«Սուտ խոսելով ման ես գալիս». խաղողագործները «խաբելու համար» մեդալ շնորհեցին Վահան Քերոբյանին. Տեսանյութ Լավրովն ու Բայրամով քննարկել են տարածաշրջանում առկա իրավիճակը, այդ թվում՝ եռակողմ հայտարարությունների իրականացումը Քոչարյանն անկեղծ է, երբ ասում է, որ պատրաստ է աջակցել մեկին, ով կկարողանա հանրային լայն կոնսոլիդացիա ապահովել ու փոխել իրավիճակր
29
Գլխակեր «խաղաղության դարաշրջանը» Ադրբեջանական սադրանքի հետևանքով հայկական կողմն ունի 3 զոհ․ ՊՆ Ադրբեջանական ստորաբաժանումները խոշոր տրամաչափի զենքերից կրակ են բացել սահմանի արևելյան ուղղությամբ․ ՀՀ ՊՆ Որո՞նք էին ՀՀ երկրորդ նախագահի կողմից այսօր հնչեցված հիմնական 10 մեսիջները Արցախի մասով բոլոր մտահոգություններս իրականանում են․ Ռոբերտ Քոչարյանի մամուլի ասուլիսը. Տեսանյութ Խերսոնը, Զապորոժյեն, Դոնեցկի և Լուգանսկի ինքնահռչակ հանրապետությունները կողմ են քվեարկել ՌԴ կազմ մտնելուն Որը՞ պետք է լինի ՀՀ երեք նախագահների գլխավոր առաքելությունն այս փուլում Մոսկվան պատրաստվում է Ուկրաինայում միջուկային զենք՞ կիրառել Հինգ նախագահները և Վեհափառը պարտավոր են հիշել 100 տարի առաջվա մեր պատմության դասերը «ՀՀ նախկին նախագահը կապիտուլյացիայի մեջ վատ բան չի տեսնում». Տեր-Պետրոսյանը «սեփականաշնորհել» է ադրբեջանական լրատվամիջոցների առաջին էջերը Պատերազմ Արցախում
Գլխակեր «խաղաղության դարաշրջանը» Ադրբեջանական սադրանքի հետևանքով հայկական կողմն ունի 3 զոհ․ ՊՆ Ապավինե՛նք 1992-ի խորհրդին ՀՀ-ում ՌԴ դեսպանն այցելել է Ջերմուկ և Գորիս քաղաքներ. Լուսանկար Հայ ժողովրդի կամքը կոտրել փորձողները պատերազմ են մղում վերջինիս դեմ ԱԺ-ի 3 ուժերը կարող են սկիզբ դնել իրական համախմբման և ապահովել «մասնակի իշխանափոխություն» Սևծովյան հացահատիկային նախաձեռնության շրջանակներում արտահանվել է 5 մլն տոննայից ավելի ուկրաինական հացահատիկ Ադրբեջանական ստորաբաժանումները խոշոր տրամաչափի զենքերից կրակ են բացել սահմանի արևելյան ուղղությամբ․ ՀՀ ՊՆ Ամենաբարձր մակարդակներում անում ենք ամեն ինչ՝ թույլ չտալու ուժի կիրառումը․Լին Թրեյսին՝ Սյունիքում Դավիթ Տոնոյանը կմնա կալանքի տակ. դատարանը մերժել է նրան ազատ արձակել՝ 35 միլիոն դրամ գրավի դիմաց Փարիզի փաստաբանների միության խորհուրդը դատապարտում է Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի դեմ ագրեսիան Վեհափառի և նախկին նախագահների հետ քննարկումները հնարավորություն են տալիս կշռադատված լուծումների. Սերժ Սարգսյան ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ֆրանսիացի համանախագահն այցելելու է Երևան Իրանը կոնկրետ քայլերի է անցնու՞մ Ադրբեջանը կոտրում է սեփական քարոզչության հերթական միֆը ԱԺ-ում ընթանում է Փաշինյանի և ՔՊ-ի փակ հանդիպումը. Տեսանյութ «Սուտ խոսելով ման ես գալիս». խաղողագործները «խաբելու համար» մեդալ շնորհեցին Վահան Քերոբյանին. Տեսանյութ Լավրովն ու Բայրամով քննարկել են տարածաշրջանում առկա իրավիճակը, այդ թվում՝ եռակողմ հայտարարությունների իրականացումը Ադրբեջանը, Թուրքիան և Վրաստանը հոկտեմբերին կանցկացնեն «Կովկասյան արծիվ-2022» զորավարժությունները Պատահար Գյումրի-Արմավիր ճանապարհին. վարորդը մահացել է Բաքվում Իրանի դեսպանը հայտարարություն է տարածել Որո՞նք էին ՀՀ երկրորդ նախագահի կողմից այսօր հնչեցված հիմնական 10 մեսիջները Նիկոլ Փաշինյանն ԱԺ է գնում. թիմակիցները հարցեր ունեն Սասուն Խաչատրյանը 6 ամսվա աշխատավարձ ավելի է ուզում. նրան նշանակել են ավելի շուտ, քան օրենքն ընդունվել է ու հիմա բյուջեի հաշվին ուզում է վարձատրություն Լավրովը և Բայրամովը քննարկել են եռակողմ հայտարարությունների կատարման ընթացքը Թուրքիայի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարները քննարկել են իրավիճակը տարածաշրջանում ՀՀ բաժանորդները զրկվել են ինտերնետ հասանելիությունից. պարզաբանում Ադրբեջանական զորքերը պետք է դուրս բերվեն Հայաստանի տարածքից. Ֆրանսիայի պաշտպանության նախարար Մոսկվայում ԱՄՆ դեսպանատունը կոչ է արել իր քաղաքացիներին անհապաղ լքել Ռուսաստանը Քոչարյանն անկեղծ է, երբ ասում է, որ պատրաստ է աջակցել մեկին, ով կկարողանա հանրային լայն կոնսոլիդացիա ապահովել ու փոխել իրավիճակր

