Հայաստանում նոր իրականություն է ստեղծվում
Կա կարծիք, որ որ մեզ մոտ ընտրությունները միշը նույն կեպով են կատարվում` ընտրակեղծիքներ և ընտրկաշառքներ, սակայն ամեն մի ընտրության ժամանակ տեղի է ունենում հասարակական կառուցվածքի և հոգեբանության տրանսֆորմացիա: Այս ընտրությունները նոր փուլ է այդ իմաստով: Հիմա ոչ թե ուղղակի կեծիքներ են լինելու, այլ ձայներ գնվելու են, ինչը նոր որակ է, որը պետք է գնահատել:
Երբ ընտրությունները կեղծվում են, դա իշխանության կողոպուտ է բռնի եղանակներով, իսկ երբ ձայների մեծ մասը գնվում է, դա արդեն նոր որակ է, այստեղ բռնությունը երկրորդական դեր է կատարում, հիմնական միջոցը փոխադարձ համաձայնությամբ տեղի ունեղոց առևտուրն է:
Իսկ ի՞նչն է վաճառվում և գնվում: Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում «ընտրական ձայնը» և այդ «ձայնից»` այսինքն ինքնուրույն ընտրություն կատերուց հրաժարումը գումարի դիմաց:
Ձայները վաճառքի որոշումը կատարում է առանձին անձ, իր կամքով և բացարձակապես կարևոր չէ այն, թե ինչ համոզմունք ունի իր ձայնի որոշիչ լինելու գործում: Դա ոչ թե իշխանության ձևավորման որոշումից հրաժարում է, այլ կոնկետ անձի որոշումն է իր հետագա կարգավիճակի համար:
Ազատության հասակացությունը դեռևս փորձել է սահմանաել Սոկրատը որպես սեփական ճակատագիրը որոշելու ազատություն` այսինքն ընտրություն կատարելու ազատություն, Արիստետելը արդեն այդ հասկացությունը քաղաքականացրել է. Ազատություն քաղաքական բռնությունից:
Քրիստոնեության մեջ Ազատությունը բարոյական տեսակետից է ներկայացվում` Աստված մեզ ստեղծել է իր նման և տվել է Բարու և Չարի մեջ ընտրելու հնարավորություն, որը առաջինը կատարել է Եվան` արգելված խնձորը փորձելով, այսինքն սկսել է ճանաչել Բարին և Չարը, որոնց միջև իր սերունդները պետք է կատարեն ընտրություն և այդ ընտրությունը նրանք պետք է կատարեն ամեն պահ, ամեն օր, ամեն մի հարցում:
Հոգեբանության մեջ «ընտրությունը» ձևակերպվում է հետևյալ կերպ. «մի քանի տարբերակների առկայությունը կամքի դրսևորման համար»: Եթե չկա համոզմունք, որ կա ընտրության տարբերակներ, ապա առաջանում է պահանջ վաճառել այն, ինչը իրականում չկա` ընտրության տարբերակների բացակայության դեպքում արժեք չունեցող «ձայնը»: Չկա ընտրություն, չկա և կամքի դրսևորման պահանջ, այսինքն չկա և Կամք:
Ի՞նչ է Ազատությունը: Ազատությունը ընտրության իրավունքն է: Եթե չկա ընտրության հնարավորություն, ապա չկա և ազատություն:
Ձայների գնորդները պետք է ստեղծեն մեխանիզմ, որ ինչ-որ բան ընտրելն անհնարին է`
ա/ Սահմանադրության և Ընտրական Օրենսգրքի փոփության միջոցով,,
բ/ նաև ցույց տալ, որ չկա ընտրության հնարավորություն որպես այդպիսին` այսինքն բոլոր ընտրության մասնակիցները` կուսակցությունները նույնն են:
Այս Ընտրությունների ժամանակ մենք նոր ֆենոմենի ենք հանգել` Ձայների զանգվածային վաճառքի, այսինքն Ազատության և Ընտրելու իրավունքի վաճառք:
Սա նշանակում է, որ Հայաստանում նոր հասարակություն է «կերտվում» և նոր իրականության առաջ ենք կանգնում:
Ստեփան Դանիելյանի ֆեյսբուքյան էջից

