Վիճակը խիստ մտահոգիչ է, անհրաժեշտ է դիվանագիտական և ռազմական ճակատում բեկում մտցնել. Իշխան Սաղաթելյան. Տեսանյութ «Իրանը չի ընդունում ահաբեկիչների ոճով մարդկանց գլխատումը»․ Իրանի ԱԳՆ խոսնակը՝ ԼՂ հակամարտության գոտուց հրապարակված «անհանգստություն առաջացնող» լուսանկարների մասին «Մենք այս պատերազմում մեծ և ծանր գին ենք վճարել. պետք է հաղթենք. սա մեր պետության գոյության հարցն է». Իշխան Սաղաթելյան. Տեսանյութ
21
Հարավում ակտիվ մարտական գործողություններ են ընթանում. հայկական կողմն այսօր որոշակի տեղաշարժ ունեցել է. Հովհաննիսյան. Տեսանյութ Պուտինն ու Մակրոնը քննարկել է ԼՂ-ի հարցը Ադրբեջանի և Հայաստանի հակամարտության կարգավորման ուղղությամբ աշխատանքները շարունակվում են․ Պեսկով Հայաստանն այսուհետ կունենա ևս 2 Ազգային հերոս Հայկական զինուժը հակագրոհի է անցնել. Սոլովյով Հակառակորդը հարավային ուղղությամբ՝ Խուդաֆերինի ջրամբար, մեծ կորուստներ կրելով նահանջում է․ ՀՀ ՊՆ խոսնակ Առավել ծանր մարտերն ընթանում են Քաշաթաղի շրջանի Իշխանաձոր, Կովսական և Միջնավան համայնքների տարածքներում. Արցախի նախագահ Եվս 43 զոհված զինծառայող ունենք․ ՊԲ-ն հրապարակել է նրանց անունները Պաշտոնական. Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպում է ունեցել Արկադի Ղուկասյանի և Բակո Սահակյանի հետ «Նահանջը պարտություն չէ». Արծրուն Հովհաննիսյան Պատերազմ Արցխում
Ադրբեջանն Իտալիայից է ստանում իր նավթադոլարների 30 տոկոսը Ադրբեջանը շարունակում է ապատեղեկատվության տարածումը. Արծրուն Հովհաննիսյան «Այս պահի դրությամբ էլ իրավիճակը լարված է». Արծրուն Հովհաննիսյան Հարավում ակտիվ մարտական գործողություններ են ընթանում. հայկական կողմն այսօր որոշակի տեղաշարժ ունեցել է. Հովհաննիսյան. Տեսանյութ Թաթան 10․000 դոլար է նվիրաբերել Արցախին Արցախի հայերին Ադրբեջանի իշխանության ներքո ապրել պարտադրելը խախտում է միջազգային իրավունքը. Փաշինյան «Այսօր որոշակի տեղաշարժեր ենք ունեցել». Արծրուն Հովհաննիսյան. Տեսանյութ ՌԴ ԱԳ նախարարի տեղակալը և ՌԴ-ում Գերմանիայի դեսպանը քննարկել են ԼՂ-ում ստեղծված իրավիճակը Վիճակը խիստ մտահոգիչ է, անհրաժեշտ է դիվանագիտական և ռազմական ճակատում բեկում մտցնել. Իշխան Սաղաթելյան. Տեսանյութ Օդային տագնապները տրվում են, որպեսզի զգոն լինենք. ԱԻ նախարարի տեղակալ Էս ամեն ինչը կավարտվի, շատ բան կա խոսելու, անպայման կխոսենք. Արթուր Վանեցյան. Տեսանյութ Պուտինն ու Մակրոնը քննարկել է ԼՂ-ի հարցը Տեսնես` ինչքա՞ն «Բայրաքթար» ունեն․Շուշան Ստեփանյան ՀՀ ՊՆ-ն հերքում է Գերանբոյի և Թերթերի շրջաններին հարվածներ հասցնելու մասին Ադրբեջանի հայտարարությունը Վաղը ԱԺ արտահերթ նիստ կգումարվի Բաքու-Ջեյհան նավթամուղը պիտի լինի մեր թիրախում, պիտի հարվածենք՝ որտեղ հնարավոր է. Արթուր Եղիազարյան. Տեսանյութ Իրանը հոկտեմբերի 21-ից օդային պաշտպանության լայնածավալ զորավարժություններ կանցկացնի Եկալամ 10 րոպե հասկանամ ինչ կա, էն էլ որ տեսնալամ` զզվանքս պրոստը կյամա, լի... Ղևոնդի, Գոջոյի, Բենոյի... սաղ տղոց արյունը չպտի կորչի, փրթիլու ենք. կոչ` առաջնագծից. Տեսանյութ Հայկական հրետանին այնպես էր աշխատում, որ հողը ցնցվում էր