա օրերին Տնտեսագիտականի ուսանողները ստորագրահավաք են սկսել՝ ի աջակցություն Ռուբեն Հայրապետյանի Արա, դե վեր կաց էլի, ամոթ ա. ՀՀԿ տատին՝ Գասպարիին. Տեսանյութ Ցիանիդից շատ ավելի կործանարար ու թունավոր բան կա` ներքին ատելությունն ու թշնամանքը Ի՞նչ է արել Արցախն իրենց, ինչի՞ այդքան չեն սիրում Արցախը Ամուլսարը եւ Արցախը կարող է համեմատել միայն տգետ, հիվանդ մարդը կամ դավաճանը. Դավիթ Բաբայան Ես չեմ խոսք տվել, որ այսուհետ բոլոր հարցերը որոշելու է ժողովուրդը. գնացե՛ք, ձեր ասածների տակից դո՛ւրս եկեք
ԼՐԱՀՈՍ
 «Պետք է շատ հստակ հասկանալ, որ Հայաստանը պետություն է, ոչ թե ստարտափ». Շահնազարյան. տեսանյութ «Պետք է շատ հստակ հասկանալ, որ Հայաստանը պետություն է, ոչ թե ստարտափ». Շահնազարյան. տեսանյութ  Արարատ-Արմենիա-ն հաղթեց Դյուդելանժին Արարատ-Արմենիա-ն հաղթեց Դյուդելանժին  «ՍԱՍ»-ի Արտակը հարցաքննվել է «ՍԱՍ»-ի Արտակը հարցաքննվել է  Ռուսաստանում անհետացումից մի քանի օր անց անտառում անվնաս հայտնաբերել են 5-ամյա աղջկան Ռուսաստանում անհետացումից մի քանի օր անց անտառում անվնաս հայտնաբերել են 5-ամյա աղջկան  Երեւանում «Օպել»-ն ամբողջությամբ այրվել է Երեւանում «Օպել»-ն ամբողջությամբ այրվել է  Նյարդավիրաբույժները հրաժարվում են հետազոտել «Երևան–Կենտրոն» ՔԿՀ–ում պահվող կալանավորին. նոր հրահա՞նգ է իջեցվել Նյարդավիրաբույժները հրաժարվում են հետազոտել «Երևան–Կենտրոն» ՔԿՀ–ում պահվող կալանավորին. նոր հրահա՞նգ է իջեցվել  Ահազանգ է ստացվել, որ 45-ամյա կինը ինքնավնասել է ձեռքերը և սպառնում է շարունակել ինքնավնասումը Ահազանգ է ստացվել, որ 45-ամյա կինը ինքնավնասել է ձեռքերը և սպառնում է շարունակել ինքնավնասումը  ՍԴ հայտարարությունը Ռոբերտ Քոչարյանի դիմումի հիման վրա Վենետիկի ՍԴ հայտարարությունը Ռոբերտ Քոչարյանի դիմումի հիման վրա Վենետիկի  Ի՞նչ եղանակ է սպասվում հանրապետությունում առաջիկա օրերին Ի՞նչ եղանակ է սպասվում հանրապետությունում առաջիկա օրերին  Տնտեսագիտականի ուսանողները ստորագրահավաք են սկսել՝ ի աջակցություն Ռուբեն Հայրապետյանի Տնտեսագիտականի ուսանողները ստորագրահավաք են սկսել՝ ի աջակցություն Ռուբեն Հայրապետյանի  Արա, դե վեր կաց էլի, ամոթ ա. ՀՀԿ տատին՝ Գասպարիին. Տեսանյութ Արա, դե վեր կաց էլի, ամոթ ա. ՀՀԿ տատին՝ Գասպարիին. Տեսանյութ  Ցիանիդից շատ ավելի կործանարար ու թունավոր բան կա` ներքին ատելությունն ու թշնամանքը Ցիանիդից շատ ավելի կործանարար ու թունավոր բան կա` ներքին ատելությունն ու թշնամանքը  Ի՞նչ է արել Արցախն իրենց, ինչի՞ այդքան չեն սիրում Արցախը Ի՞նչ է արել Արցախն իրենց, ինչի՞ այդքան չեն սիրում Արցախը  Ամուլսարը եւ Արցախը կարող է համեմատել միայն տգետ, հիվանդ մարդը կամ դավաճանը. Դավիթ Բաբայան Ամուլսարը եւ Արցախը կարող է համեմատել միայն