Սերժ Սարգսյանը չի հեռանում. Էդուարդ Շարմազանով (Տեսանյութ) 2 գերատեսչություն նույն հարցով չպետք է զբաղվի, իսկ սփյուռքի հետ հարաբերությունները պետք է համակարգի վարչապետի աշխատակազմը. Փաշինյան (Տեսանյութ) Ստեփան Դանիելյան. Հայաստանում 30 տարվա ընթացքում Արցախի հարցում նման փակ իշխանություն դեռ չի եղել (Տեսանյութ) Ռոբերտ Քոչարյանի կալանքի ժամկետը երկու ամսով երկարաձգվեց.տեսանյութ Ազգային Ժողովն այսօր ընտրեց մշտական՝ թվով 11 հանձնաժողովների նախագահներին (տեսանյութ) Ի՞նչ ունեցվածք ունի գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանը Դատարանն Արամ Հարությունյանին կալանավորելու որոշում է կայացրել Ինչու՞ են Ալիևն ու Մամեդյարովը ոգևորված Արցախի հարցով, և ի՞նչ բացատրությունով է հանդես գալու Փաշինյանը (Տեսանյութ) ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանի ընտանիքը.ֆոտոշարք Ո՞րն էր Միքայել Մինասյանի գլխավոր մեսիջը` ուղղված հանրությանն ու իշխանություններին (Տեսանյութ)
ԼՐԱՀՈՍ
Նախագահի այցը Միացյալ Էմիրություններ ավարտվել է Շեյխ Զայեդի անվան Մեծ մզկիթ այցելությամբ (ֆոտոշարք) Փաշինյանի քաղաքականության շնորհիվ Հայաստանն այսօր «իզգոյ» է դարձել ՀԱՊԿ–ում. Շարմազանով (Տեսանյութ) Ինչպես են Երևանում բերման ենթարկում պոռնկությամբ զբաղվող կանանց (Տեսանյութ) Չորս ժամ եղանակի տեսությունի՞ց են խոսել. Շարմազանովը՝ Մնացականյան–Մամեդյարով հանդիպման մասին (Տեսանյութ) Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 3-5 աստիճանով Առողջապահության ոլորտ. Խնդիրներ, լուծումներ (ֆոտոշարք) Սերժ Սարգսյանը չի հեռանում. Էդուարդ Շարմազանով (Տեսանյութ) 2 գերատեսչություն նույն հարցով չպետք է զբաղվի, իսկ սփյուռքի հետ հարաբերությունները պետք է համակարգի վարչապետի աշխատակազմը. Փաշինյան (Տեսանյութ) Ստեփան Դանիելյան. Հայաստանում 30 տարվա ընթացքում Արցախի հարցում նման փակ իշխանություն դեռ չի եղել (Տեսանյութ) «Վարչապետը կազմակերպում է հանդիպում գործարարների հետ, որն իր ներկայությամբ զարդարում է քրեական հեղինակություն Տույը». Գևորգ Աճեմյան «Մնում է հույս ունենալ, որ մեր նախարարը գիտի, թե հայ ժողովուրդը ինչ կարծիք ունի Արցախի հարցի վերաբերյալ» ԶԼՄ-ները ծանոթացել են զինծառայողներին տրամադրվող սննդամթերքի տեսականուն (ֆոտոշարք) Հեռախոսով հարցազրույցից խուսափելուց առաջ լավ կլինի իմանալ ու հիշել Ճանապարհային «կանաչ» նշաններ՝ Երևանում (Լուսանկարներ) «Յունիբանկ»-ը դերասան Վլադիմիր Կոստանյանին իր տնից դուրս է վռնդում (տեսանյութ) Հայաստանի մասին խոսելու անթույլատրելի բառապաշարը «Հարգելի պարոն Նիկոլայ Բաղդասարյան ջան, բա փորձառու իրավաբանին նման փաստարկը սազակա՞ն է». Ռուբեն Մելիքյան (Տեսանյութ) Ընթանում է ՀՀԿ ԳՄ նիստը՝ Սերժ Սարգսյանի նախագահությամբ` ուղիղ Մարտի 1–ի մասով դեռևս միակ օպոզիցիա համարվող Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հարցաքննված չէ Արարատ Միրզոյանի կինը ծաղրում է «Իմ քայլը» դաշինքից Հայկ Սարգսյանին Ռոբերտ Քոչարյանի կալանքի ժամկետը երկու ամսով երկարաձգվեց.տեսանյութ ՆԱՏՕ-ի պաշտպանության նախարարները հանդիպում կանցկացնեն Բրյուսելում Հայտնի է ԵԽԽՎ-ում հայկական պատվիրակության կազմը Արարատ Միրզոյանը՝ Միքայել Մինասյանի հայտարարության մասին.տեսանյութ 2018-ին ՀՀ-ում գրանցվել է սպանության 36 դեպք. 38 տարվա ընթացքում դա նվազագույն ցուցանիշն է Ծառուկյանն արձագանքում է Միքայել Մինասյանի հայտարարությանը.