ոտքերի տակ. Կոցը՝ հարավում հայկական հակահարձակման մասին Նիկոլ Փաշինյանը պաշտոնից ազատել է Տաթև Անտոնյանին Ադրբեջանի և Հայաստանի հակամարտության կարգավորման ուղղությամբ աշխատանքները շարունակվում են․ Պեսկով Կոչ եմ անում Ադրբեջանում բնակվող բոլոր լեզգիներին պայքարել հանուն Լեզգիստանի ազատության. Լեզգիստանի Ազատագրական կորպուսի հրամանատար. Տեսանյութ Ադրբեջանն Արցախի խաղաղ բնակչության դեմ արգելված զենք է կիրառում ԵՄ ավիացիոն անվտանգության ռիսկերի գնահատման խումբը Հայաստանի օդային տարածքն անվտանգ և կառավարելի է ճանաչել Հակառակորդի դիրքը գրաված տղաները. Տեսանյութ Հայաստանն այսուհետ կունենա ևս 2 Ազգային հերոս «Կանադան կասեցրել է Թուրքիային ռազմական սարքավորումներ տրամադրելու արտոնագիրը». Լենա Նազարյան Հայկական զինուժը հակագրոհի է անցնել. Սոլովյով Հակառակորդը հարավային ուղղությամբ՝ Խուդաֆերինի ջրամբար, մեծ կորուստներ կրելով նահանջում է․ ՀՀ ՊՆ խոսնակ Կանգնել հայերի կողքին. «Թղթե տունը» ֆիլմի հայ դերասանը կոչ է արել կասեցնել Էրդողանին և Ալիևին «Վաղը շատերդ ամաչելու եք այս տրամադրությունների համար». Արծրուն Հովհաննիսյան Ադրբեջանն ունի 6309 զոհ և սպառազինության մեծ կորուստներ Իրանի տարածքում անօդաչու է ընկել Առավել ծանր մարտերն ընթանում են Քաշաթաղի շրջանի Իշխանաձոր, Կովսական և Միջնավան համայնքների տարածքներում. Արցախի նախագահ Արցախի ՊԲ-ն շուրջ 1 տասնյակ թուրքական «Բայրաքթար» է խոցել. Վերջապես «Բայրաքթարի» բեկորներ ունենք. Փաշինյան Եվս 43 զոհված զինծառայող ունենք․ ՊԲ-ն հրապարակել է նրանց անունները Երեք համանախագահի մոտ էլ օրակարգում մեկ հարց է. ոչ միայն հայտարարվի հրադադար, այլ այդ հրադադարն իրականացվի. ԱԳ փոխնախարար Հերոսությունից հետո իր նոթատետրում կարդացել են. «Թող ոչ մի ծնող չտեսնի որդու մահը, Աստված, պահապան եղիր ընտանիքիս». համագյուղացին և քույրը՝ զոհված Սևակ Ալեքսանյանի մասին Սաուդյան Արաբիայում ամենամեծ սննդի ցանցը «թուրքական բուրգերները» փոխարինում է հունականով Պաշտոնական. Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպում է ունեցել Արկադի Ղուկասյանի և Բակո Սահակյանի հետ «Նահանջը պարտություն չէ». Արծրուն Հովհաննիսյան «Երբեք չենք մոռանա մարդկանց, որոնք կանգնեցին մեր կողքին և որոնք՝ ոչ». Մարիամ Փաշինյան ՔՊ վարչության անդամները Կառավարությունում են․ նրանք հանդիպում են վարչապետի հետ. Ուղիղ Ինչու՞ է Իսրայելը զենք վաճառում Ադրբեջանին: Բացատրություններ իսրայելցի փորձագետից. Տեսանյութ ՀՀ-ն չծնկեց, կանգնեց մինչև վերջ և դա եղավ ձեր կյանքի գնով. Աննա Հակոբյանը զոհված զինծառայողների լուսանկար է հրապարակել Սատանովսկին համեմատել է Ռուսաստանի և Թուրքիայի բանակները. Տեսանյութ «Իրանը չի ընդունում ահաբեկիչների ոճով մարդկանց գլխատումը»․ Իրանի ԱԳՆ խոսնակը՝ ԼՂ հակամարտության գոտուց հրապարակված «անհանգստություն առաջացնող» լուսանկարների մասին Պատերազմի ու կյանքի մասին ավելի հանճարեղ պատկեր ես չեմ տեսել. Լուսանկար Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպում է «Իմ քայլի» ներկայացուցիչների հետ Արցախը չի կարող լինել Ադրբեջանի կազմում․ ՀՀԿ խոսնակ. Տեսանյութ

