Հայաստանը Պուտինի և Էրդողանի միջև. աշխարհաքաղաքական գնահատական Քոչարյանից

Քաղաքագետ Բենիամին Մաթևոսյանն Alpha News-ի եթերում «Վերնագիր» հեղինակային հաղորդման ընթացքում ներկայացրել է թեմայի շուրջ մասնագիտական վերլուծություն, որում մասնավորապես ասվում է.

Աշխարհագրությունը չի կարելի մերժել՝ դա աքսիոմ է:

«Քաղաքական քարտեզը մի երևույթ է, որը հնարավոր չէ մերժել։ Հայկական իրականության համատեքստում կարևոր է, որ տարածաշրջանում առկա քաղաքական քարտեզը համապատասխանեցվի Հայաստանի իշխանությունների «մենթալ քարտեզին»։ Անհնար է գտնվել Թուրքիայի, Ադրբեջանի, Վրաստանի և Իրանի շրջապատում, բայց վարել այնպիսի քաղաքականություն, ինչպեսին կվարեր մի պետություն, որի հարևաններն են Ավստրիան, Սլովենիան, Ֆրանսիան և Շվեյցարիան։ Նույնքան անհնար է առաջնորդվել քաղաքականությամբ՝ անտեսելով նախորդ «հարաբերությունների փորձը» հարևանների հետ։

Թվում է, թե մենք այժմ թվարկում ենք ակնհայտ ճշմարտություններ, սակայն վերջին յոթ տարիների հայկական իրականությունը ցույց է տալիս, որ նույնիսկ ակնհայտ բաները պարբերաբար հիշեցնել է անհրաժեշտ։ Այսօր հենց դա արեց, ի թիվս այլնի, Արցախի առաջին նախագահը, Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը։

Քոչարյանն իր հարցազրույցում չորս հայկական լրատվամիջոցներին ներկայացրեց տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական իրողությունների ընդարձակ գնահատականը և ուրվագծեց Հայաստանի հնարավորությունների շրջանակը։ Երկրորդ նախագահը նշեց․

1. Թուրքիայում օսմանյան երազանքը նոր զարթոնք է ստանում։ Մենք խորթ մարմին ենք մի մեծ քաղաքական պատկերի մեջ, որը Թուրքիան այսօր ակնհայտ հետապնդում է։ Պետք է լավ հարաբերություններ կառուցել այդ երկրի հետ, բայց չպետք է շանտաժի ենթարկվենք։

2. Հայաստանն այսօր ի վիճակի չէ այս տարածաշրջանում ինքնուրույն ապահովել իր անվտանգությունը։ Նախ և առաջ պետք է բանակով զբաղվել, դառնալ ավելի կազմակերպված և աշխարհաքաղաքական հնարավոր գործընկերների հետ այնպիսի հարաբերություններ կառուցել, որոնք կկոմպենսացնեն քո երկրի բացերը։

3. Պետք է վերականգնել Ռուսաստանի հետ ռազմավարական գործընկերությունը և, իհարկե, ներառել Իրանի գործոնը։ Հայ-ռուսական հարաբերություններին գումարենք Իրանի կոմպոնենտը՝ դարձնելով դրանք եռակողմ հարաբերություններ։

4. Իմ նախագահության ժամանակ Ռուսաստանի նախագահների հետ երբեք խոսակցություն չի եղել Հայաստանը Միութենական պետության կազմում ընդգրկելու մասին։ Ոչ էլ Բելառուսի նախագահն է խոսել դրա մասին։ (…) Բելառուսի նախագահի նկատմամբ մեզ մոտ բացասական վերաբերմունք է ստեղծվել նրա՝ Շուշի գնալուց հետո։ Հիմա դա շահագործվում է 100 տոկոսով։ Իմ նախագահության տարիներին Բելառուսը երբեք այնպիսի քայլ չի արել, որը կարող էր մեր դժգոհությունն առաջացնել։ (…) ԵՄ-ն ունի Եվրահանձնաժողով, որը հնարավորություն ունի անդամ-երկրներին պատժելու, տուգանելու, ինչ-որ բաներ պարտադրելու։ Եթե Հայաստանի համար գերակա խնդիրը ինքնիշխանությունն է, ԵՄ-ից որքան հեռու մնաք, այնքան լավ։

ՀՀ արտաքին քաղաքական գործընկերներն արդեն մոռացել են, որ Հայաստանից կարող են հնչել հայեցակարգային գնահատականներ, որոնք ոչ միայն վերաբերում են տարածաշրջանի ապագային, այլև հենց Հայաստանի ապագային։ Նրանք արդեն մոռացել են նաև այն, որ հայկական քաղաքական էլիտայի «մենթալ քարտեզը» կարող է համապատասխանել տարածաշրջանի քաղաքական քարտեզին։ Կարևոր է, որ հատկապես նախընտրական շրջանում այս գնահատականները հնչեն հնարավորինս բարձր։

Այո, Հայաստանն այնքան էլ շատ գործընկերներ չունի, և ոչ շատ երկրներ են շահագրգռված հայկական պետականության պահպանմամբ, բայց այն երկրները, որոնք շահագրգռված են, նույնպես պետք է տեսնեն ու հավատան, որ Հայաստանը կարող է լինել վստահելի գործընկեր, որը պահում է իր խոսքը և չի ստեղծում լրացուցիչ խնդիրներ։

Մտածե՛ք այդ մասին․․․»։