ՀՀ կողմից ներկայացված այդ 6 առաջարկները հայ ժողովրդի կամքի, շահերի հետ որևէ կապ չունեն․ Սաղաթելյանը՝ Փաշինյան-Միշել-Ալիև բանակցությունների մասին ԱՐԵՎՄՈՒՏՔԻ ՇԱՀԵՐԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ Այսօր ակնհայտորեն տեսել ենք ոստիկանների վերաբերմունքի տարբերությունը․ Արեգնազ Մանուկյան. Տեսանյութ
20
Չփորձե՛ք ասել՝ Արցախ պաշտպանող եք, գնացեք Արցախ․ ամեն ինչ վճռվում է Երևանում․ Սաղաթելյան. Տեսանյութ Պարզվել է, թե հատկապես ինչն է նյարդայնացրել ռուսներին Փաշինյանի պահվածքում երկու օր առաջ Մոսկվայում Թուրքիան հերթական անգամ միջամտում է Հայաստանի ներքաղաքակա կյանքին և պաշտպանում Նիկոլ Փաշինյանին. Անդրանիկ Թևանյան Վերջին օրը Հայաստանը չեղյալ է հայտարարել արդեն իսկ համաձայնեցված հանդիպումը. Իլհամ Ալիև «Դիմադրություն» շարժման անհնազանդության ակցիաները Երևանում. Ուղիղ, ԹԱՐՄԱՑՎՈՒՄ Է Պուտինն անձամբ մերժել է ՀՀ ՀԱՊԿ զորքեր մտցնելու Փաշինյանի խնդրանքը․ БАЗА Մեր պահանջների հիմնական մասը Ոստիկանությունը բավարարեց․ Իշխան Սաղաթելյան. Տեսանյութ Փաշինյանը ցանկացել է աջակցություն ստանալ Պուտինից Հայաստանի ներքաղաքական պայքարի շրջանակներում, սակայն մերժում է ստացել Իշխան Սաղաթելյանը՝ իշխանամետ օլիգարխներին. «Վերջ տվեք դավաճանին ու նրա Ֆեյքերի ֆաբրիկաներին ֆինանսավորելը. Փաշինյանը մենակ է մնացել» ՌԴ ԱԳՆ-ի արձագանքը՝ Հայաստանում տեղի ունեցող բողոքի ցույցերին Պատերազմ Արցախում
Շարժման նպատակը և նրա թշնամիները՝ ուղիղ ՀՀ կողմից ներկայացված այդ 6 առաջարկները հայ ժողովրդի կամքի, շահերի հետ որևէ կապ չունեն․ Սաղաթելյանը՝ Փաշինյան-Միշել-Ալիև բանակցությունների մասին ԱՄՆ Սենատը հավանություն է տվել Ուկրաինային 40 միլիարդ դոլարի օգնության նոր փաթեթին Ինչպես ասում են՝ սուտն ու բ**ությունը քառասունք չունեն. ամեն ինչ ջրի երես է դուրս գալիս. Լուսանկար, տեսանյութ Ոստիկանների գործողությունները քրեորեն պատժելի արարք՝ խոշտանգում է. Գոհար Մելոյան. Տեսանյութ ԱՐԵՎՄՈՒՏՔԻ ՇԱՀԵՐԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ Սա հենց այն է, ինչ մենք կոչում ենք Հայաստանի թուրքական վիլայեթացում՝ հանուն քաղաքական արևմուտքի շահերի և բնիկ հայկական շահերի զոհաբերման գնով ԼՂ-ում խաղաղապահ զորախմբի պատասխանատվության գոտում խախտումներ չեն արձանագրվել. ՌԴ ՊՆ Պետք է ժամ առաջ այս պատուհասին ու իր գործակալական ցանցին հեռացնենք մեր երկրից. Տեսանյութ Չփորձե՛ք ասել՝ Արցախ պաշտպանող եք, գնացեք Արցախ․ ամեն ինչ վճռվում է Երևանում․ Սաղաթելյան. Տեսանյութ Տնօրենի կողմից ցույցերին մասնակցելու համար ազատման հրաման եմ ստացել. եկել եմ աշխատանքից հետո. Տեսանյութ Փաշինյանը Բրյուսելում կհանդիպի Իլհամ Ալիևի հետ Ֆրանսիայի հրապարակից մեկնարկել է «Դիմադրություն» շարժման երթը՝ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով. ՈւՂԻՂ Վահե Ղազարյան ոստիկանը լավ էլ Նիկոլ է. Աննա Մկրտչյան. Տեսանյութ gg ընկերության համահիմնադիր Խաչատուր Գրիգորյանը կոչ է անում միանալ ընդդիմադիր շարժմանը. Տեսանյութ Ադրբեջանի ՊՆ-ն կրկին ապատեղեկատվություն է տարածում․ իրադրությունը սահմանին հարաբերականորեն կայուն է․ ՀՀ ՊՆ Այսօր Վ. Բրյուսովի անվան պետական համալսարանում. Տեսանյութ Չնայած իշխանության