Կորոնավիրուսի դեմ պայքարում Փաշինյանի արդյունքները մոտ 35 անգամ վատն են Գախարիայից և 8 անգամ՝ Ալիևից

Սովորաբար, երբ համեմատականներ են անցկացվում տարբեր երկրների ղեկավարների գործունեությունների միջև, հիմնականում օգտագործում են էմոցիոնալ գնահատականներ: Մի մասի համար նույն փաստը կարող է դրական ընկալվել, իսկ մյուսների համար՝ բացասական: Եվ դրա համար էլ նման գնահատականները մեծամասամբ սուբյեկտիվ բնույթ են կրում:

Սակայն կան նաև օբյեկտիվ ցուցանիշներ, որոնց միջոցով հնարավոր կլինի նման համեմատականներ իրականացնելը: Օրինակ, կորոնավարակի դեմ պայքարի շրջանակներում այս կամ այն երկրի ղեկավարի գործունեության էֆեկտիվությունը ավելի հեշտ է գնահատել: Քանզի այդ վարակի ցուցանիշը հենց այդ էֆեկտիվության գործակիցն է իրենից ներկայացնում: Սակայն այստեղ էլ կա իր առանձնահատկությունը: Օրինակ, չի կարելի համեմատել ԱՄՆ-ի և Չերնոգորիայի կամ Ռուսաստանի և Դանիայի ցուցանիշները: Քանզի երկրների ծավալների տարբերությունը նույնպես թույլ չի տալիս օբյեկտիվ համեմատություն կատարել:

Այդ տեսանկյունից Հայաստանի իշխանությունների գործունեության էֆեկտիվության ցուցանիշները համեմատելի են Վրաստանի և Ադրբեջանի հետ: Քանզի մենք ապրում ենք նույն տարածաշրջանում, ունենք համեմատաբար համարժեք տարածքային ծավալներ և բնակչություն:

Որպեսզի հասկանանք, թե ինչ էֆեկտիվությամբ է գործում Հայաստանի իշխանությունն այս վիրուսի դեմ, համեմատենք այն հարևան Վրաստանի և Ադրբեջանի ցուցանիշների հետ:

Եվ այսպես, մայիս 20-ի դրությամբ Հայաստանում վարակվածների թիվը կազմում էր 5271 մարդ: Ադրբեջանում այդ ցուցանիշը 3631 էր, իսկ Վրաստանում՝ 713:

Եթե հաշվենք, որ Հայաստանում բնակչության թիվը կազմում է մոտ 3 մլն, Ադրբեջանում՝ մոտ 10 մլն, իսկ Վրաստանում՝ մոտ 3,7 մլն, ապա կարձանագրենք, որ վարակվածների թվով Հայաստանը գերազանցում է Ադրբեջանին մոտ 4,5 անգամ, իսկ Վրաստանին՝ մոտ 10 անգամ: Սրանք էմոցիոնալ գնահատականներ չեն, այլ չոր թվեր են, որոնց հետևում գտնվում են մարդկային կյանքեր:

Ինչ վերաբերում է մահացածների քանակին, ապա նույն օրվա դրությամբ Հայաստանում վիրուսից մահացել էր 67 մարդ, Ադրբեջանում՝ 43, իսկ Վրաստանում՝ 12: Եթե կրկին այս թվերը համեմատենք բնակչության քանակների հետ, ապա կստացվի, որ մեր մոտ մահացածության ցուցանիշը Ադրբեջանից ավելի վատն է 5,75 անգամ, իսկ Վրաստանից՝ 7,6 անգամ:

Եթե փորձենք դուրս բերել այս ցուցանիշների, այսպես կոչված, միջին թվաբանականը, ապա կստացվի, որ Հայաստանի ցուցանիշներն Ադրբեջանից վատն են, ավելի քան 5 անգամ, իսկ Վրաստանից՝ մոտ 9 անգամ:

Այսինքն, մաթեմատիկական լեզվով ասած, ստացանք վիրուսի դեմ պայքարի էֆեկտիվության երեք երկրների գործակիցները:

Սակայն այս ամենին պետք է ավելացնենք նաև այն, որ վիրուսը Հայաստանում, Ադրբեջանում և Վրաստանում տարածվել է դրսից: Այսինքն, զբոսաշրջիկներից է եկել այս վիրուսը տարածաշրջան: Իսկ հիմա հաշվենք, թե, օրինակ, քանի՞ զբոսաշրջիկ է անցյալ տարի եկել Հայաստան: Այդ թիվը կազմում է մոտ 1,9 մլն: Վրաստան է անցյալ տարի այցելել մոտ 9,2 մլն մարդ: Ադրբեջան՝ մոտ 3,1 մլն:

Ստացվում է, որ օբյեկտիվորեն վիրուսն ամենաշատը պիտի տարածվեր Վրաստանում՝ Հայաստանից մոտ 4,8 անգամ ավելի, հետո Ադրբեջանում՝ մեզնից մոտ 1,6 անգամ ավելի: Սակայն, ունենք ճիշտ հակառակ ցուցանիշները: Եթե այդ ցուցանիշները բազմապատկենք իրար, ապա կստացվի, որ Փաշինյանի կառավարման էֆեկտիվության գործակիցը Վրաստանի վարչապետ Գախարիայից ցածր է ավելի քան 35 անգամ, իսկ Ալիևից՝ 8 անգամ:

Այս ցուցանիշները մենք ստացել ենք ոչ թե էմոցիոնալ գնահատականների, այլ մաթեմատիկական հաշվարկի արդյունքում:

Այստեղ չենք հաշվարկել, որ թեստավորումների քանակը Հայաստանում մոտ 10 տոկոսով ավելի է եղել Վրաստանից, սակայն 5,5 անգամ պակաս է եղել Ադրբեջանից:

Իհարկե, այստեղ պետք էր հաշվի առնել նաև ժողովուրդների ընդհանուր մակարդակը: Նրանց կենցաղային կուլտուրայի, պատկերացումների և մենթալիտետի տարբերությունները:

Սակայն, եթե վրացիների մակարդակը կարելի է ավելի բարձր համարել մերինից, ապա հաստատ ադրբեջանցիներինը այդպիսին չի կարելի համարել:

Այս տեսանկյունից, եթե Արսեն Թորոսյանը Վրաստանի պարագան կարող է համարել՝ որպես երջանիկ պատահականություն, ինչը վիճելի է, ապա նույնը չի կարելի ասել Ադրբեջանի մասով:

Վերը նշվածից հստակ երևում է, թե ինչ աստիճանի ոչ արհեստավարժ կառավարում կա Հայաստանում, որն իր որակով համեմատելի չէ ոչ միայն Վրաստանի, այլև նույնիսկ Ադրբեջանի կառավարման որակի հետ: Պարզապես ցավալի է, որ իրեն «հեղափոխական» հռչակած իշխանությունը Հայաստանում իրեն թույլ է տալիս լինել այս չափ ինքնավստահ ու անպատասխանատու: Հանգամանք, որը պիտի վիրավորական լինի մեր ժողովրդի համար:

Սակայն, բացի ոչ պրոֆեսիոնալիզմից, այստեղ կա նաև մաքուր քաղաքական գործոնը:

Սուր ճգնաժամային պայմաններում՝ պատերազմ, բնական աղետ և այլն, սովորաբար երկրի ղեկավարը փորձում է համախմբել հանրությանը իր շուրջ, որպեսզի մարտահրավերին դիմակայելն ավելի էֆեկտիվ լինի: Նույն ուղիով են գնում Ադրբեջանում, Վրաստանում և ողջ աշխարհում: Աշխարհում մատների վրա կարելի է հաշվել այն երկրները, որտեղ դա չի գիտակցվում և, ցավոք սրտի, այդ շարքում է գտնվում նաև Հայաստանը:

Քաղաքագիտական հստակ թեզ է նաև այն, որ նման երկրներում բնական աղետի դեմ պայքարը ձախողված է լինելու: Քանզի պառակտված հանրությունն իր գլխավոր ուշադրության կենտրոնում իրական վտանգը չի պահում:

Սա օբյեկտիվ օրինաչափություն է: Քանզի եթե երկրի ղեկավարը հանրությունը բաժանում է «սևերի» և «սպիտակների», ապա ինչո՞ւ նրա խոսքը պիտի լեգիտիմ լինի հանրության այն մասի համար, որը նրան չի ընդունում:

Նույնիսկ ամենամեծ բռնապետը կարող է համախմբել հանրությանը վտանգի առջև, ինչպես դա եղավ, օրինակ, պատերազմի ժամանակ Ստալինի դեպքում: Քանզի նույնիսկ Ստալինը հասկացավ և կարևորեց գլխավորը երկրորդականից, երբ սկսվեց պատերազմը:

Փաշինյանի պարագայում նրա գլխավոր օրակարգը իր կողմից հռչակված թշնամիների դեմ պայքարն է: Վիրուսը այդ շարքում գտնվում է երրորդ-չորրորդ տեղում: Արդյունքում, վիրուսի իրական լինելու հարցում վստահությունը պակասում է ոչ միայն իր հակառակորդների, այլև կողմնակիցների շարքում: Սա քաղաքագիտական դասագրքային օրենքներից է, որի մասին, ցավոք, չգիտի Փաշինյանը:

Հենց դրա պատճառով է, որ Հայաստանում վիրուսի հանդեպ տարատեսակ բնույթի դավադրական տեսություններն ամենաշատն են տարածված: Եվ այդ հարցում մենք կարող ենք համեմատվել նույն ամերիկացիների հետ, որտեղ, երկրի ղեկավարը նույնպես պառակտելով իր հանրությունը՝ փորձում է քավության նոխազ գտնել, ասենք՝ ի դեմս չինացիների:

Ահա, թե ինչու Հայաստանը չի կարողանա խուսափել տարածաշրջանային «Իտալիա» դառնալու ճակատագրից, եթե երկրի կառավարման ոլորտում արագ փոփոխություններ չլինեն:

Երվանդ Բոզոյան

Քաղաքական մեկնաբան

Աղբյուրը՝ politeconomy.org

Հետևեք մեզ Telegram-ում
Հետևեք մեզ YouTube-ում
Websiite by Sargssyan