Համացանցում հրապարակված Երևանի պատմության վերաբերյալ նյութերի 90%-ը ադրբեջանական են
Ոնց ինչ երբ ուզում եք փնտրեք, առաջին հերթին կգտնեք ադրբեջանական բազմաթիվ կայքեր ու լրատվականներում նյութեր նրա մասին, թե ոնց է Ռևան խանը 16-րդ դարում կառուցել Երևանի բերդը, նույնացնում են բերդի կառուցումը Երևան քաղաքի հիմնադրման հետ, իսկ հետո չար հայերը եկել գրավել են ամբողջը։
Մեր հանրությունն էլ նախընտրում է թեմային չանդրադառնալ առհասարակ՝ մտքի խորքում համոզված լինելով, թե քաղաքը իրոք թուրքական է եղել, հետո դարձել է հայկական։ Այս մտքից էլ եզրահանգում են, թե թեման մենք չպետք է ուսումնասիրենք, քանի որ թուրքերի ջրաղացին ջուր ենք լցնում։
Իրավիճակը այսօր․ մենք լռում ենք, իրենք խոսում։
Ինչ անել․
Սցենար 1․ Լռել
Ինձ համար անընդունելի, քանի որ որոշ ժամանակ անց մեր հասարակության մեջ նույնիսկ կսկսեն խեղաթյուրված այս տարբերակը ցիտել՝ հակառակը պնդողներին էլ կեղծարար անվանելով։
Սցենար 2․ Ուսումնասիրել՝ անտեսելով թուրքական ժառանգությունը
Ինձ համար նույնպես անընդունելի, քանի որ ընտրողաբար ուսումնասիրությունը չի տա մեր դեմ ուղղվող մեղադրանքների պատասխանները։ Այլ խոսքերով ասված՝ «Ռևան խանը հիմնել է Երևան քաղաքը» պնդմանը իրավունք չունենք պատասխանել․ «Դուք սուտասան եք, Ռևան խանը ոչինչ չի կառուցել, Երևանի բերդ գոյություն չի ունեցել, Սևֆյան Պարսկաստան գոյություն չի ունեցել, Իսմաիլ շահը Հայաստանը երբեք չի գրավել» ու այլ այս մակարդակի պատասխաններ։
Սցենար 3․ Ուսումնասիրել՝ խոսալով թե մեր, թե թուրքական ժառանգության մասին
Արդյունքում հայկական պատմությունը կիմանանք լավ, թուրքական ժառանգությունը կիմանանք լավ, թուրքական բոլոր պնդումների իրական ավելի խորը բազմակողմանի պատմությունը կիմանանք լավ, ու կիմանանք որ պնդմանը ոնց ենք արձագանքում։ Միայն սրանից հետո կարելի է իրոք հիմնավորված պնդումներով չեզոքացնել ցնդաբանությունները, ներկայացնենք մեր իրական պատմությունը, որում Երևանը հին հայկական քաղաք է, որը հենց «Երևան» այլ ոչ «Էրեբունի» անվան տակ հիշատակվում է առնվազն 7-րդ դարի սկզբից, որտեղ մենք մինչև կես դար առաջ ունեինք առնվազն 11-րդ դարի՝ Կոզեռնի հայկական գերեզմանատուն, հետևաբար նաև հայկական բնակչություն, որտեղ մենք ունեցել ենք շարունակական հայկական բնակչություն իր ողջ գոյության ընթացքում, ու որտեղ առաջին մզկիթը կառուցվել է 16-րդ դարի սկզբին։ Պետք է գիտակցենք, որ 16-18 դարերում թուրքական ժառանգությունը մեր քաղաքում որևէ կերպ չի նվազեցնում հայկական ժառանգությունը քաղաքի։
Մի վախեցեք Երևանի մուսուլմանական ժառանգությունից, մի վախեցեք ինքներդ խոսել Իսմաիլ շահի կողմից Երևանի բերդի կառուցման մասին, մի վախեցեք խոսել Երևանում կառուցված մզկիթների մասին․ այդ ամբողջը նույնպես մեր քաղաքի պատմությունն է, որտեղ մենք եղել ենք, կանք ու կլինենք։
Ազատ ժամանակ կարդալիք՝ մի հոդված, որ զգալի ժամանակ կազմում եմ Վիքիպեդիայում՝ Երևանի մասին հիշատակությունները մինչև 16-րդ դարը, այսինքն մինչև Երևանի բերդի կառուցումը ղզլբաշերի կողմից:
Սեդրակ Մկրտչյանի ֆեյսբուքյան էջից
Հետևեք մեզ Facebook-ում