տեսանյութ Վրաստանը կպահպանի ՌԴ-ից Հայաստան գազի տարանցորդի դերը. վարչապետ Մամուկա Բախտաձե ՄԱԿ-ը ողջունում է ժողովուրդներին խաղաղության նախապատրաստելու Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանձնառությունը Ռոբերտ Քոչարյանի կալանքի հարցով որոշման հրապարակումը. ՈՒՂԻՂ ՀՀԿ-ն այսօր ԳՄ նիստ կանցկացնի, որը կվարի Սերժ Սարգսյանը Լուկաշենկոն չի առարկի ՌԴ-ի հետ ընդհանուր արժույթին, եթե դա ռուբլին չլինի Նիկոլ Փաշինյանը մեկնում է Դավոս Ազգային Ժողովն այսօր ընտրեց մշտական՝ թվով 11 հանձնաժողովների նախագահներին (տեսանյութ) Լենա Նազարյանը՝ հեռախոսով նկարահանող հարցազրույցները մերժելու մասին Հայտնիները տարիներ առաջ և այսօր Վրաստանը`պլացդարմ Թուրքիայի պանթուրքիստական ծրագրերում Քրեական գործ՝ Լևոն Երանոսյանի նկատմամբ Ի՞նչ ունեցվածք ունի գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանը «ԱԱԾ-ին և ոստիկանությանը նախարարության կարգավիճակ տալը լրջագույն սխալ կլինի». Արարատ Միրզոյան (Տեսանյութ) Դատարանն Արամ Հարությունյանին կալանավորելու որոշում է կայացրել Մեր կլասիկ պատգամավորին պատասխանեցի. Ծառուկյանը՝ իր անդրանիկ ելույթի մասին.տեսանյութ Ծառուկյանին հունից չեք կարող հանել. Գագիկ Ծառուկյան.տեսանյութ Անդրանիկ Մանուկյանի անձնական հարցն է, մենք չենք խառնվում. Գագիկ Ծառուկյան Մանվել Գրիգորյանի գործով դատական նիստն ընդմիջվել է Փայլանը մեջլիսում մեղադրել է թուրքական պետությանը Դինքի սպանության մեջ Ինչու՞ են Ալիևն ու Մամեդյարովը ոգևորված Արցախի հարցով, և ի՞նչ բացատրությունով է հանդես գալու Փաշինյանը (Տեսանյութ) Վրաստանում «խոզագրիպի» զոհերի թիվը հասել է 18-ի Արտակարգ դեպք Երևանում. մտել են «ՍԱՍ» սուպերմարկետ և պահանջել գումար, հակառակ դեպքում սպառնացել են սուպերմարկետը պայթեցնել Բոլոր արագաչափերը պետք է հանվեն․ Փաշինյանի մեծ սուտը (տեսանյութ) ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանի ընտանիքը.ֆոտոշարք Տնօրինությունն աշխատակիցներին ստիպել է քայլել ծնկաչոք Ո՞րն էր Միքայել Մինասյանի գլխավոր մեսիջը` ուղղված հանրությանն ու իշխանություններին (Տեսանյութ) Հանրապետությունում H1N1 հայտնաբերվել է մոտ 60 պացիենտների մոտ. ԱՆ Դիտարկում ենք «Խաղաղ գործընթացի մասին» համաձայնագրի առաջադրումը. «Ի պաշտպանություն Արցախի Հանրապետութան» կազմկոմիտե Փաշինյանն անձայն զրուցեց քաղաքացիների հետ Նոր խորհրդարանի հին բարքերը Սա առաջին նման որոշումն է, բայց` ոչ վերջինը. Արփինե Հովհաննիսյանը` Սամվել Մայրապետյանի հարցով ՄԻԵԴ-ի որոշման մասին Լույս չի լինի Բացահայտվել է Ռաֆայել Քոթանջյանին կողոպտած անձի ինքնությունը.տեսանյութ Եթե պարզվի, որ Հարությունյանը Հայաստանը լքած լինի, այդ դա կլինի արդեն հետաքրքիր կինո ու լիքը հարցեր կլինեն իշխանությանը Ավտոճանապարհներին ձյուն և բուք է Սկանդալային նշանակում. Ավետ Ադոնցը՝ ԱԳ փոխնախարա՞ր Բիշկեկում հակաչինական ցույց են ցրել. տասնյակ բերման ենթարկվածներ կան (տեսանյութ) Դեմ քվեարկած պատգամավորները «բացահայտված են» Ինչո՞ւ չի վերագործարկում «Թեղուտը», կառավարությունը մեղքը գցում է ՓԲԸ-ի վրա է. Ինչու է Ադրբեջանը վերջին ամիսներին «տազ արել». ՊՆ-ում կոնկրետ հարցեր են քննարկվել Սերժ Սարգսյանին դատի են տվել. ինչ է արել հրաժարական տալուց առաջ «Սուպերնախարարության» նորամուտը՝ դրսում. Արայիկ Հարությունյանը 11 օրով մեկնել է «սուպերգործուղման» «Իմ քայլը» խմբակցությունը սկսում է խանգարել Փաշինյանին Ինչու են Կառավարության շենքում հսկողությունն ավելի խստացրել Ապագայում ընդդիմությունը դատապարտված է ձևավորվել ԱԺ-ից դուրս. Միքայել Մինասյան ԱԺ նիստի օրակարգում մշտական հանձնաժողովների նախագահների ընտրության հարցն է՝ ուղիղ Ռուբինյա՞ն, թե՞ Իգիթյան. Ով է գլխավորելու ԵԽԽՎ-ում Հայաստանի պատվիրակությունը Արամ Հարությունյանի` սահմանը հատելը կարող էր կանխվել. «Հրապարակ» Գագիկ Ջհանգիրյանը հավակնում է գլխավոր դատախազի պաշտոնին. «Ժամանակ» 2017-ին Թալիշում զոհված Կարեն Դանիելյանի մայրը երկվորյակ տղաներ է լույս աշխարհ բերել. Լուսանկար Վարորդը ծեծել է բժշկականի դասախոսին, վնասել նրա մեքենան Փաշինյանը իր հետ քայլողներին կարգեց սենատում որպես պատգամավոր. Շարմազանով. Տեսանյութ Քաղաքապետը կատակո՞ւմ է Պատգամավորական ճաշկերույթ. ճաշացանկ
Հարցում