փայատիրոջ կայքի լրագրողի սադրած միջադեպին, ուզում եմ արձանագրել, որ «Դիմադրություն» շարժումն օրեցօր նոր թափ և նոր ուժ է ստանում. Տեսանյութ Պրոդյուսեր Արմեն Գրիգորյանին առաջարկում ենք չվհատվել, լինել ուժեղ. ԱԱԾ պահեստազորի սպաների միություն Չխաբվե՛ք. էժան նասկին իշխանության սրտի օլիգարխն է բերելու Թուրքիայից. դա ՀՀ-ում չի արտադրվելու. Գեղամ Մանուկյան. Տեսանյութ Հաստատվել է Հյուսիս-հարավ ծրագրի շինարարական աշխատանքների ձեռքբերման մրցութային փաթեթը 2018-ի և 2022-ի շարժումների միջև նմանություն տեսնելը կոպտագույն սխալ է Խաչատուրովների ընտանիքը այս երկրին մեծ ծառայություններ մատուցած ընտանիք է. Տիգրան Աբրահամյան Արդեն երկու տարի Գարիկ Գալեյանի տունը 17.00-ից հետո Եռաբլուրն է. Հակոբ Ավետյան. Տեսանյութ ՔՊ-ում կան մարդիկ, որ կարող են անցնել ժողովրդի կողմը, շատերն այնտեղ գերության մեջ են. Աղվան Վարդանյան Սպասում ենք, որ Արթուր Գալեյանին դատարանի դահլիճից ազատ կարձակեն, որովհետեւ էս էն դեպքը չի. Աստղ Գալեյան. Տեսանյութ Աջափնյակ, դատարանի դիմաց. մարդիկ եկել են աջակցելու Իգոր Խաչատուրովին և Արթուր Գալեյանին. Ուղիղ, լուսանկար Հայկական կողմը որևէ հանդիպում չի չեղարկել և չի մերժել․ ՀՀ ԱԳՆ-ի արձագանքը՝ Ալիևի հայտարարությանը Եթե Գալեյանին ձերբակալելու որոշում կայացվի, դատարանից դուրս կգամ ու փոքրիկ տեսանյութ կհրապարակեմ. Տեսանյութ Արտարժույթների փոխարժեքներն այսօր Արարատ Միրզոյանը կմեկնի Թուրին Մխիթարյանը կարող է բաց թողնել Կոնֆերենցիաների լիգայի եզրափակիչը Մեր բոլորիս աջակցությունը Գալեյանների ընտանիքին կարևոր է․ Վանեցյան Բաքվի սանձազերծած պատերազմի հետեւանքով Արցախից բռնի 40 000 մարդ է տեղահանվել. Արցախի ՄԻՊ Բերման ենթարկվածների թիվն ու բռնությունները նախորդ օրվա ծավալներով չեն, փոփոխություն տեսնում եմ. Սաղաթելյան Վաաճառվում է Արցախի ինքնորոշման իրավունքը։ Այս անգամ՝ Բրյուսելում. Աշոտյան. Ուղիղ Արծվիկ Մինասյանը և Հակոբ Մարտիրոսյանը զոհված զինծառայողների հարազատների հետ քննարկում են իրավիճակը. Տեսանյութ 23-ամյա երիտասարդի նկատմամբ կատարված սպանության փորձի գործով հետախուզվողը հայտնաբերվել է 3 քայլ ու Նիկոլը կփախչի երկրից. Ավետիք Իշխանյան. Տեսանյութ Իմ ունեցած տեղեկություններով մայիսի 23-ին Բրյուսելում տեղի կունենա Նիկոլի եւ Ալիեւի հերթական հանդիպումը «Հայաստան» հիմնադրամի աշխատակցին հեռացրել են «Դիմադրությանն» աջակցելու պատճառով Այսօր ակնհայտորեն տեսել ենք ոստիկանների վերաբերմունքի տարբերությունը․ Արեգնազ Մանուկյան. Տեսանյութ ՀԱՊԿ ԽՎ Խորհրդի նիստը կանցկացվի Երևանում Պահանջում են քրեական գործ հարուցել Նիկոլ Փաշինյանի դեմ՝ պետական դավաճանության համար. դատական նիստը. Տեսանյութ Քաղաքացին մեքենայից իջավ, որ միանա բողոքի ակցիային. Տեսանյութ Ուղևորը մեքենայից իջավ, որ Արամ Վարդևանյանի հետ լուսանկարվի. Տեսանյութ Միջադեպ՝ իրանա-ադրբեջանական սահմանին. Մեկ ադրբեջանցի սպանվել է Առանձին ոստիկաններ չկային, մթնոլորտը դրական էր․ չեմ կարծում, թե նրանց ցուցումը ներսից է տրվում․ Վարդևանյան Այսպես կոչված «Հայաստանի քաղաքացիական հասարակություն» ասված երեվույթը պետք է կարգավորվի Շենգավիթ վարչական շրջանում ևս քաղաքացիները միանում են պայքարին. Տեսանյութ