Վերջին մեկ տարվա ընթացքում հիմնական ապրանքների գնաճը պատկերող ինֆոգրաֆիկա

Վերջերս հաճախ է խոսվում գնաճի մասին և այն մասին, թե ինչպես այն կարող է ազդել բնակչության գնողունակության վրա։ «Հայկական ալիք»-ը  «Բացատրագիր» շարքում պատասխանում է, թե ինչ է գնաճը և տալիս դրա հետ կապված մի քանի այլ կարևոր հարցերի պարզաբանումները։

  • Ի՞նչ է գնաճը։

■ Գնաճը (ինֆլյացիան) գների ընդհանուր մակարդակի աճն է տնտեսությունում, որի հետևանքով փողի (դրամական միավորի) գնողունակությունն ընկնում է։

■ Գնաճը տվյալ արժույթի գնողունակության անկումն է ժամանակի ընթացքում։ Գնողունակության նվազման տեմպը արտահայտվում է որոշակի ժամանակահատվածում տնտեսության առանձին ապրանքների և ծառայությունների զամբյուղի միջին գների մակարդակի աճով։

■ Գնաճն այն տեմպն է, որով արժույթի արժեքը նվազում է, և հետևաբար ապրանքների և ծառայությունների գների ընդհանուր մակարդակը՝ բարձրանում։

Գնաճի առաջացման պատճառները կարող են լինել և՛ ներքին, և՛ արտաքին։ Ներքին պատճառներից են կառավարության վարած տնտեսական քաղականությունը, արտաքին պատճառներից են համապատասխանաբար տնտեսության վրա ազդող արտաքին գործոնները։

  • Ի՞նչպես է այն ազդում բնակչության գնողունակության վրա։

ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալները փաստում են, որ ՀՀ սպառողական շուկայում 2022 թ․-ի մայիսին նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ 9․0 % գնաճ է գրանցվել։

2022 թ. մայիսին 2021 թ. մայիսի համեմատ ՀՀ-ում արձանագրվել է սննդամթերքի և ոչ ալկոհոլային խմիչքի 14.5% գնաճ, իսկ 2022 թ. ապրիլի համեմատ՝ 0.8% գնանկում։ Հանրապետության դիտարկվող բոլոր քաղաքներում 2022 թ. մայիսին ապրիլի համեմատ սննդամթերքի և ոչ ալկոհոլային խմիչքի գները նվազել են 1.2 և 0.1%-ով։

«Հայկական ալիքը» պատրաստել է սպառողական  Հայաստանում վերջին մեկ տարվա ընթացքում հիմնական ապրանքների գնաճը պատկերող ինֆոգրաֆիկա։

Սննդամթերքի և ոչ ալկոհոլային խմիչքի շուկայում գնաճի նման տեմպը հատկապես ծանր կանրադառնա սոցիալապես անապահով բնակչության կենսապահովման մակարդակի վրա։

Գնաճի տեմպերից հետ են մնում աշխատավարձի աճը, կենսաթոշակների, սոցիալական նպաստների աճը և այլ տեսակի եկամուտների աճը։