Լիարժեք կրթություն լսողության խանգարում ունեցող երեխաներին (ֆոտոշարք)

Նա լսում է բե­րա­նի, շուր­թե­րի շար­ժու­մից, դի­մա­խա­ղից… ես չու­նեմ այդ կա­րո­ղութ­յու­նը կամ չեմ վար­ժեց­րել, ո­րով­հետև սո­վոր եմ լսել ձայ­նով: Ու­րեմն՝ ես հաշ­ման­դամ եմ այն­քան, որ­քան ժես­տե­րի լեզ­վով խո­սող ու լսող մար­դը:

Եր­ևա­նի լսո­ղութ­յան խան­գա­րում­ներ ու­նե­ցող ե­րե­խա­նե­րի հա­տուկ կրթա­հա­մա­լի­րը Նոր­քի այ­գի­ներ 193 հաս­ցեում է 1959 թվա­կա­նից: Նախ­կի­նում կոչ­վում էր Խու­լե­րի գի­շե­րօ­թիկ դպրոց՝ 8-ամ­յա կրթութ­յամբ: Ժա­մա­նա­կի ըն­թաց­քում փոխ­վե­ցին ան­վա­նու­մը, ուս­ման տևո­ղութ­յու­նը, վե­րա­բեր­մունքն ու ըն­կա­լու­մը: Խու­լե­րի գի­շե­րօ­թիկ դպրո­ցը վե­րան­վան­վեց Լ­սո­ղութ­յան խան­գա­րում­ներ ու­նե­ցող ե­րե­խա­նե­րի հա­տուկ կրթա­հա­մա­լիր: Կր­թա­հա­մա­լիրն իր տի­պով միակն է հան­րա­պե­տութ­յու­նում՝ ի­րա­կա­նաց­նե­լով է 12-ամ­յա միջ­նա­կարգ կրթութ­յուն լսո­ղութ­յան խան­գա­րում­նե­րով ե­րե­խա­նե­րի հա­մար: Այն նաև միակ կրթա­հա­մա­լիրն է Հա­յաս­տա­նում, որ­տեղ կրթութ­յուն են ստա­նում միայն լսո­ղութ­յան խան­գա­րում ու­նե­ցող ե­րե­խա­նե­րը` խու­լե­րը, թույլ լսող­նե­րը, չա­փա­վոր լսող­նե­րը և ծանր լսող­նե­րը: Դպ­րոցն ա­շա­կերտ­ներ ու­նի հան­րա­պե­տութ­յան բո­լոր մար­զե­րից, Ար­ցա­խից ու Ջա­վախ­քից:

Ի՞նչ մա­կար­դա­կի վրա է այ­սօր նրանց կրթութ­յու­նը Հա­յաս­տա­նում. զրու­ցել ենք Եր­ևա­նի Լ­սո­ղութ­յան խան­գա­րում­ներ ու­նե­ցող ե­րե­խա­նե­րի հա­տուկ կրթա­հա­մա­լի­րի տնօ­րեն Հաս­միկ Բա­դալ­յա­նի և Կա­ռա­վար­ման խորհր­դի նա­խա­գահ Ա­շոտ Ա­վե­տիս­յա­նի հետ, ով դպրո­ցը ղե­կա­վա­րել է 1997 թվա­կա­նից:

-Լ­սո­ղութ­յան խան­գա­րում ու­նե­ցող յու­րա­քանչ­յուր ե­րե­խա կրթութ­յուն ստա­նա­լու հնա­րա­վո­րութ­յուն ու­նի՝ կամ հա­տուկ դպրո­ցում, կամ նե­րա­ռա­կան կրթութ­յամբ դպրոց­նե­րում: Արդ­յո՞ք դա նույնն է, նե­րա­ռա­կան դպրո­ցը կա­րո՞ղ է լսո­ղութ­յան խան­գա­րում ու­նե­ղոց ե­րե­խա­յին կրթե­լու ֆունկ­ցիան լիար­ժեք կա­տա­րել:


Հ. Բա­դալ­յան- Լ­սո­ղութ­յան խնդիր ու­նե­ցող յու­րա­քանչ­յուր ե­րե­խա­յի հետ պետք է ի­րա­կա­նաց­նել կրթա­կան ծրագ­րեր: Այ­սօր շատ ե­րե­խա­ներ այ­ցե­լում են նաև նե­րա­ռա­կան դպրոց­ներ, բայց փոր­ձը ցույց է տվել, որ նե­րա­ռա­կան դպրո­ցում մի քա­նի տա­րի սո­վո­րե­լուց հե­տո ի վեր­ջո տե­ղա­փոխ­վում են մեր կրթա­հա­մա­լիր: Ի­րա­կա­նում դա շատ մեծ խնդիր է դառ­նում նրանց հա­մար: Այ­սինքն՝ ե­րե­խան հա­ճա­խում է նե­րա­ռա­կան դպրոց, որ­տեղ ա­ռա­ջին-երկ­րորդ դա­սա­րան­նե­րում ծրա­գի­րը թեթև է, այ­նու­հետև սկսում է բար­դա­նալ: Ե­րե­խան ար­դեն չի հասց­նում ծրագ­րին հա­մա­հունչ սո­վո­րել, և­ ա­ռա­ջա­նում է մտա­վոր հա­պա­ղում, կարծ­րա­նում է ար­տա­բե­րա­կան ա­պա­րա­տը: Երբ այդ ե­րե­խա­նե­րը գա­լիս են մեր կրթա­հա­մա­լիր, մենք նրանց ու­սու­ցու­մը սկսում ենք զրո­յից: Այս­տեղ կրթութ­յունն ի­րա­կա­նաց­վում է հա­տուկ մե­թոդ­նե­րով՝ սուր­դո­ման­կա­վարժ­նե­րի մի­ջո­ցով, ով­քեր սո­վո­րել, մաս­նա­գի­տա­ցել ու վե­րա­պատ­րաստ­վել են հենց այդ ուղ­ղութ­յամբ:

-Այս հար­ցում շատ կար­ևոր է նաև ծնո­ղի դե­րը, ո­րը չպետք է բար­դույ­թա­վոր­վի և մ­տա­ծի ե­րե­խա­յի կրթութ­յան ճիշտ կազ­մա­կերպ­ման և հա­մա­պա­տաս­խան կրթա­կան հաս­տա­տութ­յուն տա­նե­լու մա­սին:

-Ա­յո: Մենք կոչ ենք ա­նում այն ծնող­նե­րին, ո­րոնք ու­նեն լսո­ղութ­յան խան­գար­մամբ ե­րե­խա­ներ, չհա­վա­տալ ոչ մաս­նա­գետ­նե­րին, ով­քեր խոս­տա­նում են ե­րե­խա­յին խո­սել սո­վո­րեց­նել: Փո­խա­րե­նը կոչ ենք ա­նում հա­վա­տալ, որ Հա­յաս­տա­նում գոր­ծում է այն­պի­սի կրթա­հա­մա­լիր, որն ի­րա­կա­նաց­նում է լսո­ղութ­յան խան­գա­րում­ներ ու­նե­ցող ե­րե­խա­նե­րի ոչ միայն կրթութ­յու­նը, այլև լսո­ղութ­յան զար­գաց­ման ուղ­ղութ­յամբ բազ­մա­թիվ աշ­խա­տանք­ներ է կա­տա­րում, ա­պա­հո­վում է ե­րե­խա­նե­րին լսո­ղա­կան սար­քե­րով: Այս­տեղ սո­վո­րե­լով` ե­րե­խա­նե­րը դառ­նում են հա­սա­րա­կութ­յան լիար­ժեք ան­դամ՝ ձեռք բե­րե­լով մաս­նա­գի­տութ­յուն:


Ա. Ա­վե­տիս­յան - Այ­սօր շատ է խոս­վում նե­րա­ռա­կան կրթութ­յա­նում լսո­ղութ­յան խան­գա­րում­ներ ու­նե­ցող­նե­րի ընդգրկ­վա­ծութ­յան մա­սին, ո­րով փորձ է ար­վում ճա­նա­պարհ բա­ցել դե­պի հա­սա­րա­կութ­յուն և վե­րաց­նել կարծ­րա­տի­պե­րը: Բայց, ցա­վոք, պետք է ա­սել, որ նե­րա­ռա­կան դպրոց­նե­րում չկան այն լիար­ժեք մաս­նա­գետ­նե­րը, ով­քեր կկա­րո­ղա­նան կազ­մա­կեր­պել լսո­ղութ­յան խան­գա­րում ու­նե­ցող ե­րե­խա­նե­րի կրթութ­յունն ու դաս­տիա­րա­կութ­յու­նը: Սա խնդիր է, որն այ­սօր ծա­ռա­ցած է կրթութ­յան ա­ռաջ: Նախ­ևա­ռաջ բո­լոր նե­րա­ռա­կան դպրոց­նե­րը պետք է հա­մալր­վեն հա­մա­պա­տաս­խան ո­լոր­տի ծրագ­րե­րով և փորձ ու­նե­ցող մաս­նա­գետ­նե­րով, որ կա­րո­ղա­նան կրթութ­յուն ի­րա­կա­նաց­նել: Այդ ուղ­ղութ­յամբ Կր­թութ­յան նա­խա­րա­րութ­յու­նը եր­կար տա­րի­ներ ծրա­գիր է մշա­կում, հա­մա­ձայն ո­րի` մեր կրթա­հա­մա­լի­րը պետք է դառ­նա ռե­սուրս կենտ­րոն բո­լոր նե­րա­ռա­կան դպրոց­նե­րի հա­մար: Այ­սինքն՝ ե­թե որ­ևէ նե­րա­ռա­կան դպրոց դի­մի լսո­ղութ­յան խան­գա­րու­մով ե­րե­խա, ա­պա այդ դպրո­ցի տնօ­րե­նութ­յունն ան­մի­ջա­պես պետք է ա­հա­զան­գի մեզ, մենք էլ մեր մաս­նա­գե­տին ու­ղար­կենք այն­տեղ, որ­պես­զի նա սկսի աշ­խա­տել ե­րե­խա­յի հետ, փոր­ձը փո­խան­ցի տվյալ դպրո­ցի ու­սուց­չին, ո­րից հե­տո միայն դպրո­ցում շա­րու­նակ­վի այդ ե­րե­խա­յի կրթութ­յու­նը: Ծ­րա­գի­րը կա, այն կյան­քի կո­չե­լու ուղ­ղութ­յամբ աշ­խա­տանք­ներ են կա­տար­վում, բայց, ցա­վոք, այն դեռ չի ստա­ցել ի­րա­վա­բա­նա­կան ուժ:

-Կր­թութ­յու­նը կա­տա­րե­լա­գործ­վող պրո­ցես է, ձեր ո­լոր­տում մշակ­վու՞մ են նոր մե­թոդ­ներ ու տեխ­նո­լո­գի­ներ: Ո­րո՞նք են ժա­մա­նա­կա­կից սուր­դո­մե­խա­նիզմ­նե­րը:


Հ. Բա­դալ­յան -­Նախ կրթա­հա­մա­լի­րի բո­լոր ա­շա­կերտ­նե­րը կրում են լսո­ղա­կան սար­քեր. դա պար­տա­դիր է լսո­ղութ­յան խան­գա­րում ու­նե­ցող ե­րե­խա­նե­րի կրթութ­յան կազ­մա­կերպ­ման գոր­ծում: Բա­ցի այդ կրթա­հա­մա­լի­րը հա­գե­ցած է ձայ­նաու­ժե­ղա­ցու­ցիչ սար­քե­րով, ո­րոնք դա­սա­րա­նա­յին պա­րապ­մունք­նե­րի ըն­թաց­քում օգ­նում են ձայ­նը մո­տեց­նել ա­կան­ջին: Պա­րապ­մունք­նե­րի ժա­մա­նակ բո­լոր ե­րե­խա­նե­րը կրում են լսո­ղութ­յան սար­քեր, ո­րոնք ծրագ­րա­վոր­ված են FM ձայ­նաու­ժե­ղա­ցու­ցիչ սար­քե­րի հետ և­ ա­վե­լի օպ­տի­մալ են դարձ­նում ու­սու­ցու­մը: Իսկ ա­հա նե­րա­ռա­կան դպրոց­նե­րում դժվար թե նման ձայ­նաու­ժե­ղա­ցու­ցիչ­ներ լի­նեն:

Լ­սո­ղութ­յան խան­գա­րում ու­նե­ցող ե­րե­խա­նե­րի հա­մար պար­տա­դիր պայ­ման է ու­սուց­չի շուր­թե­րը տես­նե­լը, քա­նի որ նրանք լսում են աչ­քե­րով, նրանք կար­դում են ու­սուց­չի շուր­թե­րից: Կր­թութ­յան կազ­մա­կերպ­ման գոր­ծում նրանց անհ­րա­ժեշտ է ան­հա­տա­կան մո­տե­ցում: Իսկ նե­րա­ռա­կան դպրո­ցում յու­րա­քանչ­յուր ա­շա­կեր­տի ան­հա­տա­կան մո­տե­ցում ցու­ցա­բե­րե­լը բարդ խնդիր է: Լ­սո­ղութ­յան խան­գա­րում ու­նե­ցող ե­րե­խան չի կա­րող հաս­կա­նալ ու­սուց­չի ա­սա­ծը, երբ նա շրջված դիր­քով գրա­տախ­տա­կին գրում է և խո­սում: Բայց արդ­յո ՞ք ու­սու­ցի­չը, ո­րի դա­սա­րա­նում կա 30-35 ա­շա­կերտ, կհասց­նի քա­ռա­սուն­հինգ րո­պեում ան­հա­տա­կան մո­տե­ցում ցու­ցա­բե­րել լսո­ղութ­յան խան­գա­րում ու­նե­ցող ա­շա­կերտ­նե­րին: Ի­հար­կե չի հասց­նի: Իսկ մեր կրթա­հա­մա­լի­րում դա­սա­րան­նե­րը բաղ­կա­ցած են 7-10 ա­շա­կեր­տից, և­ այդ քա­ռա­սուն­հինգ րո­պե­նե­րի ըն­թա­քում ու­սու­ցի­չը կա­րո­ղա­նում է ան­հա­տա­կան մո­տե­ցում ցու­ցա­բե­րել յու­րա­քանչ­յու­րին:

Լ­սո­ղա­կան սար­քե­րը ա­նընդ­հատ զար­գա­նում են. նախ­կի­նում ա­նա­լոգ լսո­ղա­կան սար­քեր էինք կի­րա­ռում, հի­մա՝ թվա­յին: Բայց, այ­դու­հան­դերձ, լսո­ղա­կան մնա­ցոր­դը պետք է զար­գաց­նել ռեֆ­լեկ­տոր մե­խա­նիզ­մով, իսկ դա այս­տեղ ար­վում է, ե­թե նույ­նիսկ խու­լը 60 դե­ցի­բել մնա­ցորդ լսո­ղութ­յուն ու­նի: Օ­րի­նակ՝ սե­ղան բա­ռը լսե­լով՝ նա չի հաս­կա­նում, թե ի­րեն ինչ ա­սա­ցին: Ծն­ված օ­րից ե­րե­խան այդ պարզ բա­ռը լսում է հայ­րի­կից, մայ­րի­կից, բա­կում, և ն­րա մեջ ար­դեն բառն ամ­րապնդ­ված է, իսկ լսո­ղութ­յան խնդիր ու­նե­ցող ե­րե­խան այդ բա­ռի մա­սին ին­ֆոր­մա­ցիա չի ստա­նում, նա լսում է, բայց չի հաս­կա­նում: Մեր կրթա­հա­մա­լի­րում անց­կաց­վում են ան­հա­տա­կան շտկո­ղա­կան, զար­գաց­նող պա­րապ­մունք­ներ: Ա­մեն ա­շա­կերտ շա­բա­թը ե­րեք ան­գամ անվ­ճար այ­ցե­լում է սուր­դո­ման­կա­վար­ժին, և պա­րապ­մունք­նե­րի ժա­մա­նակ մարզ­վում է նրա լսո­ղութ­յու­նը` սկսած ձայ­նա­վոր և բա­ղա­ձայն հնչյուն­նե­րից, նա­խա­դա­սութ­յուն­նե­րից և­ այլն: Դա բա­վա­կան բարդ գոր­ծըն­թաց է, բայց շատ արդ­յու­նա­վետ, ե­թե ճիշտ կա­տար­վի, ցան­կա­լի արդ­յունք կտա: Իսկ մեր կրթա­հա­մա­լի­րում կրթութ­յունն ի­րա­կա­նաց­նում են հան­րա­պե­տութ­յան լա­վա­գույն սուր­դո­ման­կա­վարժ­նե­րը: Մենք կրթա­կան ծրագ­րե­րում ու­նենք հա­տուկ ա­ռար­կա­ներ, գործ­նա­կան պա­րապ­մունք­ներ, ո­րոնք նպաս­տում են ե­րե­խա­նե­րի խոս­քի զար­գաց­մա­նը: Ու­նենք ռիթ­մի­կա­յի պա­րապ­մունք­ներ, ո­րոնց ըն­թաց­քում կա­տար­վում են ձայ­նա­յին և հնչ­յու­նա­յին վար­ժութ­յուն­ներ, ին­չը զար­գաց­նում է խոս­քը ե­րաժշ­տութ­յան ու հնչյուն­նե­րի մի­ջո­ցով:

-Ի՞նչ մաս­նա­գի­տութ­յուն­ներ եք սո­վո­րեց­նում ե­րե­խա­նե­րին:

-­Յո­թե­րորդ դա­սա­րա­նից ե­րե­խա­ներն ընտ­րում են մաս­նա­գի­տութ­յուն, իսկ ա­վագ դպրո­ցում ար­դեն նրանց ու­սու­ցա­նում են 5-6 մաս­նա­գի­տութ­յուն` կոշ­կա­կա­րութ­յուն, վար­սա­հար­դա­րում, սե­ղա­նի ձևա­վո­րում, կա­րուձ­ևի մո­դե­լա­վո­րում, գոր­գա­գոր­ծութ­յուն, դի­մա­հար­դա­րում և մատ­նա­հար­դա­րում: Մաս­նա­գի­տա­կան կրթութ­յու­նը տևում է ե­րեք տա­րի: Կր­թա­հա­մա­լիրն ա­վար­տում են մաս­նա­գի­տութ­յուն ձեռք բե­րած: Ու­նենք սա­ներ, ով­քեր ըն­դուն­վել են բարձ­րա­գույն ու­սում­նա­կան հա­տա­տութ­յուն­ներ: Ե­թե տա­րի­ներ ա­ռաջ մար­դիկ խեթ աչ­քով էին նա­յում ժես­տե­րի լեզ­վով խո­սող­նե­րին, ա­պա այ­սօր սո­վո­րա­կան են վե­րա­բեր­վում:


Ա. Ա­վե­տիս­յան- Կր­թա­հա­մա­լի­րի կա­տա­րած աշ­խա­տան­քի գնա­հա­տա­կա­նը մեր շրջնա­վարտ­նե­րի ու­նե­ցած հա­ջո­ղութ­յուն­ներն են: Երբ ժա­մա­նա­կին կրթութ­յու­նը 9-ամ­յա էր, ե­րե­խա­նե­րը հնա­րա­վո­րութ­յուն չու­նեին ի­րենց ու­սու­մը շա­րու­նա­կե­լու: Բայց երբ կրթա­հա­մա­լի­րը դար­ձավ 12-ամ­յա, ե­րե­խա­նե­րը սկսե­ցին մտա­ծել բուհ ըն­դուն­վե­լու և­ ու­սու­մը շա­րու­նա­կե­լու մա­սին: Մենք այ­սօր ու­նենք 3-4 ու­սա­նող Ման­կա­վար­ժա­կան հա­մալ­սա­րա­նի Դե­ֆեկ­տո­լո­գիա­յի և­ ա­րա­տա­բա­նութ­յան ֆա­կուլ­տե­տում, ու­նենք 6 ու­սա­նող Գե­ղար­վես­տի պե­տա­կան ա­կա­դե­միա­յում, ու­սա­նող՝ Թա­տե­րա­կան ինս­տի­տու­տում, ով նաև այս պա­հին աշ­խա­տում է Մն­ջա­խա­ղի թատ­րո­նում: Ի դեպ, Ժի­րայր Դա­դաս­յա­նը մեծ ու­շադ­րութ­յուն է դարձ­նում մեր ե­րե­խա­նե­րի` մնջա­խա­ղի ուղ­ղութ­յամբ զար­գաց­մա­նը, և ն­րա աշ­խա­տան­քի շնոր­հիվ է, որ մեր ե­րե­խա­նե­րը սեր ու­նեն մնջա­խա­ղի նկատ­մամբ:

-Դպ­րո­ցը ի՞նչ պայ­ման­նե­րով է կա­րո­ղա­նում ա­պա­հո­վել նրանց:


Հ. Բա­դալ­յան-Կր­թա­հա­մա­լիրն աշ­խա­տում է գի­շե­րօ­թիկ ռե­ժի­մով, մենք ե­րե­խա­նե­րին ա­պա­հո­վում ենք անվ­ճար չոր­սան­գամ­յա սնուն­դով, գի­շե­րա­կա­ցով, անհ­րա­ժեշ­տութ­յան դեպ­քում հի­գիե­նա­յի պա­րա­գա­նե­րով, հա­գուս­տի ո­րոշ տե­սակ­նե­րով: Դա­սերն ա­վար­տե­լուց հե­տո ե­րե­խա­նե­րը գնում են մյուս մաս­նա­շենք, ո­րը շատ լավ պայ­ման­ներ ու­նի, շատ լավ կա­հա­վոր­ված է, ու­նի ջե­ռու­ցում, խա­ղա­սեն­յակ­ներ: Այս­տեղ ե­րե­խա­նե­րը խա­ղում են, պատ­րաս­տում ապ­լի­կա­ցիա­ներ, դի­տում են ֆիլ­մեր թարգ­ման­չի օգ­նութ­յամբ, դա­սերն են սո­վո­րում, ճա­շա­րան են գնում, իսկ ե­րե­կո­յան ժա­մե­րին խաչ­բա­ռեր են լու­ծում, ին­տե­լեկ­տո­ւալ խա­ղեր են խա­ղում: Մենք ու­նենք նաև հա­տուկ գի­շե­րա­յին դաս­տիա­րա­կա­ներ: Այս կրթա­հա­մա­լի­րը նրանց տունն է, որ­տեղ անց­նում է նրանց ողջ օ­րը:

-Ի ՞ նչ­ եք տա­լիս դուք նրանց բա­ցի կրթութ­յու­նից և­ ա­պա­հով պա­հե­լուց:


Ա. Ա­վե­տիս­յան- Ս­սո­ցիա­լի­զաց­վե­լու կա­րո­ղութ­յուն ենք տա­լիս, որ հա­սա­րա­կութ­յան մեջ ամ­րապն­դեն ի­րենց քայ­լե­րը: Մեր դպրոցն ա­վար­տած յու­րա­քանչ­յուր ե­րե­խա կա­րող է ինք­նու­րույն աշ­խա­տել և հո­գալ իր բո­լոր խնդիր­նե­րը` ա­ռանց պե­տութ­յան հո­գա­ծութ­յան: Ե­րե­խան, գա­լով մեր կրթա­հա­մա­լիր, ոչ միայն տա­ռա­ճա­նաչ չէ , այլ ընդ­հան­րա­պես չի ճա­նա­չում ո­չինչ, չգի­տի դաս­տիա­րա­կութ­յան կա­նոն­նե­րը, չգի­տի` ի ՞ նչ­ է բնութ­յու­նը, նա­յում է երկն­քին, բայց չգի­տի, թե այն ինչ ա­նուն ու­նի, այդ բո­լոր ճան­չո­ղա­կան կա­րո­ղութ­յուն­նե­րը դպրո­ցում է ստա­նում:

-Իսկ հա­սա­րա­կութ­յա՞ն վե­րա­բեր­մունքն ինչ­պի­սին է չլսող մար­դու նկատ­մամբ:

-­Հա­սա­րա­կութ­յու­նը պետք է փո­խի իր վե­րա­բեր­մուն­քը հաշ­ման­դամ մար­դու նկատ­մամբ, պետք է հա­կա­նա, որ լսո­ղութ­յան խան­գա­րում­նե­րով մար­դիկ ի­րենց հա­վա­սար են, ուղ­ղա­կի խո­սում են ի­րենց` ժես­տե­րի լեզ­վով, բայց անհ­րա­ժեշ­տութ­յան դեպ­քում կա­րող են հաս­կաց­նել ա­սե­լի­քը:

Մենք ծրագ­րեր ենք ի­րա­կա­նաց­րել տար­բեր հա­սա­րա­կա­կան շեր­տե­րի հետ` նրանց սո­վո­րեց­նե­լով ժես­տե­րի լե­զուն: Ոս­տի­կա­նութ­յան ան­չա­փա­հաս­նե­րի տես­չութ­յան Եր­ևան քա­ղա­քի բո­լոր աշ­խա­տող­նե­րը մեզ մոտ ան­ցել են վե­րա­պատ­րաստ­ման դա­սըն­թաց­ներ, սո­վո­րել են ժես­տե­րի լե­զուն, նրանք բո­լո­րը տի­րա­պե­տում են այդ լեզ­վին: Ն­մա­նա­տիպ ծրա­գիր ենք անց­կաց­րել Ա­ռող­ջա­պա­հութ­յան նա­խա­րա­րութ­յան Ա­ռող­ջա­պա­հութ­յան վար­չութ­յան հետ: Եր­ևան քա­ղա­քի պո­լիկ­լի­նի­կա­նե­րի քիթ-կո­կոր­դա­յին բաժ­նի բժիշկ­նե­րը մեզ մոտ սո­վո­րել են ժես­տե­րի լե­զուն, որ անհ­րա­ժեշ­տութ­յան դեպ­քում կա­րո­ղա­նան հաս­կա­նալ լսո­ղութ­յան խան­գա­րու­մով ե­րե­խա­նե­րի գան­գատ­նե­րը: Ման­կա­վար­ժա­կան հա­մալ­սա­րա­նի Սուր­դո­ման­կա­վար­ժութ­յան բաժ­նի ու­սա­նող­նե­րը ևս մաս­նակ­ցել են ժես­տե­րի լեզ­վի ո­սուց­մա­նը: Բա­ցի այդ, ա­մեն տա­րի ա­ռա­ջին դա­սա­րան ըն­դուն­ված մեր ե­րե­խա­նե­րի ծնող­նե­րի հետ անց­կաց­նում ենք ժես­տե­րի ու­սուց­ման դա­սըն­թաց­ներ, որ­պես­զի ծնող­նե­րը ևս կա­րո­ղա­նան ա­զատ շփվել ի­րենց ե­րե­խա­նե­րի հետ ոչ թե պայ­մա­նա­կան նշան­նե­րով, այլ այն լեզ­վով, ո­րով ե­րե­խան պետք է իր հե­տա­գա կան­քը կա­ռու­ցի:

-Ինչ­պի­սի ՞ մարդ է նրանց դարձ­նում չլսե­լու ֆի­զիո­լո­գիա­կան հատ­կութ­յու­նը: Ե­թե մար­դը խուլ է, նա ինչ­պի­սի ՞ն է դառ­նում հա­սա­րա­կութ­յան մեջ:

-Երբ մար­դը չի լսում, նրա մեջ անվս­տա­հութ­յուն է ա­ռա­ջա­նում հա­սա­րա­կութ­յան նկատ­մամբ, հիմ­նա­կա­նում նրանց մոտ ձևա­վոր­վում է կաս­կա­ծամ­տութ­յուն, նա­խանձ: Ե­թե մենք կա­րո­ղա­նում ենք ե­րե­խա­նե­րի մի­ջից ինչ-որ չա­փով հա­նել այդ զգա­ցո­ղութ­յուն­նե­րը, դա ար­դեն մեծ ա­ռաջ­խա­ղա­ցում է:

-Այս ե­րե­խա­ներն ին­չի ՞ կա­րիք ու­նեն:

-­Միայն հա­սա­րա­կութ­յան հո­գա­տա­րութ­յան և­ ու­շադ­րութ­յան, այս ե­րե­խա­ներն ու­րիշ ոչ մի բա­նի կա­րիք չու­նեն: Լ­րատ­վա­մի­ջոց­նե­րը նրանց հի­շում են միայն հաշ­ման­դամ­նե­րի օ­րը և խու­լե­րի մի­ջազ­գա­յին օ­րը: Դ­րա հա­մար մենք լրատ­վա­մի­ջոց­նե­րին ա­սել ենք, որ այդ օ­րե­րին մեզ չան­հանգս­տաց­նեն, ե­թե պետք է տա­րին մեկ ան­գամ հի­շեն: Մեր ե­րե­խա­նե­րը խղճա­հա­րութ­յան կաիրք չու­նեն, նրանք հա­սա­րա­կութ­յան մեջ կա­րո­ղա­նում են ի­րենց լիար­ժեք դրսևո­րել, ոչն­չով չեն տար­բեր­վում մե­զա­նից: Ե­թե ա­կան­ջի հետ­ևի լսո­ղա­կան սար­քը չլի­նի, ոչ ոք չի տար­բե­րի, որ նրանք լսո­ղութ­յան խան­գա­րում ու­նեն:

YerevakLur.am

Հետևե՛ք մեզ Telegram-ում
website by Sargssyan