Քոչարյանի և Փաշինյանի մոտեցումները Թուրքիայի հետ հարաբերությունների հարցում գրեթե 180 աստիճանով տարբեր են

Երեկ ՔՊ-ական պատգամավորներից մեկը ընթերցեց ՀՀ 2-րդ նախագահի նամակից հատված ուղղված Թուրքիայի վարչապետին 2005-ին, որտեղ նշված էր, որ Հայաստանը կողմ է, առանց նախապայմանների վերականգնել հարաբերությունները Անկարայի հետ:

Առաջին հայացքից, գրեթե նույն մոտեցումն ունի նաև Նիկոլ Փաշինյանը, ով վերջերս հայտարարեց, որ իր մոտեցումն չի տարբերվում նախորդ երեք նախագահների դիրքորոշումներից՝ Թուրքիայի հետ հարաբերություններ հաստատելու հարցում:

Սակայն, իրականում, նրա մոտեցումը էապես է տարբերվում իր նախորդներից և հատկապես Քոչարյանի մոտեցումից:

Փորձենք այս հարցը ավելի մանրամասն քննել:

Հայ-թուրքական հարաբերությունները հենց սկզբից ունեցել են լուրջ բարդությունները, կապված երկու հանգամանքով` հայ-ադրբեջանական սուր հակամարտության և հայկական փյուռքի գործունեության հակաթուրքական ուղղվածության հետ:

Եթե Հայոց ցեղասպանության հարցը թույլ չէր տալիս վերականգնել լիարժեք դիվանագիտական հարաբերությունները, ապա Ղարաբաղյան հակամարտության խորացումը «փակեց» հայ-թուրքական սահմանը:

Թուրքիան այս երկու հարցում էլ ունի նախապայման Հայաստանի հետ հարաբերությունները վերականգնելու հարցում:

Առաջին նախագահի՝ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի դիրքորոշումը կայանում էր նրանում, որ այս երկու հարցում էլ պետք է Հայաստանը զիջման գնա Անկարային, որպեսզի երկու երկրների հարաբերությունները հնարավոր լինի վերականգնել:

Տեր-Պետրոսյանը ցանկանում էր այս հարցը լուծել, սակայն ներքին հայաստանյան իրավիճակն թույլ չէր տալիս, որ նա կարողանար այս հարցերում գնար զիջման Անկարային: Փաստացի, Տեր-Պետրոսյանի և Թուրքիայի մոտեցումներն երկու երկրների հարաբերությունների վերականգման հարցում կամ շատ մոտ էին, կամ էլ համնկնում էին:

ՀՀ 2-րդ նախագահը՝ ճիշտ հակառակը, այն կարծիքին էր, որ այս երկու հարցում էլ մենք պիտի մերժենք Թուրքիային, քանզի մի մասում մենք չենք կարող զիջման գնալ ղարաբաղյան խնդրի հարցում, քանզի դա շաղկապված է Հայաստանի անվտանգության հետ, իսկ մյուս մասում մենք չենք կարող անտեսել Սփյուռքի գործոնը, քանզի դրա արդյունքում մենք կփլուզենք ողջ հայկական լոբիստական համակարգերը, որն նաև մեծ օգուտ է բերում Հայաստանին:

Ըստ Քոչարյանի, հայ-թուրքական հարաբերությունները, պետք էր բաժանել հայ-ադրբեջանական հարաբերություններից, իսկ Ցեղասպանության հարցն էլ չի կարելի քաղաքական հարթակից տեղափոխել պատմամշակույթային հարթակ, քանզի դրա արդյունքում իսկական և անկեղծ մերձեցում երկու ժողովուրդների մեջ չի հաջողվի հաստատել, ինչի հետ համաձայն են նաև թուրքական վերնախավի զգալի մասը նույնպես:

Պետք է նշել, որ Քոչարյանի դիրքորոշումը շատ նման էր Իսրաելի դիրքորոշմանը Եգիպտոսի նկատմամբ, որի արդյունքում 1978-ին հնարավոր եղավ Քեմփ Դեյվիդի համաձայնագրերի ստորագրումը: Իսրայելին հաջողվեց իսրայելա-եգիպտական հարաբերությունները տարանջատել Պաղեստինի խնդրից և դրա արդյունքում Թել-ավիվի և Կահիրեի հարաբերությունները վերականգվեցին և մինչ այսօր այդ երկրների մեջ այլևս ոչ մի սուր հակամարտություն գոյություն չունի:

Սակայն, որպեսզի Թուրքիան համաձայնվեր սեպարատ հարաբերություններ հաստատել Երևանի հետ, պետք է տեսներ Հայաստանի մեջ հաստատակամ դիրքորոշում: Պետք է համոզվեր, որ Հայաստանը նույնիսկ շրջափակման պարագայում կարողանում է զարգանալ, իսկ Ադրբեջանն էլ չի կարողանում ազդել Հայաստանի ոչ անվտանգության, ոչ էլ զարգացման վրա:

2005-ին Էրդողանի դիրքերը Թուրքիայում հեղհեղուկ էին, քանզի քեմալականները գրեթե բոլոր պետական ինստիտուտներում դիմադրում էին նրան և, ահա, թե ինչու նա այն ժամանակ հանդես էր գալիս «բարեփոխիչի» դիրքերից: Ընդորում, «բարեփոխիչ» ոչ միայն երկրի ներսում, այլև երկրից դուրս, ցանկանալով հաստատել բարիդրացիական հարաբերություններ իր բոլոր հարևանների հետ, հռչակելով, այսպես կոչված, «ունենալ զրո խնդիրներ բոլոր հարևանների հետ» կարգախոսը:

Այդ իսկ պատճառով էլ 2005-ին հնարավոր էր հաստատել Թուրքիայի հետ իսկապես բարիդրացիական հարաբերություններ, առանց նախապայմանների: Եվ զարմանալի չէր, որ այն ժամանակ Էրդողանի իշխանությունն մտածում էր դրա մասին:

Բայց թուրքագետները կհաստատեն, որ Թուրքիան բարդ երկիր է, և նույնիսկ նախապես ստորագրած համաձայնագրերից նրանք պահի տակ հեշտությամբ կարող են հրաժարվել:

Օրինակ, երբ Էրդողանն իր համաձայնությունը տվեց ամերիկացիներին Իրաքում Սադդամ Հուսեյնի ռեժիմը տապալելու հարցում օգտագործել նաև Թուրքիայի տարածքը, բայց վերջին պահին Անկարան մերժեց Վաշինգտոնին հենց Իրաք ներխուժումից օրեր առաջ: Եվ դա այն դեպքում, երբ այդ խնդիրը համաձայնեցված էր նույնիսկ Թուրքիայի օրենսդիր մարմնում:

Եթե Անկարան Վաշինգտոնի հետ կարող էր դրժել իր նախապես համաձայնեցված պայմանավորվածությունները, ինչու՞  նա չեր կարող դա անել փոքրիկ Հայաստանի հետ:

2008-2010 թվականների հայ-թուրքական գործընթացի ավարտը  դարձավ դրա դասական օրինակներից մեկը: Երբ վերջին պահին Անկարան արդեն Ցյուրիխում փորձեց բանավոր նախապայմանով հանդես գալ, կապված ղարաբաղյան խնդրի կարգավորման հետ:

Հիշեցնենք, որ 12 տարի առաջ հենց Անկարան վիժեցրեց այդ գործընթացը:

Այսօր հայ-թուրքական գործնթացն ընթանում է Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմից հետո, որտեղ Հայաստանը ծանր պարտություն կրեց: Երբ հայկական բանակը գտնվում է փլված վիճակում, իսկ ադրբեջանական բանակը կանգնած է Գորիսի, Կապանի և Վարդենիսի մատույցներում:

Երբ տարածաշրջանում գրեթե 180 աստիճանով փոխվել է աշխարհաքաղաքական բալանսը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև:

Իսկ Հայաստանում փողոցի միջոցով իշխանության է եկել ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի համար դասակարգային խորթ ռեժիմ և Մոսկվայի ու Երևանի միջև առաջացել է վստահության խորը ճգնաժամ: Երբ այդ նույն ժամանակ, Էրդողանին հաջողվել է Պուտինի հետ հաստատել վստահելի հարաբերություններ, երբ և Էրդողանն, և Պուտինը Արևմուտքի կողմից համարվում են «չընդունվող» գործիչներ:

Հասկանալի է, որ այս պարագայում հայ-թուրքական «երկխոսության» գործնթացն ավելի շատ նման է դառնում պարտադրանքի, որտեղ հայկական կողմը գրեթե չունի ուժեղ «խաղաթուղթ», իսկ Արևմուտքն ու Ռուսաստանը գրեթե չեն թաքցնում, որ իրենց մեջ ներկա սուր հակամարտության պարագայում՝ Հայաստանի խնդիրը շատ քիչ է հետաքրքրում իրենց:

Հասկանալի է, որ ներկայիս հայ-թուրքական այս գործընթացը էապես է տարբերվում, թե 2005-ի կուլիսային, թե 2008-2010 գործընթացներից, վերը նշված հանգամանքների պատճառով:

Քանզի այսօրվա փաշինյանական «նոր» Հայաստանը, նախկինների «հին» Հայաստանը չէ, որ մենք հույս ունենանք այսօրվա գործնթացից, գոնե ինչ-որ դրական ակնկալիքներ ունենայինք առանց վտանգելու մեր ազգային անվտանգությունը:

Բացի այդ, չպետք է մոռանալ, որ Փաշինյանը Տեր-Պետրոսյանի գաղափարական տիրույթում ձևավորված անձ է և ուրեմն, նրա համար ևս թուրքական նախապայմանները բնական բնույթ ունեն: Պարզապես բովանդակ հայությունն այս փուլի գործընթացի արդյունքում, իր մաշկի  վրա կհասկանա, թե ինչ կնշանակի իրականում հայ-թուրքական գործնթացը, փաստացի թուրքական նախապայմաններն ընդունելով, որոնք  Փաշինյանն համարում է բնական և հասկանալի:

Կան բնական քաղաքագիտական օրենքներ, համաձայն որի, երկրները բալանսավորված հարաբերություններում են կարողանում հաստատել կայուն և երկարաժամկետ խաղաղություն: Եթե այդ բալանսը խախտվում է, ապա խախտվում է նաև այդ երկրների համակեցության բանաձևը, կամ էլ նոր պատերազմով հաստատվում է նոր բալանսավորված հարաբերություն:

Այս տարրական ճշմարտությունը հայ քաղաքական վերնախավը այդպես էլ այս 30 տարիների ընթացքում չհասկացավ: Զարմանալի է, բայց նույնիսկ սեփական պատմությունը ոչինչ չսովորեցրեց այդ վերնախավին, քանզի տգիտությունը մնում է տգիտություն, որն էլ, ինչպես նշում էր հայտնի փիլիսոփա Բերտրան Ռասսելը, մարդկության ողբերգությունների գլխավոր աղբյուրն է: Տվյալ պարագայում այդ տգիտությունն իր հետևանքն է թողնելու Հայաստանի ժողովրդի վրա: Ինչպիսի բնույթի և ձևի մեջ է լինելու դա ցույց կտա ոչ հեռու ապագան: Պարզ է մեկ բան, որ ամեն մի ժողովուրդ ինքն է կերտում իր ապագան իր պատկերացումներով, և դրա սխալների համար էլ ինքն է պատասխանատվություն կրելու:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան

Հետևեք մեզ Telegram-ում
Հետևեք մեզ YouTube-ում
Websiite by Sargssyan
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/ZhamLratvakan