Ավրորա Մարդիգանյան. հայկական Ժաննա դ’Արկի բացառիկ լուսանկարները

«Ավրորա» մրցանակն անվանակոչվել է ի պատիվ ցեղասպանությունը վերապրած Ավրորա Մարդիգանյանի կամ նույն ինքը՝ Արշալույս Մարտիկյանի (1901-1994): Armeniasputnik.am-ը գրում է¸ որ լայն հանրությանը միայն վերջին տարիներին ծանոթ դարձավ Ավրորայի անունը: Նա տակավին դեռատի աղջնակ էր, երբ 1915 թվականին ականատես դարձավ Հայոց ցեղասպանության ընթացքում թուրքական կառավարության ծրագրած և կազմակերպած անասելի բարբարոսություններին: USC SHOAH FOUNDATION Ավրորա Մարդիգանյանը պատմում է, թե ինչպես են թուրքերը սպանել իր ընտանիքի անդամներին Ավրորա Մարդիգանյանի ընտանիքն Արևմտյան Հայաստանի Խարբերդ նահանգի Չմշկածակ գյուղից էր: Եղեռնի ժամանակ կորցնելով հարազատներին` 14-ամյա Ավրորան ենթարկվում է անասելի խոշտանգումների. իր հուշագրությունում նա պատմել է աքսորի ճանապարհներին տեսած բոլոր այդ վայրագությունների մասին: Բայց Ավրորան` «հայկական Ժաննա դ'Արկը», ինչպես նրան անվանեցին Ամերիկայում, մեկուկես տարի կրելով այդ մղձավանջային սարսափները, չի ընկճվում և կարողանում է փախուստի դիմել թուրք ցեղապետի հարեմից: 1917 թվականի գարնան սկզբին, երկարատև թափառումներից հետո, ամերիկացի բժիշկ-միսիոների օգնությամբ Ավրորան կարողանում է վերջապես հատել ռուս-թուրքական ճակատային գիծը` դուրս գալով դեպի ռուսական զորքերի առաջապահ դիրքերը, և այդպես փրկվում:

Ավրորային տեղափոխում են այն ժամանակ ռուսական զորքերի գրաված Էրզրում, որտեղից զորավար Անդրանիկ Օզանյանի աջակցությամբ նա ուղևորվում է Սանկտ Պետերբուրգ, ապա` ԱՄՆ, Նյու Յորք, որտեղ նրան որդեգրում է մի հայ ընտանիք: Ավրորայի իրական պատմության հիման վրա ստեղծվում և 1918-ին անգլերենով տպագրվում է «Հոշոտված Հայաստան» («Ravished Armenia») գիրքը, որը միանգամից սկսվում է վաճառվել մեծ պահանջարկով: Նույն տարում նկարահանվում և 1919թ. հունվարին էկրան է բարձրանում ամերիկյան «Մետրո Գոլդվին Մեյեր» կինոընկերությունում ռեժիսոր Օսկար Ափֆելի՝ Ավրորայի հուշագրության հիման վրա ստեղծված «Հոգիների աճուրդ» («Auction of Souls») խաղարկային համր ֆիլմը: Ավրորային այդ ֆիլմում վիճակված էր մարմնավորելու իր իսկ կերպարը և պատմության մեջ փաստացի դառնալու առաջին հայ կինոդերասանուհին: Բացի այդ, ֆիլմի նկարահանման ընթացքում Ավրորան մեծապես աջակցեց ինչպես դերասանների հագուստների և կերպարների ստեղծման, այնպես էլ տեսարանների ճշգրիտ վերարտադրման աշխատանքներին:

Շարունակությունը՝ սկզբնաղբյուր կայքում