տգետ, հիվանդ մարդը կամ դավաճանը. Դավիթ Բաբայան  Ես չեմ խոսք տվել, որ այսուհետ բոլոր հարցերը որոշելու է ժողովուրդը. գնացե՛ք, ձեր ասածների տակից դո՛ւրս եկեք Ես չեմ խոսք տվել, որ այսուհետ բոլոր հարցերը որոշելու է ժողովուրդը. գնացե՛ք, ձեր ասածների տակից դո՛ւրս եկեք  ԱՄՆ քաղաքական ղեկավարության հետ հանդիպումը Հայաստանի ղեկավարության օրակարգում է. ՀՀ ԱԳՆ ԱՄՆ քաղաքական ղեկավարության հետ հանդիպումը Հայաստանի ղեկավարության օրակարգում է. ՀՀ ԱԳՆ  Բշտիկներ եւ ճարպային փայլ. Քիմ Քարդաշյանը հանրությանն է ներկայացել առանց դիմահարդարման. Լուսանկարներ Բշտիկներ եւ ճարպային փայլ. Քիմ Քարդաշյանը հանրությանն է ներկայացել առանց դիմահարդարման. Լուսանկարներ  «Սա մի քայլ է, որին գնալու դեպքում Նիկոլը դառնալու է քաղաքական դիակ». Արմեն Աշոտյան «Սա մի քայլ է, որին գնալու դեպքում Նիկոլը դառնալու է քաղաքական դիակ». Արմեն Աշոտյան  Բանակցային գործընթացը չի կանգնել. ԱԳ նախարար Բանակցային գործընթացը չի կանգնել. ԱԳ նախարար  Յուվեցի Կարոյի սպանության և Կարամելի Հարութի ինքնասպանության դեպքերով հարուցված քրգործերը կարճվել են Յուվեցի Կարոյի սպանության և Կարամելի Հարութի ինքնասպանության դեպքերով հարուցված քրգործերը կարճվել են  Դիանա Գալոյանը նշանակվել է ՀՊՏՀ ռեկտորի պաշտոնակատար Դիանա Գալոյանը նշանակվել է ՀՊՏՀ ռեկտորի պաշտոնակատար  Նոր` անտոկոս վարկ զինծառայողների համար․ ովքեր և ինչպես կարող են օգտվել ծրագրից. Տեսանյութ Նոր` անտոկոս վարկ զինծառայողների համար․ ովքեր և ինչպես կարող են օգտվել ծրագրից. Տեսանյութ  Արդյոք այս պարագայում դու որպես վարչապետ կոմպետենտ ես․․․ Արդյոք այս պարագայում դու որպես վարչապետ կոմպետենտ ես․․․  Պետք է երաշխավորվի Արցախի ժողովրդի ազատ կամարտահայտությունը․ աննախադեպ որոշում է․ Նիկոլ Փաշինյան. Տեսանյութ Պետք է երաշխավորվի Արցախի ժողովրդի ազատ կամարտահայտությունը․ աննախադեպ որոշում է․ Նիկոլ Փաշինյան. Տեսանյութ  Պրն. Փաշինյան, մեկ րոպե շուտ աշխատանքից ազատեք Ձեր այն խորհրդականին, ով Սոլթ Լեյք Սիթիի մասին սուտ ինֆորմացիա է տրամադրել Պրն. Փաշինյան, մեկ րոպե շուտ աշխատանքից ազատեք Ձեր այն խորհրդականին, ով Սոլթ Լեյք Սիթիի մասին սուտ ինֆորմացիա է տրամադրել  Նոր` անտոկոս վարկ զինծառայողների համար․ ովքեր և ինչպես կարող են օգտվել ծրագրից. Տեսանյութ Նոր` անտոկոս վարկ զինծառայողների համար․ ովքեր և ինչպես կարող են օգտվել ծրագրից. Տեսանյութ  Եթե տաքսիստները 6 ամսում վճարեն պետտուրքի մայր գումարները, տույժերից կազատվեն. նախարարության պարզաբանումը Եթե տաքսիստները 6 ամսում վճարեն պետտուրքի մայր գումարները, տույժերից կազատվեն. նախարարության պարզաբանումը  Ողջ պետական կառավարման ապարատը այսօր ձախողված է Ողջ պետական կառավարման ապարատը այսօր ձախողված է


