Փելա սարն անցնում է Ադրբեջանի վերահսկողության ներքո` անմիջական անվտանգային սպառնալիքներ ստեղծելով նաև հարակից գյուղերի համար Տապալված իշխանությունը տապալումների է գնում բոլոր ոլորտներում Ամեն ինչ կորած չէ, շատ բան կարելի է վերականգնել. իշխանության ներկայացուցիչները պետք է զերծ մնան կորուստների արդարացումից, ոչ հայանպաստ արտահայտություններից
16
«Զգուշացե՛ք սատանայի թանկարժեք ծուղակներից». Իրանի ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդի քարտուղարը սուր արձագանք է տվել Ալիևի հայտարարությանը Նայեք շան բունն ու մեր պոստը. կյանքը՝ նոր հայկական դիրքերում. Տեսանյութ Ադրբեջանցիները կրակ են բացել Երասխ գյուղի ուղղությամբ Փաշինյանը համաձա՞յն է, որ Իրանն ու Հայաստանը համատեղ զբաղվել են նարկոթրաֆիկով. Տեսանյութ «Վատ խաղաղությունն ավելի լավ է, քան պատերազմը»․ Պուտինը՝ ԼՂ հակամարտության մասին. Տեսանյութ Ադրբեջանական կողմը կրակ է բացել ՊԲ ստորաբաժանման սանիտարական մեքենայի ուղղությամբ. տուժածներ չկան Դեպի բռնապետություն. հետընթաց իրավունքներից. Պանելային քննարկում. Տեսանյութ Le Point. «Դանդաղ քայլ, տատանվող խոսք». արդյո՞ք ամերիկացիները ճշմարտություն են ասում Էրդողանի հիվանդության մասին Սահմանին իրադրությունն այս պահին հանգիստ է, հայկական կողմը դիրքային ու տարածքային կորուստներ չունի․ ԱՀ ՊՆ Առաջին կադրերը Ստեփանակերտի հոսպիտալից. Տեսանյութ Պատերազմ Արցխում
ՀՔԾ–ն թույլ չի տվել Սեյրան Օհանյանին մեկնել ՌԴ՝ ՀԱՊԿ միջխորհրդարանական վեհաժողովի պաշտպանության հարցերով նիստին Փելա սարն անցնում է Ադրբեջանի վերահսկողության ներքո` անմիջական անվտանգային սպառնալիքներ ստեղծելով նաև հարակից գյուղերի համար Տապալված իշխանությունը տապալումների է գնում բոլոր ոլորտներում Բալիում երկրաշարժի հետեւանքով երեք մարդ է զոհվել Իրանի ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետը Շոյգուի հետ կքննարկի տարածաշրջանային զարգացումները Տաշքենդ քաղաքի իրավապահների կողմից հետախուզվողը հայտնաբերվեց «Զվարթնոց» օդանավակայանում Փրկել. նկարը՝ կախողից, տիրոջը՝ նկարից, պետությունը՝ նրանց բոլորից. Վահե Հովհաննիսյան Հայաստանի ինը համայնքներում վաղը ՏԻՄ ընտրություններ են. այսօր լռության օր է Իրանի ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետը Շոյգուի հետ կքննարկի տարածաշրջանային զարգացումները «Մեր հիմնական խնդիրն այն էր, որ չունեինք (հիմա էլ չունենք) պատկերացում, թե քաղաքական քարտեզն իրենից ինչ է ներկայացնում». Ստեփան Դանիելյան «Զգուշացե՛ք սատանայի թանկարժեք ծուղակներից». Իրանի ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդի քարտուղարը սուր արձագանք է տվել Ալիևի հայտարարությանը Վլադիմիր Պուտինի դուստրը ելույթ է ունեցել Եվրասիական կանանց ֆորումում Հրաչը լավ աներձագ է, թող լինի պատգամավոր, Վահանը լավ առաքիչ է, թող լինի նախարար Ավելի շատ մեկնել են Հայաստանից, քան վերադարձել Խոշոր ավտովթար՝ Երևանում. կամազը կողաշրջվել և փակել է ճանապարհը «15 տարի առանց Թութուշ, 17 օր առանց Հայկո»․ Արմեն Պետրոսյանը կիսվել է արխիվային լուսանկարով «Ալիևի անհիմն հայտարարությունները կստանան համապատասխան արձագանք». Իրանի ԱԳՆ Վիրավոր զինվորների ապաքինումն ընթանում է առանց բարդությունների․ ՊԲ հրամանատարն այցելել է նրանց 740.000 դրամ Աննա Հակոբյանի նոր հեռախոսի համար. Լուսանկար Հայը ստիպում է Սյունիքով անցնող բեռնատարից պոկել թուրքական դրոշը.