Ինչպես ազատվել քրեաօլիգարխիկ տնտեսության ժառանգությունից

Նիկոլ Փաշինյանն իր վերջին ֆեյսբուքյան ուղիղ միացումում մի շարք շեշտադրումներ արեց Հայաստանի տնտեսության զարգացման վերաբերյալ, և ընդգծեց, որ կառավարությունը հատուկ ուշադրություն է դարձնելու IT ոլորտի և զբոսաշրջության զարգացմանը: Փաստացի Փաշինյանը իր այս մոտեցումով մատնանշում է, որ Հայաստանի տնտեսության զարգացման «լոկոմոտիվը» պետք է հանդիսանան տուրիզմ ու IT-ն:

Ինչ խոսք: Սա տեսակետ է, որն իրավունք ունի գոյություն ունենալ: Բայց սրա կողքին կարող է լինել նաև այլ տեսակետ: Այսօրվա Հայաստանում գոնե միջնաժամկետ կտրվածքով տնտեսության զարգացման «լոկոմոտիվը» կարող է դառնալ հանքարդյունաբերությունը: Բայց….այստեղ կան մի շարք շատ կարևոր «բայց»-եր:

Բացի նրանից, որ հանքարդյունաբերությունը Հայաստանում, վերջ ի վերջո, պետք է անցնի փակ ցիկլին, ինչով շեշտակիորեն կնվազցվի բնությանը հասցվող վնասի չափը, հանքարդյունաբերական կազմակերպությունները, նաև, իրենց հերթին, պետք է ավելի բաց և թափանցիկ աշխատեն, և, օրինակ, իրենց արժեթղթերը միջազգային բորսաներում տեղադրեն, որպեսզի յուրաքանչյուրա քաղաքացի կարողանա իր գումարը ներդնել այս գործում և ինքն էլ եկամուտ ստանա մեր պետության ընդերքի օգտագոծումից:

Այսօր Հայաստանում գործում է մոտ 10 հանքարդյունաբերական կազմակերպություն, որոնցից միայն «Լիդիան Արմենիան» է աշխատում իմ նշած մոդելով, և մեզանից յուրաքանչյուրը կարող է`գնելով կազմակերպության բաժնետոմսերը, ինքն էլ եկամուտ ստանա Ամուլսարի հանքի շահագործումից:

Սա՛ է այն իրական մոդելը, որի շնորհիվ հնարավոր կլինի ձերբազատվել քրեաօլիգարխիկ համակարգի ժառանգությունից:

Բացի այդ, բոլորիս հայտնի է, որ հայաստանյան բանկերում $2 մլրդ դոլարից ավելին ավանդներ կան, որոնք իրականում «մեռած» փողեր են, որոնք տնտեսության մեջ գրեթե չեն աշխատում և տնտեսության զարգացման մուլտիպլիկատիվ էֆեկտը չեն ապահովում: Եթե հայաստանյան այլ խոշոր կազմակերպությունները, ոչ միայն հանքարդյունաբերական, նույնպես անցնեն այս մոդելով աշխատանքի, տնտեսության մեջ աշխատող փողերն ինքնստինքյան կավելանան, մարդկանց ձեռքում էլ, պետության մոտ էլ փողը կավելանա, և այդ ժամանակ կարելի է զարգացմնել և՛ տուրիզմը, և՛ IT-ն, և՛ գիտությունը, և՛ գյուղատնտեսությունը; Նայեք, տեսեք, թե փոքր Ճապոնիայում կամ Հարավային Կորեայում ինչպես են յուրացրել այդ մոդելը և կարճ ժամանակում ինչպիսի հաջողությունների են հասել:

Արմեն Միքայելյանի ֆեյսբուքյան էջից