Փաշինյանի և Զելենսկու տարբերություններն ու նմանությունները

Փաշինյանի և Զելենսկու տարբերություններն  ու նմանությունները

Նախանցած կիրակի Ուկրաինայի Ռադայի ընտրություններում Զելենսկու կուսակցությունը համոզիչ հաղթանակ տարավ, և առաջին անգամ այդ երկրի պատմության մեջ մի ուժ կարող է միանձնյա իշխանություն ձևավորել:

Ուկրաինական փորձագետների կարծիքով այս ամենը պայմանավորված էր այդ երկրում էյֆորիկ մթնոլորտով, այն հավատով, որ Զելենսկին կկարողանա լուծել ուկրաինացիների հիմնական խնդիրները:

Այդ ամենը շատ նման էր այն մթնոլորտին, որն առկա էր Հայաստանում մեկուկես տարի առաջ: Տարբերությունն այն է, որ մեզ մոտ այդ էյֆորիան արդեն անցնում է, իսկ նրանց մոտ դեռ առկա է:

Այնուամենայնիվ, փորձենք հասկանալ, թե ինչով էին պայմանավորված այդ էյֆորիկ վիճակները թե՛ մեր և թե՛ նրանց մոտ, և որոնք են այդ էյֆորիաների նմանություններն ու տարբերությունները:

Փաշինյանի ու Զելենսկու նմանությունները

Թե՛ Փաշինյանը և թե՛ Զելենսկին համարվում են պոպուլիստներ: Նրանք ոչ խոր գիտելիքներ, ոչ էլ փորձ ունեն պետական կառավարման վերաբերյալ և անկեղծորեն համարում են, որ երկիրը հնարավոր է ճգնաժամից դուրս բերել «ազնիվ կադրերով ու ազնիվ մղումներով»:

Երկուսն էլ իրենց տեսակով «հակաէլիտիստական» գործիչներ են: Քամահրանքով են վերաբերվում «փորձված կադրերին»: Զարմանալի չէ, որ Զելենսկին իրեն դիրքավորում էր որպես «բոլորից վեր կանգնած ազնիվ գործիչ», ով անմասն է բոլոր տեսակի գործիչների մութ գործերին:

Նա իրեն դիրքավորում էր որպես «ոչ ռուսամետ, ոչ էլ մայդանի» գործիչ և հենց դրա համար էլ դարձավ բոլորի համար չարյաց փոքրագույնը:

Ուկրաինացիները հոգնել էին թե՛ ռուսամետներից և թե՛ բենդերականներից, քանզի նրանցից ոչ ոք Ուկրաինային դեպի «լուսավոր ապագա չտարավ»: Ավելին՝ ուկրաինացիները հոգնել էին ընդհանրապես դասական տիպի քաղաքական գործիչներից, ովքեր տարատեսակ խոստումներ էին տալիս, սակայն իշխանության գալուց հետո հեշտությամբ մոռանում էին դրանք կյանքի կոչել: Հենց այդ պատճառով էլ ոչ դասական գործիչ Զելենսկին դարձավ հանրաճանաչ: Զելենսկին դասական գործիչ չէր, պրոֆեսիոնալ ձևով չէր զբաղվում քաղաքականությամբ, սակայն ակտիվորեն մասնակցում էր քաղաքական հումորի շոուներին: Այսինքն, Զելենսկին, չզբաղվելով քաղաքականությամբ, փաստացի դրա մեջ էր հայտնվել՝ շարքային քաղաքացու պատկերացումներին համահունչ: Հենց դրա պատճառով էլ նա դարձավ ուկրաինացի շարքային քաղաքացու սիրելին:

Փաշինյանը, ի տարբերություն Զելենսկու, միշտ քաղաքականության մեջ էր: Սակայն, չլինելով ինքնաբավ գործիչ, նա միշտ դիրքավորվում էր որպես պոպուլիստ՝ հանրությանը դուր գալու համար: Հետագայում այդ կեցվածքը նրա համար դարձավ բնական կենսակերպ: Նա ձեռք բերեց շարքային քաղաքացու կարիքների անկեղծ պաշտպանի իմիջ:

Իհարկե, երկրի ազդեցիկ շրջանակները՝ իշխանամետ, թե ընդդիմադիր, Փաշինյանին լուրջ չէին վերաբերվում: Սակայն, որպես հարակից գործիչ, բոլորն ուզում էին նրան օգտագործել: Արդյունքում՝ Փաշինյանին հաջողվեց դիրքավորվել քաղաքական դաշտում որպես «բոլորից տարբերվող գործիչ», որի հետ բոլորն ուզում էին լավ հարաբերություններ ունենալ:

Եվ զարմանալի չէր, որ հանրության մեջ առաջացավ անվստահություն գրեթե ողջ քաղաքական վերնախավի հանդեպ. դրանից կարողացավ օգտվել միանձնյա հենց Փաշինյանը:

Մնացած նմանությունները Փաշինյանի և Զելենսկու միջև տեխնիկական բնույթ են կրում: Երկուսն էլ սիրում են իրենց պետական պաշտոններում հանրահավաքներ անել: Երկուսն էլ ուզում են տարբերվել իրենց նախորդներից «օրիգինալ» գործելաոճով: Երկուսն էլ, իբր, ուզում են հանդես գալ հանրության առաջ թափանցիկ ձևով: Երկուսն էլ ոչ ներքին կյանքից, ոչ էլ արտաքին քաղաքականությունից գրեթե ոչինչ չեն հասկանում և դրա համար էլ այդ ամենը փոխարինում են տարատեսակ քաղաքական շոուներով: Շարքային մարդկանց դա դուր է գալիս նրանց ոչ ստանդարտ քայլերի շնորհիվ: Սակայն այս ամենը ժամանակի հետ փոխվելու է, քանզի մարդիկ տեսնելու են, որ պոպուլիզմով երկիրը երկար հնարավոր չէ կառավարել:

Փաշինյանի և Զելենսկու գլխավոր տարբերությունը

Երկուսն էլ, լինելով պոպուլիստ, ձևով նման են, բայց, այնուամենայնիվ, իրարից տարբերվում են իրենց քաղաքական առաքելությամբ:

Բանն այն է, որ Փաշինյանը եկել է իշխանության «հեղափոխական» ճանապարհով: Նա այդ իմաստով հեղափոխության առաջին ալիքի գործիչ է և նման է ոչ թե Զելենսկուն, այլ Պորոշենկոյին: Վերջինս էլ իշխանության եկավ 2014-ի մայդանի շնորհիվ, որից հետո ընտրություններում լեգիտիմացրեց իր հաղթանակը: Նույնը կատարեց Փաշինյանը: Նա փաստացի իշխանությունը վերցրեց 2018-ի ապրիլին, իսկ նույն թվականի դեկտեմբերի ընտրությունների միջոցով լեգիտիմացրեց իր հաղթանակը:

Այդ տեսանկյունից Զելենսկին տարբերվում է Փաշինյանից: Նա, ի տարբերություն Փաշինյանի, հեղափոխական գործիչ չէ. իշխանության է եկել առանց քաղաքական ցնցումների հեղափոխական Պորոշենկոյից հետո:

Զելենսկին, ի տարբերություն Փաշինյանի, «նոր Ուկրաինայի» կառուցման առաքելություն չունի: «Նոր Ուկրաինայի» կառուցման առաքելությունը պատվիրված էր Պորոշենկոյին:

Իսկ դա նշանակում էր իր հերթին, որ Զելենսկին խնդիր չունի ամեն կերպ տարբերվել Պորոշենկոյից: Դեռ ավելին՝ Զելենսկին եկել է իշխանության՝ սրբագրելու, խմբագրելու, այլ ոչ թե ամբողջովին մերժելու Պորոշենկոյի հեղափոխական քաղաքականությունը:

Փաշինյանը՝ ճիշտ հակառակը, նախկին իշխանության քաղաքականության ամբողջական փոփոխություն է ուզում, ինչպես Պորոշենկոն 2014-ին:

Բայց Պորոշենկոն պրոֆեսիոնալ և փորձված կադրերով էր հանդես գալիս: Եվ փորձում էր Ուկրաինայի համար բոլորից տարբերվող «նոր օրակարգով» հանդես գալ: Նա փոփոխություն էր առաջարկում գրեթե բոլոր բնագավառներում՝ լեզվի հարցում, ազգային ինքնության մեջ, տնտեսության մեջ, և նույնիսկ փորձ արեց կրոնական հարցում իր միջամտությունն ունենալ:

Փաշինյանի պարագայում այդպիսի փոփոխություններ չկան: Արտաքին քաղաքականությունը նույնն է մնացել, տնտեսական և քաղաքական համակարգերը՝ նույնպես: Խոստանալով «նոր Հայաստանի» կառուցում՝ նա ընդամենը սկսեց սրբագրել նախկին իշխանությունների քաղաքականությունը, ընդ որում՝ շատ հարցերում այդ սրբագրումները ոչ թե պոզիտիվ, այլ նեգատիվ ազդեցություն ունեցան:

Սովորաբար, առաջին ալիքի հեղափոխական գործիչների քաղաքական կյանքը երկար չի տևում: Յուշչենկոն կառավարեց մեկ ընտրական ցիկլ, Պորոշենկոն՝ նույնպես: Բայց երկուսն էլ իրապես արմատական փոփոխության էին գնում: Այլ հարց է, թե դա ինչ ազդեցություն էր ունենում Ուկրաինայի վրա:

Հեղափոխության երկրորդ ալիքի գործիչները սովորաբար ավելի երկար են կառավարում, Կուչման` Ուկրաինայում, Պուտինը` Ռուսաստանում, Լուկաշենկոն՝ Բելառուսում, Կվասնևսկին՝ Լեհաստանում, և այլն: Պատճառն այն է, որ նրանք ոչ թե «նոր երկիր էին» խոստանում, այլ սրբագրում էին իրենց նախկին հեղափոխական գործիչների սխալները:

Այդ իմաստով Զելենսկին գոնե տեսական հնարավորություն ունի երկար կառավարելու, եթե, իհարկե, վիրտուալ կյանքից տեղափոխվի իրական կյանք: Նա էլ է հեղափոխական երկրորդ ալիքի գործիչ:

Փաշինյանն, ի տարբերություն Զելենսկու, նույնիսկ այդ տեսական հնարավորությունը չունի և այդ առումով դժվար կացության մեջ է: Նախ՝ նա հեղափոխական առաջին ալիքի գործիչ է. փորձում է ամեն կերպ տարբերվել իր նախորդներից: Ավելին՝ այդ տարբերվելն է իր լեգիտիմության հիմնական աղբյուրը: Սակայն, մյուս կողմից, նա տարբերվելու գրեթե հնարավորություն չունի: Քանզի երկրի արտաքին քաղաքականության գծում տարբերվելու լյուֆտը չափազանց փոքր է: Երկրի քաղաքական և տնտեսական համակարգերի փոփոխության լյուֆտը՝ նույնպես: Մնում է միայն տարբերվել ձևի մեջ: Այդ իսկ պատճառով էլ սկզբից հիմնն էին ուզում փոխել, հետո՝ զինանշանը: Իսկ այսօր ընկել են դատարանների հետևից:

Թերևս միակ բնագավառը, որտեղ ուզում է տարբերվել Փաշինյանն իր նախորդներից, կոռուպցիայի դեմ պայքարի ոլորտն է: Սակայն դա էլ է դժվար լուծելի խնդիր: Քանզի այդ խնդիրը ինքնանպատակ դարձնելով՝ կարելի է ընդհանրապես բիզնես բարենպաստ միջավայրը կորցնել: Որից հետո կատաղած ամբոխը, ով մեկ տարի առաջ կուռք էր դարձրել Փաշինյանին, նույն ձևով էլ կարող է նրան տապալել:

Իջևանի դեպքերն առաջին ծիծեռնակներից էին:

Այդ իսկ պատճառով Փաշինյանի վիճակը էապես տարբերվում է Զելենսկու վիճակից՝ դրանից բխող հետևանքներով:

Երվանդ Բոզոյան

Քաղաքական մեկնաբան

Աղբյուրը՝ politeconomy.org

 
 
Հետևե՛ք մեզ Telegram-ում



The site was prepared by the Eargir IT Company