Տեսանյութ Կորոնավիրուսով վարակման 1863 և մահվան 41 նոր դեպք Ամեն ինչ կորած չէ, շատ բան կարելի է վերականգնել. իշխանության ներկայացուցիչները պետք է զերծ մնան կորուստների արդարացումից, ոչ հայանպաստ արտահայտություններից «Զոհվելուց հետո Վահանի զինգրքույկի մեջ փոքր խաչ էին գտել». Արամ Գևորգյան «Սիրեք ինքներդ ձեզ, ձեր առանձնահատկությունները, ձեզ համար գոյություն չունեցող իդեալներ մի ստեղծեք»․ Լուսինե Թովմասյան Արմավիրում դեղատների աշխատակիցների նկատմամբ ավազակային հարձակումները կատարել է նույն անձը Սկանդալ. Սլովենիայի վարչապետը Եվրախորհրդարանի պատգամավորներին անվանել է «Սորոսի տիկնիկներ» Սահմանային իր սադրանքներով Ադրբեջանը ցանկանում է ստանալ պատերազմը դադարեցնելու «վճարը»՝ մուտք ունենալ հայաստանյան հաղորդակցություններին Սպանություն՝ Արարատի մարզում. հիվանդանոց տեղափոխված 30-ամյա տղամարդը, գիտակցության չգալով, մահացել է Լարիսա Գուզեեւայի թոքերի ախտահարումը հասել է 65%-ի Մսի արտադրության ծավալները նվազել են, գինը՝ բարձրացել Սաակաշվիլին համաձայնել է բուժզննում անցնել և դեղորայք ընդունել Պետական հիմնարկների փողերի մասին ինֆորմացիան որոշել են «փակել» Սոցցանցերում առկա լուրերը, թե Հարավ գյուղին հարակից դիրքերը գնդակոծվում են, չեն համապատասխանում իրականությանը. Արցախի ՊԲ Նայեք շան բունն ու մեր պոստը. կյանքը՝ նոր հայկական դիրքերում. Տեսանյութ Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ են սպասվում Երևանում և 6 մարզում ԳՇ պետ Արտակ Դավթյանին 2 օր ժամանակ եմ տալիս, որպեսզի արձագանքի գրությանս Ստեփանավանի քաղաքապետի ՔՊ թեկնածուն հայտնի է Ինչպես Փաշինյանն է ասում՝ «պլյուս-մինուս 700» քովիդով մահացածները եղանակ չեն փոխում Եթե Փաշինյանը իրեն մեղավոր է համարում, ուրեմն պետք է պատժվի դրա համար. Արթուր Ղազինյան. Տեսանյութ Հայկ Մարությանը պետք է գա խորհրդարան. պատգամավորները որոշում ունեն Մակունցի հետ հանդիպմանն ընդամենը 10 մարդ է եկել Ապօրինի որդեգրումների գործով Քննչական կոմիտեն որոշում ունի Արարատի և Լոռու մարզերում գազանջատումներ կլինեն Ինչո՞ւ 2018 թ. հեղափոխությանը պաշտոնապես միացած առաջին համայնքապետը ժ/պ չի նշանակվել Կառավարության հերթական բլեֆը. 97 տոկոսի կենսաթոշակը չի բարձրանա Հայաստան-Արցախ միջխորհրդարանական հանձնաժողովը մինչ օրս չի ձեւավորվում Արայիկ Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ իշխանությունների վստահությունը նվազել է «Հ1»-ի գաղափարական կոնտրոլը հուսալի ձեռքերում է Մի զարմացեք սովետի վախտ ինքը եղել է սովորական հովիվ Միակողմանի խաղաղասիրական կոչերը չեն նպաստում իրական ու արժանապատիվ խաղաղություն ձևավորելուն. «Հայաստան» դաշինք