Գների կայունություն ապահովելու համար հարկավոր է հաշվի առնել տնտեսական համակարգի փոխկախվածությունները՝ գնաճն օպտիմալ ձևով համաձայնեցնելով առանցքային տնտեսական ցուցանիշների հետ։

Տնտեսական ցուցանիշների համակարգում առանցքային են այնպիսի գործոնների ապահովումը, ինչպիսիք են կայուն տնտեսական աճը, գների կայունությունը, հավասարակշռված արտաքին առևտուրը, զբաղվածության բարձր մակարդակը։

Ներկայումս ՀՀ գտնվում է այնպիսի տնտեսական իրավիճակում, երբ ունենք կանխատեսվածից բարձր տնտեսական աճ, սակայն միաժամանակ բարձր գնաճ։ Վերջինս հանգեցնում է արտաքին առևտրի հաշվեկշռի խախտման, իսկ զբաղվածության մակարդակը շարունակում է մնալ գերօրակարգային։ Համաձայն Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության մեթոդոլոգիայի հրապարակած վերջին տվյալների՝ 2021 թ․ առաջին եռամսյակում Հայաստանում գործազրկության մակարդակը 17% է․ սա ԵԱՏՄ երկրների շաքում ամենաբարձր ցուցանիշն է։

  • Ի՞նչպիսի քաղաքականություն է վարվում ԿԲ-ի կողմից գնաճի տեմպերը զսպելու համար։

Գնաճի արդյունավետ կարգավորման ապահովման համար մեծ դեր ունի ԿԲ վարած դրամավարկային քաղաքականությունը։

Գնաճային նման զարգացումների ներքո ԿԲ-ն տարվա առաջին կեսին շարունակել է վարել դեռևս նախորդ տարվա դեկտեմբերից սկսած դրամավարկային պայմանների խստացման քաղաքականությունը՝ աստիճանաբար կրճատելով և չեզոքացնելով դրամավարկային խթանող դիրքը։ Ընդ որում՝ ելնելով առաջին եռամսյակի համեմատ երկրորդ եռամսյակում գնաճային ազդեցությունների ուժգնացումից՝ ԿԲ-ն առաջին եռամսյակում բարձրացրել է վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքն ընդամենը 0.25, իսկ երկրորդում՝ 1.0 տոկոսային կետով։

  • Ի՞նչ քայլեր պետք է ձեռնարկվեն պետության կողմից։ Ձեռնարկվո՞ւմ են արդյոք, թե՞ ոչ։

Կարևոր ենք համարում նշել, որ ՀՀ ԿԲ գործառույթների մեջ է մտնում համապատասխան կանխատեսումներ կատարելը և համարժեք գործիքակազմ կիրառելով ՝ գնաճը զսպելը։ ԿԲ-ն, սակայն, չի կարող ամբողջությամբ վերացնել բոլոր արտաքին ռիսկերը, որոնք տեղի են ունենում միջազգային շուկաներում։

2020 թ․-ի խոր տնտեսական անկման համեմատ՝ 2021 և 2022 թթ․-երին տնտեսական աճը որոշակիորեն վերականգնվել է։ 2022 թ․-ի 1-ին եռամսյակում փաստացի աճը կազմել է 8․6%, ինչը ավելի բարձր է քան Կենտրոնական Բանկի կանխատեսումներն էին։

Կարևոր է նաև նշել, որ ՀՆԱ մակարդակը չի կարող լրիվությամբ արտահայտել տնտեսական համակարգի իրական վիճակը, քանի որ այն, ըստ էության, քանակական ցուցանիշ է։ Դրա միջոցով հնարավոր չէ ստույգ պատկերացում կազմել բնակչության ընդհանուր բարեկեցության մասին։ Անհրաժեշտ է հաշվի առնել այնպիսի որակական ցուցանիշներ, ինչպիսիք են՝

■ տնտեսական անվտանգության մակարդակը,

■ ինստիտուտների կայացման մակարդակը,

■ առողջապահության մակարդակը,

■ պարենային անվտանգության ապահովման մակարդակը,

■ քաղաքական ազատության և կայունության ապահովման մակարդակը,

■ գործազրկության և աղքատության կրճատման մակարդակը,

■ ֆիզիկական ենթակառուցվածքների ապահովման մակարդակը։

«Հայկական Ալիք»-ի խմբագրություն

Հետևեք մեզ Telegram-ում
Հետևեք մեզ YouTube-ում
Websiite by Sargssyan
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/ZhamLratvakan