Ժիրայր Լիպարիտանը վերջապես խոստովանեց, որ Տեր-Պետրոսյանը 7 տարի պայքարել է, որպեսզի Ղարաբաղը ինքնավարություն ունենա Ադրբեջանի կազմում

Վերջերս «Ազատություն» ռադիոկայանը ծավալուն հարցազրույց է վերցրել Ժիրայր Լիպարիտյանից` խնդրելով մեկնաբանել Ղարաբաղի շուրջ վերջին իրադարձությունները: Ուղիղ հարցին, թե ով է մեղավոր և պատասխանատու վերջին պատերազմում կրած պարտության համար, Լիպարիտանը բառացիորեն պատասխանեց հետևյալին. «Անմիջական պատասխանատուն Նիկոլ Փաշինյանն է, բայց խորքային և հիմնական պատասխանատուները Ռոբերտ Քոչարյանն ու Սերժ Սարգսյանն են»:

Լիպարիտանն իր խոսքերով այնքան անկեղծ էր, որ նա բացահայտեց Ղարաբաղի հարցում Հայաստանի արտաքին քաղաքականության հիմնական վեկտորը մինչև 1998 թ.: Ըստ Տեր-Պետրոսյանի նախկին խորհրդական Ժիրայր Լիպարտիյանի`  այս վեկտորը նպատակ ուներ Ղարաբաղը Ադրբեջանի կազմում պահել տարածքային ինքնավարության կարգավիճակում: Մինչդեռ, նրա խոսքերով, Ռոբերտ Քոչարյանն ու Սերժ Սարգսյանը փորձում էին Ղարաբաղը անկախացնել Ադրբեջանից, ինչը  Լիպարիտյանի կարծիքով  «անիրականանալի գաղափար էր»: Նրա խոսքով, Հայաստանն այս «անիրատեսական գաղափարի» վրա ծախսել է 20 տարի, և արդյունքում բախվել է Ղարաբաղի ամբողջական կորստի սպառնալիքին: Այն, ինչին Հայաստանը համաձայն չէր մինչև 1998 թվականը, Ադրբեջանը հիմա նույնպես դրան չի համաձայնում և հրաժարվում է Ղարաբաղն իր կազմում տեսնել ինքնավարության կարգավիճակում՝ նշելով, որ նման տարածքային միավորը չպետք է լինի Ադրբեջանի կազմում:

Լիպարիտանը վստահ է, որ այսօր դեռ ուշ չէ վերադառնալ Տեր-Պետրոսյանի դիրքերին և պայքարել, որ Ղարաբաղը գոնե ինքնավարություն ունենա Ադրբեջանի կազմում, և որ այս խնդիրը կարող է առավել հասկանալի լինել այսպես կոչված «միջազգային հանրության» համար և կարող է աջակցել նրա կողմից

Այս հարցազրույցի հիմնական արժեքն այն էր, որ Լիպարիտանը վերջապես անկեղծորեն խոստովանեց, որ ինքը և Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը չեն պայքարել Ադրբեջանից Ղարաբաղի անկախության համար, քանի որ չեն հավատում այս գաղափարին: Փաստորեն, Ժիրայր Լիպարիտանը խոստովանեց այն, ինչ երկար տարիներ հերքել էին Լեւոն Տե-Պետրոսյանը և նրա ամբողջ թիմը: Այժմ փորձենք ավելի մանրամասն վերլուծել նրա արտահայտած մի շարք գաղափարները:

Եթե ​​Լիպարիտանը և Տեր-Պետրոսյանը կողմ  էին այն գաղափարին, որ Ղարաբաղը պետք է մնա Ադրբեջանի կազմում ինքնավարության կարգավիճակում, ապա ինչո՞ւ նրանք 1992-ին այս դիրքորոշումը չներկայացրեցին հասարակությանը` որպես պաշտոնական դիրքորոշում: Թե՞ մտավախություն ունեին, որ «Ղարաբաղ կոմիտեի» անդամ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը բարոյական խնդիր կունենա սեփական ժողովրդի հետ:

90-ականների սկզբին պատերազմի 2 տարվա ընթացքում հազարավոր մարդիկ զոհվեցին, և ինչպես պարզվեց, ըստ Լիպարիտյանի, այդ մարդիկ զոհվել էն «հանուն ոչնչի», քանի որ արդեն այդ ժամանակ Լիպարիտանը գիտեր, որ «Ղարաբաղի անկախությունը անիրագործելի գաղափար է»: Ինքը՝ Լիպարիտիան, այդ ժամանակ գիտեր դա, բայց չբացահայտեց: Ի՞նչ է սա, եթե ոչ բացարձակ անբարոյականություն: Այնուամենայնիվ, այս հարցը մի կողմ թողնենք. Լիպարիտանի հետ խոսել բարոյականության մասին ավելորդ է:

Նա հայտարարում է, որ Ռոբերտ Քոչարյանը չէր ցանկանում լուծել այս խնդիրը, իսկ Սերժ Սարգսյանը, չնայած ցանկանում էր լուծել խնդիրը, բայց ուներ նաեւ անիրատեսական գաղափարներ: Իսկ հիմա փորձենք ավելի մանրամասն  վերլուծել նրա արտահայտած այս գաղափարներ:

Ղարաբաղյան առաջին պատերազմում տարած հաղթանակից հետո, այդ թվում ` Ժիրայր Լիպարիտյանի ջանքերով, Հայաստանի դիվանագիտությունը ֆիասկո ապրեց, որն առավել հստակ արտահայտվեց 1996 թվականին Լիսաբոնում («Լիսաբոնի գագաթնաժողով», Եվրոպայի անվտանգության ու համագործակցության կազմակերպության անդամ պետությունների բարձրագույն ժողով - Zham.am): 1998-ից հետո, «խմբագրելով» Լիպարիտյանի և Տեր-Պետրսոյանի թողած դիվանագիտական ​​խայտառակ ժառանգությունը, 2007-ին մենք ստացանք մի իրավիճակ, երբ միջազգային հանրությունը պատրաստ էր տեսնել Ղարաբաղի անկախությունը Ադրբեջանից՝ 7 շրջանների վերադարձի դիմաց:

Ավելին, 2011-ին Սերժ Սարգսյանը պատրաստ էր ստորագրել Կազանի պայմանագիրը, որով հայկական կողմը հանձնում էր 5 շրջան, խաղաղապահները տեղակայվում էին Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ, և այնուհետև, երբ Ադրբեջանը համաձայնվեր Ղարաբաղյան հանրաքվեին, հայերը պատրաստ կլինեին հանձնել մնացած 2 շրջանները, բայց թողնել մեզ Լաչինի միջանցքը:

Այլ կերպ ասած, Ռոբերտ Քոչարյանն ու Սերժ Սարգսյանը երբեք «ոչ մի թիզ հող» գաղափարի կողմնակից չեն եղել, ինչպես փորձում է դրանք ներկայացնել Ժիրայր Լիպարիտանը, նրանք միշտ եղել են խնդիրը փոխզիջումների հիման վրա լուծելու գաղափարի կողմնակիցներ, որն ընդունվեց միջազգային հանրության ներկայացուցիչների`  ի դեմս ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի միջնորդների կողմից: Եվ մինչև 2018 թվականը ոչ թե Հայաստանը միայնակ մնաց միջազգային հանրության դեմ (ինչպես դա տեղի ունեցավ լիպարիտյանների ժամանակ 1996 թվականին Լիսաբոնում), այլ Ադրբեջանը մնաց մենակ միջազգային հանրության դեմ, և նման պայմաններում ո՛չ Թուրքիան, ո՛չ Ադրբեջանը չէին ունենա ռիսկ ղարաբաղյան հիմնախնդրի ռազմական լուծման համար: Ու միայն Տեր-Պետրոսյանի ու Լիպարիտյանի «հոգեզավակի» իշխանության գալուց հետո Հայաստանում իրավիճակը փոխվեց 180 աստիճանով:

Ինչպես Ժիրայր Լիպարիտանը, այնպես էլ Նիկոլ Փաշինյանը երկակի ստանդարտների քաղաքական գործիչներ են. նրանք մտածում էին մի բան, ասում էին մեկ այլ բան: Սա ցույց է տալիս իրենց ինչպես աշխարհաքաղաքական, այնպես էլ բարոյական սնանկություն, քանի որ Տեր-Պետրոսյանի և Ժիրայր Լիպարիտյանի կողմնակիցը չէր կարող հանկարծ 180 աստիճանով շրջվել և սկսել գործել «Արցախը Հայաստան է եւ վերջ» կարգախոսի շրջանակներում:

Այնուամենայնիվ, այստեղ զարմանալի ոչինչ չկա, քանի որ Փաշինյանն ուներ այնպիսի ուսուցիչներ, ինչպիսիք են Տեր-Պետրոսյանը և Ժիրայր Լիպարիտանը, ովքեր իշխանության եկան 1988 թվականին «Միացում» կարգախոսով, իսկ հետո 7 տարի շարունակ չհավատացին ոչ միայն «Միացում» կարգախոսին, այլ նաև նրան, որ ընդհանրապես հնարավոր կլինի պոկել Ղարաբաղը Ադրբեջանից: 

Եվ դրանից հետո մենք զարմանում ենք, թե ինչո՞ւ կորցրինք Ղարաբաղը: Մենք զարմանում ենք, թե ինչո՞ւ 1915 թվականին հենց մեր ժողովուրդն էր ցեղասպանության ենթարկվել: Պատճառն այն է, որ մենք գործնականում միակ ժողովուրդն ենք, ովքեր չեն կարողացել մաքրել իրենց «ժողովրդի կեղտը»: Աշխարհի ժողովրդների մեծ մասն անցել է այս ամենի միջով: Բայց սա ունի իր խորքային պատճառներ, քանի որ 600 տարի շարունակ պետականությունից զրկված մարդիկ չէին կարող դա անել առանց պետական ​​ինստիտուտների: Եվ մեր անկախության վերջին 30 տարիներից 20 տարին, ըստ երևույթին, բավարար չէր այս խնդիրը լուծելու համար:

Սա՛ է իրականությունը:

Դավիթ Մկրտչյան

Հետևեք մեզ Telegram-ում
Հետևեք մեզ YouTube-ում
Websiite by Sargssyan
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/ZhamLratvakan